بورهان بەرزنجی: لە كوردستان چیڕۆك و رۆمانمان نەگەشتۆتە ئاستی خواست

بورهان بەرزنجی: لە كوردستان چیڕۆك و رۆمانمان نەگەشتۆتە ئاستی خواست

محەمەد ئامۆكەیی- زاری كرمانجی: پیاوێك تالە موە رەشەكانی سەری لە نێو دونیای ئەدەب سپیكردووە، ئەو دەمێكە بەشێكی كاتی خۆی تەرخانكردووە بۆ نوسین و خوێندنەوەی بابەتە ئەدەبیەكان، بورهان بەرزنجی نێوێكی دیاری و خاوەن نوسینی زۆر ئەو لە شاری دوزخورماتوو كە دەكەوێتە خوارووی شاری كەركوك، بە نزیكەی (75) كم لە ساڵی (1960) لە گەڕەكی مستەفا ئاغا، لە دایكبووە قۆناغی خوێندنی لە قوتابخانەی (النڤامیە) ی سەرەتایی دەستیپێكردووە دواتر دواناوەندی لە( پانویە گوز للبنین) تەواوكردووە، دواتر لە زانكۆی موسڵ، لەكۆلیژی كشتوكاڵ، تەواو دەكات بوڕهان، لەم هەڤپەیڤینەدا باس لە دونیای شیعر و ئەدەب دەكات. بورهان بەرزنجی، كە زیاتر سەرقاڵە بەخوێندنەوە و نوسینی شیعر، باس لە ئیلهامی شیعر دەكات و دەڵێت: شیعر ئیلهامە كە هات دێت ئەو ئیلهامەش نەدراوە بەهەموو كەس، ئەوانەی وا شیعر دەنووسن بەمەعریفەی خوێندن بەرهەمەكانیان بێ ڕوحن، جوانێكی خوێن ساردن، نمونە شاعیر هەبووە مەلای مزگەوت و تەكیەبووە كاتی نوێژ دابەستندا شیعری بۆ هاتووە بەجەماعەتی نوێژكەرانی گووتووە كەمێك ڕاوەستن یەكسەر شیعرەكەی یان ئەو ئیلهامەی بۆهاتووە نوسیوێتی ئینجا یا دواتر نوێژەكەیا بەر نوێژەكەی دابەستووە.
بەرزنجی دەربارەی ئەو شاعیر و بەرهرەماندانەی لە دوای ساڵانی دووهەزارەوە، دەستیان بەنووسین كردووە، ئاماژەی بەوەكرد: وەك سەرەتا گووتم شیعر ئیلهامە ئەم ئیلهامەش بەهەمووكەس نادرێ بۆیە ئومێد دەكرێ شاعیرێك یا دوو یا سێ شاعیر، بێنەكایەوە و گۆڕانكاری جوان و زمانی نوێ لەشیعر و رێباز و فۆڕمی شیعردابكەن، لە هەموو سەردەمێكدا بەلێشاو هەن، خۆیان ئەكەنە ناو پێستی شیعرو شاعیرنین و ناشبن بە شاعیر.
بورهان بەرزنجی، دەربارەی جیاكردنەوەی ئەدەبی ژنانەو ئەدەبی پیاوانە كە زۆر قسەی لەسەر دەكرێت باسی لەوەكرد: ئەدەب هەر ئەدەبە ژنان بینووسن یان پیاوان، بەڵام شێوازی بیركردنەوە شێوازی بۆچوون شێوازی هەڵبژاردنی بابەت جیاوازە ژنان وردبینن، خوای گەورە ژنی بە شێوازێكی تایبەت و بیركردنەوەی جیاوازی پێ بەخشیوە دایكبوونی پێ بەخشیوە بۆیە هەستیارترە، ژنێك ئیلهامی شیعری پێ بەخشرابێت لە پیاوان باشتردەنووسن لە بواری هەستیاری وەك خۆشەویستی و نەوەو كۆرپەكانی نیشتمانیش كە دایك و باوكی هەمووانە ژن و پیاو هەنگاوی باشیان هەبووە، بەڵام گەر بمانەوێت شاعیری راستەقینە بێتە كایەوە دەبێ بوار بڕەخسێ بۆ شاعیرە راستەقینەكان.
