خەڵك بێزارە لەم دۆخەی سۆشیال میدییا و پێویستە رێگری لێ بكرێت

خەڵك بێزارە لەم دۆخەی سۆشیال میدییا و پێویستە رێگری لێ بكرێت

موڕشید برادۆستی – سۆران: چین و توێژەكانی كوردستان نیگەرانن لەو دۆخەی سۆشیال میدیا پێی تێپەڕ دەبێت و پێیان وایە لە هیچ وڵاتێكی دنیادا، بەم شێوەیە بۆ سووكایەتی كردن و تەشهیر و یەكتر شكاندن بەكارناهێندرێت .
هاووڵاتییان لە بەشێكی بەكارهێنەرانی سۆشیال میدیا بەتایبەت تۆڕی كۆمەڵایەتی فەیسبووك گلەی و گازندە دەكەن، لەوەی بە كارهێنەران بەشێوەیەكی نەرێنی بەكاری دێنن و زۆربەی كات بەهۆی تەشهیر كردن و سوكایەتی كردن خەلكانێك دووچاری ناوزڕاندن و كێشە و شكاندن دەكەنەوە، داوا دەكەن بە یاسا رێگە چارەیەك بۆ ئەم دیاردەیە بدۆزنەوە، بەپێچەوانەوە لە داهاتوو سۆشیال میدیا و تۆڕە كۆمەڵایەتیەكان دەبنە هەڕەشە بۆ سەر تاك و گشتی كۆمەڵگە .
لەو بارەیەوە، یادگار ئیسماعیل مامۆستای زانكۆی سۆران بە زاری كرمانجی گووت" تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان و بەتایبەت فێیسبووك بووەتە شوێنی خۆبەتاڵكردنەوەی دەروونیی. ئەمەش لە حاڵەتەوە بۆتە دیاردە، كاتێك سەرنجێكی بچووك لە لاپەڕێك یان هەژمارێك دەرببڕی، راستەوخۆ بەهۆی ناكۆكیی یان هاوتانەبوونی بۆچوون جنێوت پێ دەدەن. جنێودان ئەو پەڕی بێ چارەییە، دەرهاوێشتەی هەندێك بۆشایی فراوانی كارگێڕیی یاسایی و بێسەروبەری سیاسییە. ڕوونە پرسگەلێكی زۆر بە هەڵپەسێردراویی ماونەتەوە و چارەسەر نەكراون، دادوەرئاسا هەر كەسە و لە خۆیەوە بۆتە دادوە و موفتی، قسە لەسەر كەیسەكان دەكات و شییان دەكاتەوە. بوونی هەژماری ساختەش گەورەترین كێشەن، كەس نازانێت ئەمانە سیخوڕن، هەواڵگری لایەنێكی دیاریكراون یانیش كەسانی بێچارە و نا رۆشنبیرن كە پێیان وایە جنێودان تاكە رێگەیە.
ئەو مامۆستایەی زانكۆ ئاماژەشی بەوەدا" نەریتی ناوزڕاندن و جنێودان مێژووێكی تازەی نییە، بە داخەوە یادگارییە تاڵەكانی شەڕی نێوەخۆی نێو رادیۆكان و سووكایەتی لایەنەكانە بە یەكتریمان بیردەهێننەوە، نەریتەكە رەگێكی بۆ تیرۆری هزرییش دەگەڕێتەوە، وێڕای جیاكاریی سیاسی، بەڵام هیچ گومانی تێدانییە بەرهەڵستكار و ئۆپۆزسیۆنیش هاندەری ئەو سووكایەتیە بوون. روونە ئەگەر كێشەیەك هەبێت، كەمتەرخەمی، گەندەڵی یان هەر تێبینییەكیان هەبێت دەكرێت بە ڕێزەوە دەرببڕێت".
ئاماژەشی بەوەدا" نەبوونی كۆنترۆڵ و نەبوونی بەرپرسیاریەتی تاك و گشتی وای كردووە رۆژ بە رۆژ ئەو دیاردەیە زیاتر تەشەنە بكات. بە داخەوە ناششێت نەگوترێت گەنجان لە قوتابخانە و زانكۆكان، كە لە ڕێگەی مامۆستاكانیانەوە بەسیاسیی كراون بەشێكی بەرچاوەو كەسە قسە زبرانە لە خۆ دەگرن و پەروەردە دەبن. بەداخەوە بڕوانامە و خوێندن نەبۆتە رێگر لەبەردەم ئەو دیاردە دواكەوتووە بێسەروبەرە. بەم شێوەیە بڕوات دەرەنجامەكانی خراپتر دەبن، هاوكات ئەركی دامەزراوەكانی هەرێمە كار لەسەر نەهێشتنی هۆكارەكانی تەشەنەكردنی ئەو دیاردەیە بكات. بۆ نمونە، دەركردنی یاسای دیاریكراو بۆ سزادان و مامەڵەكردن لەگەڵ پرسی جنێودان و قسەی نەشیاو، چارەسەركردنی كەیسە كێشەدارەكان و كاراكردنی دادگەكان، لە هەمان كات كار بكرێت دامەزراوە پەرووەدردیەكان لە سیاسەت دابماڵرێن، چونكە ناشێت ئەو دیاردەیە بە شكستی ئەكادیمیا هەژمار نەكەین".
یادگار ئیسماعیل رونی كردەوە، میدیای ئەلیكترۆنی و بینراویش بەشێكی بەرچاوی ئەو هۆكارانە لەخۆدەگرن لە كە دەرئەنجام بەهۆی میوانی قسەزبر و تۆمەتبەخشەرەوە خەڵكی جۆش دەدەن. دەبێت ئەم بارودۆخە بە قەیرانێكی مەزنی ئاكاریی و ڕەوشتی ناوببرێت كە قەڵەم بەدەست لە ئاستی جیا جیا زمان زبر بن و جنێو تۆمەت بۆ یەكتری و بەرامبەرەكانیان ببەشنەوە".
محەمەد باپیر شارەزا لە كار و باری حزبە سیاسیەكان بە زاری كرمانجی گووت" بەكار هێنانی سۆشیال میدییا بەشێوەی نادروست، زۆر شێواز و مەبەست و رێگەی هەیە، وەك كومەڵاتی و سیاسی و ئابووری، بەڵام ئەوەی لێرە دەخەینەڕوو ئەو هاش و هۆش و ناشرین‌كردنی یەكتری لەپشت پەردە، هەندێ جار بۆ بازاڕ گەرمكردنی حیزبایەتی و شكاندنی كەساتیەكان بە كاردەهێندرێت، زۆر جار لەسوشیال میدیا، رەمزەكانی كورد دەشكێنن و ئەمەش خالێك نێگەتیڤە چونكە پێویستە وشیاری تاك لەكