بێ كاری و جگەرە دوو ڤایرۆسی دژ بە گەنجان

بێ كاری و جگەرە دوو ڤایرۆسی دژ بە گەنجان

بۆتان محەممەد – سۆران:
بە بیانووی بێ كاری و خەم و خەفەت، بەشێكی زۆر لە گەنجان، هانا بۆ جگەرەكێشان دەبن و پێان وایە تاكە شتێك كە بۆیان بسووتێ تەنها جگەرەیە و، هەندێ لە هەرزەكارانیش بۆ ئەوەی وەك گەورەییەك سەیر بكرێن پەنایان بۆ جگەرە كێشان بردووە،
پرسیار لەهەر گەنجێكی جگەرەكێش بكەی، كە بۆچی جگەرە دەكێشی؟ وەڵامێكی خێرات دەداتەوەو دەڵێ‌ خەمم هەیە.
زاری كرمانجی لەم راپۆرتەدا رەیی چەند گەنجێكی وەرگرتووە، ئەوان باس لەهۆكارەكانی پاڵ فێربوونی جگەرەكێشان و بێ كاری خۆیان دەكەن.
كاوە سەلیم 24 ساڵ، پێی وایە توێژی گەنجان لە كوردستان وەكو پێویست بایەخیان پێ نەدراوەو تا رادەیەك پەراوێزخراون و لە جوانی و خۆشی ئەو وەڵاتە فەرامۆشكراون، بۆیە دەڵێ‌"من وەك گەنجێك لەنێو ئەو كۆمەڵگایەدا، هیچ شتێك نابینم كە لە بەرژەوەندی گەنج دابێت، گەنج تەواو پەراوێز خراوەو هیچ شتێكی پێڕەوا نابیندرێت، هەر ئەوەش وایكردووە گەنجانی ئێمە داخراو گۆشەگیر ببن و ببنە هاوڕی جگەرە و كافتریاكان"،
كاوە بێ كاربوون و نەبوونی هەلی كار بۆ گەنجان، وەك تاوانێك سەیر دەكات و بە ڤایرۆسی لەنێو بردنی كەسایەتی گەنج ناوی دەبات، ئەو دەڵێ‌"بەشێكی زۆر لە گەنجانی ئەم نیشتمانە، دەستبەرداری ئامانج و خەون و ئایندەی خۆیان بوونە، چونكە هیچ رێگەیەكی گەش لەبەردەمی خۆیان نابینن، لە جیاتی شوێنی كار، كافتریاكان بۆنەتە سەرچاوەی پڕكردنەوەی كاتە بەتاڵەكانیان و لەوێش جگە لە جگەرەكێشان هیچ بەرهەمێكی تری نییە بۆ گەنج، من گەر خاوەن كاری خۆم بم، چ پێویست دەكات لەنێو چوار دیواری كافتریایەك، ئاوات و ئامانجەكانم بەدەم كێشانی جگەرەیەكەوە لەنێو ببەم"،
كاوە بە پێكەنینەوە باس لە بوونی هەندێ كار دەكات، بەڵام هەر وەكو دەڵێ‌ دەستخستنی ئەو كارانەش پێویستی بە زمان لووسی و ماستاوچیەتی هەیە"ئەوەی زمان لووس و ماستاو چی بێ‌، دەتوانێ‌ خۆی پێش بخات و جێگای خۆی بكاتەوە، بەڵام ئەو شتانە بۆ من زۆر سەختەو ناتوانم بە ماستاوچییەتی جێگا بۆ خۆم بكەمەوەو وەیان كارێك پەیدا بكەم"، هەروەها دەڵێ‌"كاتێك گەنج بێ‌ كار بوو، پەنا بۆ هەموو شتێك دەبات، كە هەندێ‌ جار دەكرێ‌ ئەو شتە بە خراپ بەسەر خۆی و كۆمەڵگاكەشی بشكێتەوە".