ئەو شاعیرە دەشڵێت: نووسینەكانم زۆربەیان خەمی گشتین و من یەكێكم لەم كۆمەڵگەیە، خەمی تاكێك خەمی كۆمەڵگەیە، بۆ نموونە خەمی تاكێك لە كۆڵان و گەڕەكە لەوانە لەهەمان خەمی تاكێكی تر بچێ یا بشوبهێت، لە كۆڵان و شارێكی تر كورد میللەتێكی عاشق و جوان بینە، دەیان و سەدان چیرۆكی عیشقی گەورە هاتۆتە كایەی ئەم میللەتەوە، عیشقی نێوان یا خۆشەویستی نێوان كوڕ و كچێ لە هەموو كۆڵان و گەڕەك و شار و دێكانمانە هەیە، ئاشكرابێ یان نهێنی، ڕەهەندی و كۆچ و دووربوون لە خۆشەویستان لەهەموو دێ و شارانماندا هەیە، كۆچ ڕەوی هەبووە و لەیەكتر جودای كردووین، ئەم هەموو خۆشەویستیەو دووربوون و یاد و گریانەیان و خەمی بەیەك نەگەیشتنەیان، لە شیعرەكانی بورهان بەرزنجیدا، بەرچاو دەكەوێت، من بۆ تاك و كۆمەڵی مرۆڤایەتی دەنووسم.
بەرزنجی لەسەر ئەو ئافرەتانەی كێشەی كپتیان هەیە زیاتر گووتی: دڵنیام لەوەی كە شاعیری ڕاستەقینە، شاعیری ئیلهامدار، نموونەیەكی جیاوازن لەناو كۆمەڵگە، ئەوان وەكو مرۆڤی ئاسایین لەروی بونیاتەوە، بەڵام جیاوازن لە ڕووی خەیاڵ و بیركردنەوە، لە ڕووی تەماشاكردنەوە ئەوانەش كەمن، ئەوانەشی ئەمێننەوە تا ئەبەد، شاعیران برسیبن یان تێر هەر شاعیرن، شاعیران گەیشبن بەئاوات یان نا هەرشاعیرن، بە ژن هێنانێ شاعیر ناتوێتەوە ئەوانە شاعیرنین كە بەخوێندنەوەی چەن قەسیدەیە دەڕۆن، بەیتێ یا دووان دەڕازێننەوە، هیچ كات عاشق بوونی شۆخێك ناتكا بە شاعیر گەر خۆت تۆوی شاعیریت لە خوداوە پێ نەبەخشرابێت لەهەموو زەمەنێكا بەلێشاو خەڵك بوون خۆیان هەڵقورتاندوەتە سەر شیعرو دواتر تواونەتەوە ئەوەش كاریگەری ناكاتە سەر شیعری كوردی و سەنگی شیعری كوردی.
لە دوا پەیڤەكانی دا ئەو شاعیرە، دەڵێت" شیعری كوردی ئاستی بەرزە هەنێ لە شاعیرانمان زمان و ڕێچكەی تایبەت بەخۆیانیان دروستكردووە، جوانی ئەوان دیارە لە نێو ئەدەبی دونیا، بەڵام داخم ڕاگەیاندنی كوردی و وەزارەتی رۆشنبیری، تا ئێستا پێدا هەڵگۆتن و خزم خزمێنەیان پێوە دیارە، خوازیارم بتوانن هەناردەی شیعری كوردی بۆدەرەوەی كوردستان بكرێت، چیڕۆك و رۆمانمان جارێ نەگەیشتۆتە ئاستی خواست، بەڵام هەنگاوی باشیش هەیە من چێژ لە شیعر دەبینم و وەردەگرم ڕۆمان، چیرۆك، شیعر گەر بەجوانی خەیاڵ و ئیستاتیكاو فەنتازیای بەرز بنوسرێت و پۆشاكی ڕیالیزمی لەبەردابێت بۆ جوان نابێت نازانم .

زۆرترین بینراو