بێكاری و بێزاری گەنجان

بەهزاد ماهر ئێدلبی

بێكاری دەردێكی كوشندەی كۆمەڵگایە, یەكێكە لەو كێشە و گرفتە ئاڵۆز و سەختانەی ژیان، كەوا بەرووكی زۆرێك لە وڵاتان گرتووە. ئەگەرچی بێكاری زیاتر وەك دیاردەیەكی ئابووری دێتە هەژمار، بەڵام لەبەرئەوەی ڕەنگدانەوە نەرێنییەكانی لەسەر هەردوو لایەنی دەروونی و تەندروستی و خێزانیی تاك و ئاشتەوایی كۆمەڵایەتی و ئاسایش و ئابووریی كۆمەڵگە كاریگەر و مەترسیدارە، بۆیە دەكرێت هەر كاتێك باس لە بێكاری بكرێت وەك دیاردەیەكی ئابووری، لەهەمان كاتدا وەك پەتایەكی كۆمەڵایەتی و دەروونیش بناسێنرێت, بە تایبەت دەبینین لە هەرێمی كوردستان رۆژ بە رۆژ تاوان و دەسدرێژی و بێ یاسایی و زێدەڕۆیی و دزی و كوشتن لە زیاد بووندایە، كە ئەمەش كاریگەری لەسەر ژیانی هاووڵاتیان بەشێوەیەكی خراپ دادەنێ و بۆ هەمان دیاردە دەگەرێـتەوە, ئەگەر چی هەرێمی كوردستان لە ماوەی 4 ساڵادا لە قەیرانێكی دارایی قوڵدابوو، بەڵام زۆربەی بۆچوونەكان وای بۆدەچوون بە نەمانی پاشكەوتی مووچە كاریگەری لەسەر كەمبوونەوەی بێكاری هەبێت، بەڵام وەك دیارە نەمانی پاشەكەت كاریگەرییەكی ئەوتووی نەبووە لەسەر بێكاری.
قوربانی سەرەكی بێكاری هەڵبەت توێژی گەنجە، بەتایبەتتریش دەرچووانی زانكۆ و پەیمانگاكانن، كە ئەمانە تووێژێكی دیاری كۆمەڵگان و پاش دەرچوون و تەواو كردنی خوێندن بێكار دەبن, ئەمەش وا دەكات كە رۆژ بە رۆژ ئەم گەنجانە هەست بە نائومێدی بكەن و هەمیشە بە ڕەشبینییەوە بڕواننە ژیان.
پێویستە لە سەر حكومەتی هەرێمی كوردستان بە تایبەت وەزارەتی پلاندانان كە پلانی كورت خایەن و دارێژخایەن دابڕێژێت بۆ ئەوەی گەنجان كەمتر تووشی ئەم پەتایە ببن و كەرتی گشتییش پەرەی پێ‌ بدرێت، چونكە بێكاری كاریگەریی تەواو نێگەتیڤی بۆ سەر باری سیاسیی وڵات دەبێت، بەرپرسانی حكوومەت دەكەونە بەر هێرش و ڕەخنە لێگرتن لەوەی كە لەو ئاستەدا نین تاكو بتوانن كێشەی بێكاری لەو وڵاتەدا چارەسەر بكەن و ئەمەش بۆوەتە گرفتێكی سیاسی. ئەگەر هەموو ئەو لایەنانە كۆبكەینەوە، ئەوە كێشەیەكی گەورەتر دروست دەبێت كە ئەویش لەدەستدانی ئاسایشە لەو وڵاتەدا، بۆیە پێویستە هەنگاوەكان چڕتر بكرێنەوە تاوەكو گەنجان لەم جەنجاڵیەی ژیان رزگار بكرێن، چیتر گەنجانمان ئەم وڵاتە جوانەی كوردستان بە ڕەشی نەبینن.

زۆرترین بینراو