ئەوانەی زێدەرۆییان كردۆتە سەر رێگاكان دەدرێنە دادگا

ئەوانەی زێدەرۆییان كردۆتە سەر رێگاكان دەدرێنە دادگا

دیدار- محەمەد هەسنانی: بەرپرسی فەرمانگەی چاككردنەوەو پاراستنی رێگاو بانی سۆران، لەدیدارێكی زاری كرمانجیدا تیشك دەخاتەسەر كارو پڕۆژەو گرفت و بەربەستەكانیان و پێشی وایە "بە بەراورد بە فراوانی ناوچەكەو هەڵكەوتەی سنوورەكەیان، وەك پێویست ئاوڕیان لێنەدراوەتەوە".
ئەندازیار خوسرەت سادق، بەرپرسی فەرمانگەی چاكردنەوەو پاراستنی رێگاو بانی سۆران، بەزاری كرمانجی راگەیاند "سنووری چالاكیمان بریتییە لەپاراستن و چاكردنەوەی رێگاكانی دەرەوەی هەر سێ قەزاكانی (سۆران، رواندز، چۆمان) كە ناوچەیەكی بەرفراوانەو بەهۆی ئەوەی ناوچەكە شاخاوییەو ساڵانەش بەتایبەت لە وەرزی زستان، بەفرو بارانی زۆری لێدەبارێت، بەشێك لەم رێگایانە دووچاری داڕمان و هاتنەخوارەوەی بەردو خۆڵ دەبنەوە، بەمەش بەم ئیمكانیاتە كەمەی هەمانە هەڵدەستین بە چاكردنەوەی رێگاكان و لابردنی بەربەستەكان، سەڕەڕای ئەوەی لەرووی ئامێرو پێداویستییەكان گرفتی زۆرمان هەیە، كەچی بەردەوام بووینە لەسەر ئیش و كارەكانمان".
گووتیشی " ئەوەی ئەمساڵ كردوومانە بریتی بووە لە سیانەی هەندێك شوێنی رێگای سەرەكی ناو گەلی عەلی بەگ، هەروەها پرۆِژەیەكی دیكەی بچووكمان لەبەر دەستە لە رێگای سەرەكی نێوان (چۆمان-حاجی ئۆمەران) لەگەڵ ئەوەشدا وەك فەرمانگەی چاكردنەوەو پاراستنی رێگاو بانەكانی سۆران، بەردەوام لە ئەركداین لە هەر شوێنێك رێگایەك دووچاری داڕمان و هەر كێشەو گرفتێك ببێتەوە هەوڵی چاكردنەوەی دەدەین، بەپێی ئەو ئیمكانیاتە كەمەی كە لەبەردەستمان دایە، كە بەداخەوە بوددجەیەكی تایبەتمان نییە تا پڕۆژەی گەورە ئەنجام بدەین".
لەبەشێكی دیكەی قسەكانیدا ئەوەی خستەڕوو " بەهۆی لافاو باران بارینی ساڵی رابردوو، ژمارەیەكی زۆری پردو رێگاكان لە سنووری هەرسێ قەزاكانی (سۆران، چۆمان، رواندز) دووچاری داڕمان و تێكچوون بوونەتەوە، ئەگەر بەشێوەی خەملاندن بێت و بمانەوێت سەرجەم پردە داڕوخاو رێگاو شەقامەكان چاك بكەینەوەو دیواری پاڵپشت لە رێگا گشتییەكان دروست بكەین، پێویستیمان بە چەندین ملیار دینار دەبێت، بەڵام تەرخانكردنی ئەم گوژمەیە ئاستەمە بەشێوەیەكی واخێرا بۆمان دابین بكرێت، بۆیە گوژمەیەكمان بۆ دیاریكراوە كە بە شێوەیەكی كاتی پردی ئارام كۆ لە زۆربەی رێگاكان دادەنێن، لەگەڵ دروستكردنی هەندێ‌ دیوارو بەربەست، بۆ ئەوەی هاتووچۆ پەكی نەكەوێت، ئێستا دەستمان بەم پڕۆژەیە كردووە، لەكاتێكدا هەندێك شوێن و ناوچە بەهۆی خراپی رەوشی سەربازی (پەكەكە) و سوپایی توركیا، جێگەی مەترسین، بەڵام ناچارین بۆ خزمەتی دانیشتوانی گوندەكان ئەم كارە بكەین".
