باڵەكایەتی دەوڵەمەندە بەشوێنی گەشتیاری

باڵەكایەتی دەوڵەمەندە بەشوێنی گەشتیاری

یونس ئەمین ـ باڵەكایەتی : دەڤەری باڵەكایەتی كە پێكهاتووە لە قەزای چۆمان و شارەدێی سمیلان ، گەلاڵە ، قەسرێ ، حاجی ئۆمەران، لەگەڵ زیاتر لە 116 گوند، بە دوری 160 كم لە باكوری شاری هەولێرەوە دوورە، بە هۆی هەڵكەوتەی جوگرافی و بوونی چیا و كانیاوی سازگار و ڕووبار و دۆڵ و چاڵی ئاوی بەفراوی و چەندەها شوێنی گەشتیاری سروشتی جوان و دڵرفێن لەو ناوە بوونی هەیە، لە مانگی تەمووز گەرمترین پلەكانی گەرما بە گشتی لە 30پلە تێپەرناكات، لە هەندێك شوێنی باڵەكایەتی 20پلەیە.
لە باشوری كوردستان باڵەكایەتی یەكەم شوێنە كە پلەكانی گەرمای تێدا زۆر نزمە. وەك گۆمی فێڵاو ، سەكران ، پڕژە ، بناری هەڵگورد ، شێخی باڵەكان ، وەرتێ، حاجی ئۆمەران ، گەلی سەكران، ناشناڵ پاركی هەڵگورد سەكران ، قەسرێ ، سمیلان ، مەزرا ، وەڵزێ ، باسان ، سرێشمە،..هتد. هەندێك شوێن بەدرێژایی ساڵ بەفری هەر لێدەمێنێتەوە، بۆیە خواستێكی زۆری گەشتیاری لە سەرە بە هۆی ئەم كەشە فێنكە لە وەرزی هاویندا، گەشتیاران لە ناوچە جیا جیایەكانی كوردستان و خوارووی عێراق و دەرەوەی كوردستان ڕوو لە باڵەكایەتی دەكەن، بە تایبەت لە بۆنەتایبەتەكان و ڕۆژە پشووەكان و جەژنەكان. گەشتیارێك كە لە شاری هەولێر ڕووی لەم سنورە كردووە نەجات عەبدولرەحمان بوو ئەو بۆ زاری كرمانجی گووتی" خۆم و خێزانەكەم لە شاری هەولێر هاتووینەتە ئێرە لەبەر بەرزی پلەكانی گەرما و جەنجالی ناو شار، باڵەكایەتی شونێگی گرنگی گەشتیاریە بە تایبەت لە وەرزی هاوین و بەهار بە هۆی فێنكی ئاو و هە واكەی سازگاری ئاوەكەی، بەڵام شوێنە گەشتیاریەكان گرفتیان زۆرە، لەوانە گرفتی ڕێگا كە رێگای زۆرێك لە شوێنە گەشتیارەكان باش نییە ئۆتۆمبێلی پێناگات، وەك پێویست شوێنە گەشتیاریەكان چاك نەكراون، نەبونی شوێنی زبڵ فڕێدان نەگەیشتنی شارەوانی بە شوێنە گەشتیارەكان ، تەلبەندكردنی زۆرشوێنی گەشتیاری ئەویش بۆخۆی یەكێكە لە گرفتەكان ، لە هەندێك شوێنش نرخەكان گرانن.
ئافرەتێك بە خۆی و ئەندامانی خێزانی لە شاری رانیەوە رووی كردۆتە ئەم ناوچەیە بۆ بەسەر بردنی كاتێكی خۆش بە ناوی شیلان تۆفیق بۆ زاری كرمانجی گووتی: من زۆر شوێنی كوردستان گەڕاوم هیچ شوێنێكم نەبینیوە وەك دەڤەری باڵەكایەتی بە تایبەت هاوینەهەواری پڕژەی سەكران، بەراستی زۆر خۆش و زۆر فێنكە من ئێستا هەست بە سەرما دەكەم ، بەراستی ئێرە بەهەشتی كوردستانە، دەخوازم حكومەت و كەرتی گەشت و گوزار زیاتر گرنگی بەم جۆرە شوێنانە بدەن، ئێمە هەموو ڕۆژانی هەینی لە رانیەوە سەردانی ئەم شوێنە دەكەین.
