ترسی دەسەڵات لە رۆشنبیران

ن/ هێلین جەعفەر

كێشەی نێوان دەسەڵات و ڕۆشنبیر كێشەیەكی یەكجار كۆن و لەمێژینەیە. هەر لە ئازار و دەردەسەرییەكانی ئەحمەدی خانی و حاجی قادری كۆیی و بێكەس و پیرەمێرد و گۆران..تاد، هەریەكەیان بەشێوەیەك لە شێوەكان تووشی ئازار و تۆقاندن و تیرۆر هاتن.
جا هۆی بنەڕەتی ئەم كێشەیە لەوەدا خۆی بەرجەستە دەكات كە ڕۆشنبیرانی راستەقینە هەموو كاتێك خۆیان بە دەمڕاستی بێ دەسەڵاتان زانیوە لە بەرامبەر ستەم و زۆردارییەكانی دەسەڵاتداران كە دەرحەق بە چینی ژێرەوە و ناوەڕاستی كۆمەڵگەی ئەنجام دەدەن.
هەردەم دەسەڵاتدارەكانی رۆژهەڵات، هەر چەندە لە ناوەوەی وەڵاتدا بە هێزیش بوو بن، بەڵام بەرامبەر بە بێگانان كەسانی بێتوانا و بێ هێز و دەست لەسەر سینە بوون. ئەوان بۆ مانەوەی خۆیان هەموو جۆرە ئەرك و كارێكیان لە بێگانان پێ پەسەند بووە و هەمیشە گوێرایەڵی فەرمانەكانی ئەوان بوون. بەڵام لە بەرامبەر دەنگی كەسانی خۆ وەڵاتی هەمیشە شمشێر بە دەست و ئامادە و لەسەرپێ بوون بۆ لەناوبردنی هەر نوزەیەكی ناڕەزایی. ئەم دووفاقی و دووڕووییە لە كۆمەڵگەی ڕۆژهەڵات بەگشتی و هی كوردەواریی بەتایبەتی هەر لەسەردەمی شاعیری پایەبەرزی كورد (ئەحمەدی خانی)یەوە، زۆر بە ئاشكرا هەستپێكراوە. هەر وەك لەم نموونە شیعریەی خوارەوە دیارە، خانی واتەنی:
ئەمما ژ ئەزەل خودێ وەساكر
ئەڤ ڕۆم و عەجەم لەسەر مەراكر
تەبیعەتی وان ئەگەر چی عارە
ئەو عارە ل خەلقێ نامدارە
ناموسە ل حاكم و ئەمیران
تاوان چییە شاعیر و فەقیران
سەرچاوەی ئەم جۆرە كارانەش لە ئەنجامی ژێردەستەیی و گرێی خۆ بەكەمزانینەوە بووە بەرامبەر بە هەموو شتێكی بێگانە كە بە درێژایی مێژوو بە گرانی باجەكەی دراوەتەوە و تا ئەمڕۆش ئەم باجە قورسە هەر دەدرێتەوە.
لە كاتێكدا رۆشنبیران هەمیشە قیبلەنوومای رێگای ئازادی و سەرفرازی بوون بۆ میللەت و دەسەڵاتداران و هەمیشە ویستوویانە تۆی ئازادی و سەربەخۆیی لە ناوەوەی وەڵات و مێشكی یەكەبەیەكەی نەوەكانی سەردەمی خۆیان و هی دواڕۆژ بچێنن.
دەسەڵاتداران چونكە خۆیان بە رێبازی سەركردە - كۆیلە پەروەردە كراون، هەمیشە ویستوویانە لە رێگای خزم خزمێنە و پەیڕەوكردنی سیاسەتی "كێ باشتر نۆكەریم بكات ئەو دڵسۆزترین كەسمە" خەڵات و بەرتیل و پشت بەستن بە چینی بە كرێگیراوی گۆشكراو بە فیكری بێگانە پەرستییەوە دەرفەتە زێرینەكانی سەربەخۆبوون و پێشكەوتنی كۆمەڵگەیان بەفیڕۆداوە. چونكە، ئەوان وایانكردووە كەسانی ناشایستە لە پلەی شایستەدا دابمەزرێنن. ئەمەش ئەو پەری نادادپەروەریی كۆمەڵایەتییان لە كۆمەڵگەدا بەرپا كردووە. ئەگەر مرۆڤ ئازادی و دیموكراسی بە ژێر دەستەكانی خۆی نەدات، چۆن دەتوانێت داوای ئازادی و دیموكراسی لە دوژمنەكەی خۆی بكات؟.
سەرچاوە
1- د. ئازاد حەمە شەریف (زنجیرەی شاكار نووسەكانی كورد لە سەدەی بیستەم).
2-سەردار گەردی (ڕەخنەی ئەدەبی).

بابەتى پەیوەندیدار بیروڕا

رواندزیانی

رواندزیانی

ماست تێهەڵسوتن

ماست تێهەڵسوتن

زۆرترین بینراو