ئەندازیار خوسرەت، ئەوەشی ئاشكرا كرد " ئەگەر كەسێك زێدەڕۆی بكاتە سەر رێگا گشتییەكانی دەرەوە، لایەنە پەیوەندیدارەكان، بەتایبەتی سەرۆكی یەكەی ئیدارەی شارو شارۆچكەكانی سنوورەكەمان لێی ئاگادار دەكەینەوە، بۆ ئەوەی زێدەڕۆییەكە هەڵبگیرێت و لێپێچینەوەی یاسایش لەگەڵ كەسەكە بكرێت، دیاردەی زێدەڕۆیی كردن بۆ سەر شەقام و رێگاكان زۆرە، خەڵكانێك بەم هۆیەوە دراونەتە دادگا، ئێستاش بڕیارە لێژنەیەكی باڵای هاوبەش دروست بكرێت، كە قائیمقامەكان و خودی پارێزگاش سەرپەرشتی بكات، تا بەبێ‌ جیاوازی شارو شارۆچكەكان لێپێچینەوە لەگەڵ زێدەڕۆكاران بكرێت، بە دەستبەكاربوونی ئەم لێژنەیە بەشێوەیەكی بەرچاو زێدەڕۆییەكان كەم دەبێتەوە".
ئاماژەشی بەوەدا " بۆ پڕكردنەوەی چاڵ و قۆرتەكانی رێگاكان قیڕ لە شاری هەولێر دەهێنین، كە كارگەیەكی تایبەتە بە بەڕێوەبەرایەتییەكەمان، چونكە ئەو ئیمكانیاتەمان لەبەر دەست نییە تا بتوانین لە كارگەكانی سنوورەكەمان قیڕی پێویست بكڕین بۆ چاكردنەوەی رێگاو بانەكانمان، بەردەوامیش سەردانی ئەم رێگایانە دەكەین كە پێویستیان بە چاككردنەوە هەیە و دەرخستەی بۆ دەكەین و بەرزیان دەكەینەوە، بەرپرسانی یەكە ئیدارییەكانی ناوچەكەش ئاگادار دەكەینەوە، بۆ ئەوەی بەدواداچوونی بۆ بكەن، تا لە ماوەیەكی كورتدا بتوانن رەزامەندی ئەو دەرخستانە بگەڕێنەوە".
بەرپرسی فەرمانگەی چاكردنەوەو پاراستنی رێگاو بانی سۆران، گووتیشی " چەندین ئەندام پەرلەمان و ئەندامانی ئەنجوومەنی پارێزگا لە سنووری سۆران، و بە دەنگی ئەم خەڵكە چوونەتە ئەو پێگانە، كەچی تا ئێستا وەك پێویست رۆڵیان نەبووە لە گەڕاندنەوەی بوودجەی دەرخستەو پڕۆژەكان، ئەگەر هەش بوو بێت زۆر بە كەمی بووە، جگە لە د. فەرسەت سۆفی، كە جێگەی دەستخۆشی كردنە، ناوبراو دڵسۆزانە كاری لەسەر ئەم پڕۆژانە كردووەو بەرهەمیشی هەبووە، هەرچەند لە زۆر كۆبوونەوەدا باسمان لەوەكردووە هەقە ئەوانەی لەسەر حیسابی ئەو دەڤەرە دەرچوونە پێویستە شتێك بكەن، نەك بچن وێنەو سەردانەكانیان بۆ لای كەسانێك و بەشداری كردنیان لە چالاكی رێكخراوەكان لە فێسبوك و تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بڵاو بكەنەوە، چونكە هاووڵاتییەكی سادەش دەتوانێت ئەم كارە بكات، داواكارین لە پەرلەمانتارانی خولی ئێستا سەردانی فەرمانگەكان بكەن و لەكەم و كۆڕییەكان بكۆڵنەوە، ئایا چ پڕۆژەیەك پێویستە بۆ هاووڵاتییان بەدواداچوونی بۆ بكەن و رەزامەندی بگەڕێننەوە".
لەدوا قسەكانیدا ئەندازیار خوسرەت، رایگەیاند " سنوورێكی بەرفراوانمان هەیە، بەڵام كەم و كۆڕی زۆرمان هەیە لە رووی ئامێر و مەكائینات و پێداویستییەكانی دیكە، داواشمان لەسەرووی خۆمان كردووە لەو گوژمەیەی بۆ سنووری پارێزگا هەولێر تەرخان دەكرێت، پشكی شێر بەر دەڤەرەكەی ئێمە بكەوێت، چونكە خۆمان بە مەغدور دەزانین، پێویستیمان بە ئاوڕلێدانەوەی زیاتر هەیە تا بتوانین خزمەتی زیاتر بە هاووڵاتییان بكەین و بەربەستەكان بەردەم هاتووچۆ لابەرین".

 

زۆرترین بینراو