خۆپیشاندان دژی تاكە كیانی سیاسی كورد

ئیسماعیل ئیبراهیم
دیموكراسی بە هەموو پێوەرەكانییەوە ئاماژەیەكە بۆ دابینكردنی دادپەروەری و شەفافییەت و ئازادی رادەربڕین لە نێو هەموو جومگەكانی وڵات، بە تایبەتی وەرگرتنی رای هاووڵاتییان بە چ شێوەیەك خۆی بڕیار لەسەر شێوازی بەڕێوەبردنی وڵات و كەس و لایەنی سیاسی بۆ گەیشتن بە دەستهەڵات بدات، و شێوزای حوكومڕانی دیاری بكات، ئەمەش لە هەموو وڵاتانی پێشكەوتوو بۆتە سەنگی مەحەكی پێكەوە ژیان و یەكتر قبول كردن و پێشكەوتنی هەمە چەشنەی وڵات.
بەڵام دواجار چەندین خاڵ و بنەمای گرنگ لە نێو چەمكی دیموكراسیدا هەیە كە پێویستە رەچاو بكرێت و لە هەموو وڵاتانی پێشكەوتووش چ لە رووی هۆشیارییەوە چ لە رووی بوارەكانی دیكەی ئابووری، پیشەسازی و سەربازییەوە رەچاوی دەكەن، ئەویش ئاسایشی نەتەوەیییە، واتە بەهیچ شێوەیەك رێگە نادرێت بە ناوی دیموكراسییەوە ئاسایشی نیشتمان بخرێتە مەترسییەوە، نموونەمان ریفراندۆمی كەتەلۆنیایە كە ویستی جیابوونەوەو سەربەخۆیی لە ئیسپانیا زۆرترین دەنگی هێنا، بەڵام ئیسپانیا هێزی بەكار هێنا، عێراقیش لە ئاست كوردستان هێزی بەكار هێنا، لە توركیا هەزاران كەس لەسەر رای جیاواز لە زیندانەكانن، لە ئێران لە سێدارە دەدرێن، لە سوریە دۆخەكە ئەوەندە ئاڵۆز بووە كە بە ئاسانی و بەم زووانە چاك نابێتەوە. لیبیا و یەمەن و میسرمان لە پێش چاوە.
هەموو ئەم رووداوانە پێمان دەڵێن دیموكراسییەت تا ئەو شوێنە وەك چەمك و كرداری رێدەكات و حیساب بۆ كراوە كە مەترسی لەسەر ئاسایشی نەتەوەیی دروست نەكات، ئەگەر نا قبول كراو نییە.
شارەكانی عێراق و بەتایبەتی بەغدادمان لەپێش چاوە، دوای كوژرانی زیاتر لە 500 كەس و بریندار بوونی 25 هەزار كەس و زیندانی كردنی 35 هەزار كەسی دیكە، نەیانتوانی گۆڕانكاری بكەن و لایەنە سیاسییەكان كێیان ویست ئەویان كردە سەرۆكی راسپێردراو بۆ پێكهێنانی حكومەت، واتە هەر كاتێ بەرژەوەندییەكان بكەونە مەترسییەوە كە سەرچاوەكەی چەندین وڵات و لایەنی بەهێزی سیاسی بێت، ئەوەی حیسابی بۆ ناكرێت شەقام و خۆپیشاندانە.
سەرۆكی نەوەی نوێ شاسوار عەبدولواحید، لە چەند رۆژی رابردوو ریكلامی زۆری بۆ ئەنجامدانی خۆپیشاندانێكی سەرتاسەری لە كوردستان كرد، ئەمەش لە كاتێكدا دۆخی كوردستان لە لێوارێكی مەترسیدار دایە، ئێران و توركیا لە رێگەی حكومەتی عێراقەوە خەریكی جێبەجێكردنی پیلانێكی مەترسیدارن بە ئەندازەیەك كە لە ناوەندەوە هیچ حیسابێك بۆ ئەو پێنج حزبەی لە پەرلەمانی عێراق ئەندامیان هەیە نەكرێت، واتە پەراوێز خستنی دیپلۆماسی كوردستان.
شاسوار باش دەزانێت بە ئاڵۆز كردنی دۆخی هەرێمی كوردستان حكومەتی ناوەندی بە ناوی پاراستنی (هاووڵاتییانی خۆی) دەست كراوە دەبێت و بە بیانووی جیاوە كاردانەوەی توندی سلبی و مەترسیداری لەسەر كیانی سیاسی هەرێمی كوردستان دەبێت، ئەی بۆ وادەكات؟
ئەمە پرسیارێكی جەوهەری و ئاڵتوونییە كە پێویستە هەموو كەسێك لە خۆی بكات، سەرۆكی نەوەی نوێ كە نەیتوانیوە ئیدارەیەكی تەندروستی جولانەوەكەی خۆی بدات ئایا دەتوانێت ئیدارەی كوردستان بدات؟
ئایا حزبە كوردستانییەكان كە خاوەن پێگەیەكی بەهێزی جەماوەرین لە كوردستان بە ئاسانی دەست بەرداری ئامانجەكانیان دەبن؟
لە هەموو شارەكانی كوردستان 2 هەزار كەس بە پیر داواكەی شاسوارەوە نەچوو، كە ئاماژەن بۆ شكستی سیاسی و نەمانی پێگە و متمانەی جەماوەری، شەقام باش تێگەیشتووە كە شاسواریش وەك چەند لایەنێكی دیكە دەیەوێت بەكاریان بهێنێت بۆ بەدەست خستنی ئیمتیازی زیاتر و راكردن لە دەست ئەو قەرزەی لەسەری بۆتە ماڵ و دەبێ بیداتەوە.
دواجار شاسوار دەیویست چەند كەسێكی دیكە بكاتە قوربانی تا وەك هەندێك بزووتنەوە و لایەنی دیكە بەكاریان بهێنێت بۆ مەرام و بەرژەوەندی تەسكی سیاسی، بەڵام سەركەوتوو نەبوو.
هیچ گومانیشم لەوە نییە سیستەمی سیاسی و بەڕێوەبردن لە كوردستان بێ كەم و كورتی نییە، بەڵام بەمجۆرەو لەم دۆخە نەك چارەسەر نابێ بەڵكو ژیان لە هاووڵاتییان تێكدەچێت و كیانی سیاسی هەرێمی كوردستانیش دەخرێتە بەردەم مەترسییەكی جددییەوە، واتە خۆپیشاندانە سەرنەكەوتووەكە بۆ لەبار بردنی كیانی سیاسی هەرێمی كوردستان بوو.

بابەتى پەیوەندیدار بیروڕا

بیروڕا

زۆرترین بینراو