رۆژدیار سلێمان 19 ساڵ، پێچەوانەی قسەكانی كاوە پێی وایە گەنجان خۆیان بەرپرسن لەو كێشە و گرفتانەی رووبەروویان دەبێتەوە، بۆیە دەڵێ‌ "لەكۆمەڵگەی ئێمە، هێشتا گەنج وایلێنەهاتووە لە پێناو چارەسەركردنی كێشەو گرفتەكانی، پەنا بۆ عەقلی خۆی ببات، بۆیە لەكاتی هەر كێشەو روداوێكی ناخۆش كە بەسەرییان دەهێت، لە جیاتی هەوڵدان بۆ چارەسەركردنییان و كەمكردنەوەی كاریگەرییەكان لەسەر دەروونی خۆیان، بە دەیان كێشەی تر بۆ خۆیان زیاد دەكەن، كاتێ‌ بە بیانووی نەهێشتنی كێشەو ناخۆشییەكان، پەنا بۆ جگەرەكێشان دەبن، بێ‌ ئاگان لەوەی جگەرە چارەسەری كێشەو خەمەكانییان ناكات، بەڵكو سەرچاوەیەكی تر دەبێ بۆ كێشەو خەمی زیاترو وێرانكردنی تەندروستی خۆیان".
ساكار حەسەن مەولود 24 ساڵ، بە پێویستی دەزانێ‌ دایك و باوكان لەگەڵ كوڕ و كچە گەنجەكانیان ببنە برادەر و چاودێری شێوە ژیانی ئەوان بكەن و، كێشەو داواكاریەكانیان بە هەندە وەربگرن و، دەڵێ‌"لەنێو كۆمەڵگای ئێمەدا وایلێنەهاتووە دایك و باوك جگە لەئەركی باوكایەتی و دایكایەتی خۆیان، وەك برادەرێكیش بن بۆ منداڵەكانییان، بۆیە كاتێ‌ منداڵە گەنجەكانییان رووبەرووی كێشەو گرفت دەبنەوە، پەنا نابەنە بەر دایك و باوكییان، تاكو كێشەو گرفتەكانیان بۆ چارەسەر بكەن، بەڵكو هەوڵ دەدەن لەرێگای برادەرەكانیانەوە كێشەو گرفتەكانیان چارەسەر بكەن، ئەوەش وا دەكات هەندێ‌ جار، چارەسەری نا پێویست بگریتەبەر و بە زیان بشكێتەوە بەسەریان"، ئەوەش دەڵێ‌"دەبێ‌ باوك و دایك ئاگاداری رۆڵەكانییان بن و لەكێشەو گرفتەكانیان بكۆڵنەوەو هەوڵی چارەسەركردیان بدەن، بۆ ئەوەی تووشی لادان و جگەرە كێشان و ئەو جۆرە شتانە نەبن".
نیگار عەبدوڵا ی برادەری ساكاریش هاوڕایە لەگەڵ تەواوی قسەكانی هاوڕێیەكەی و وەكو زیادكردنێكیش بۆ سەر قسەكانی هاوڕێیەكەی، دەڵێ‌"پێویستە دایك و باوك ئاگاداری منداڵەكانییان بن، پێش ئەوەی هەندێك شتی تەقلیدی نێو كۆڵانەكان لەهاوڕێیەكانییان فێر ببن، وەك جگەرەكێشان".
كوڕە گەنجێكی تەمەن 27 ساڵ كە نەیویست ناوی دەربكەوێت بەسەر رۆژنامەوە، بەمشێوەیە بۆ زاری كرمانجی قسە دەكات"هەست دەكەم لەم وەڵاتە، هیچ گەنجێك بەقەد من خەم و خەفەتی نییە، روو لەهەر شوێنێك دەكەم، كێشەیەك رووبەڕووم دەبێتەوە، چەندینجار بیرم لەوە كردۆتەوە كۆتایی بەژیانی خۆم بهێنم و بەڵام ترس رێگریم دەكات"، ئەو كوڕە گەنجە لەژیانی خۆی بێزارە بۆیە ئەوەش دەڵێ‌"خەم و بێزاری وایلێكردووم هەر شتێك خراپ بێت ببمە برادەری و هەر كاتێك خەمم زیاتر بێت زیاتر جگەرە دەكێشم ئەوكات ئیسراحەت دەكەم و هەست بە ئاسوودەیی دەكەم".

زۆرترین بینراو