یەكێك لە گەشتیارەكان كە لە شاری هەولێرەوە رووی لەناوچە گەشتیاریەكانی باڵەكایەتی كردبووسەردار حوسێن بوو ئەو بۆ زاری كرمانجی گووتی"من وەكو گەشتیارێك ئەوەندەی ڕووم كردۆتە ناوچەی باڵەكایەتی، لەڕاستیدا كۆمەڵێك ئاستەنگ و كێشەی زۆر هەیە بۆ گەشتیار، یەكێك لەوانە خراپی ڕێگای هاتووچۆ لە باڵەكایەتی، كەتا ئێستا چەندین گەشتیار بوونەتە قوربانی لەم ڕێگایە، هەروەها پیسی شوێنەكان،هیچ گرنگیەك بەپاككردنەوەی شوێنەكان نەدراوە، زۆرینەی شوێنەكانیش تەلبەند كراون كە وەكو پێویست شوێنێكی باش نەماوە بۆ گەشتیاران، هە ندێك شوێنی گەشتیاری هەیە رێگای زۆر ناخۆشە هەموو جۆرە ئۆتۆمبێلێكی پێناگات، لەم سنورە هیچ هوتێلێك نیە، هەشبێت هەندێك خانووی بچوكن لە سەكران و حاجی ئۆمەران ئەوانیش وەك پێویست نینە نرخەكانیان یەكجار زۆرە، خواردنەكانیان گرانن، یان هەموو جۆرە خواردنێك نییە.
وتەبێژی گەشت و گوزاری چۆمان هونەر كاك ئەحمد لە رێگای زاری كرمانجیەوە وەڵامی گلەیی و گازاندەی گەشتیاران دەداتەوە و دەڵێت " ئەم ساڵ جیاواز لە ساڵەكانی تر گەشتیارێكی یەكجار زۆر رووی لە دەڤەری باڵەكایەتی كردبوو، ئێمە ئامادەكاری پێش وەختەمان كردبوو، هۆكاری ئەم ڕێژە زۆرەی گەشتیارانیش دەگەرێتەوە بۆ جوانی سروشتی باڵەكایەتی كە ناوچێكی فێنك و دڵڕفێنە، ناوچێكی ئارام و سەلامەتی ئەمەنی تێدایە،هەڵگرتنی پاشەكەوت و بەرزبوونەوەی پلەكانی گەرما و پشووش ئەمەش هۆكارێك بوو بۆ ئەم ڕێژە زۆرە.
لە سەر گازندەی گەشتیاران هونەر كاك ئەحمد گووتی: لە سەر گرانی شوێنەكان و كەپر و خواردنەكان ئێمە وەك گەشت و گوزار لێژنەمان هەیە، لێژنێكی باڵترمان هەیە بە سەر پەرشتی قایمقام بۆ چاودێری كردنی ئەم شوێنانە" هەر خاوەن كەپرێك خاوەن رێستورانتێك لە ژێر ڕێنمایی ئێمە دەر بچێت ئێمە سزای دەدەین، چ ماددی بێت چ بە داخستنی شوێنەكەی، چونكە ئێمە پێش جەژن لێژنەكەمان سەردانی كردن و ڕێنمایمان پێدان" ئەوەی گەشتیار گازندەی لێدەكات گرانی خواردن و شوێن و كەپرن، بەڵام ئێمە نرخەكانمان دیاری كردون خاوەن شوێنەكان ناتوانن گرانتری بكەن. باڵەكایەتی لە قۆناغی سەرەتایی دایە بۆ گەشت و گوزار، لە ئێستا خاوەنی چوار گوندی گەشتیاریە و پەرەی زیاتری پێدەدرێت، بە هۆی ئەم قەیرانەش كە بە سەر كوردستاندا هات حكومەت وەك پێویست نەیتوانی زیاتر گرنكی بە ڕێگاو بانەكان و شوێنە گەشتیاریەكان بدات، بەڵام لە ئایندە گرفتی ڕێگاوبانەكانیش چاك دەبێت، خۆی ڕێگایەكان بە گشتی وەك پێویست نین خراپن. لە ئێستاش حكومەت سەرقاڵی چاككردنی ڕێگای هەندێك شوێنی گەشتیاریە، لەم دەڤەرە هەندێك شوێنی گەشیاری تازە هەنە زیاتر گرنگی پێدەدرێت لە لایەن سەرمایەداران.

زۆرترین بینراو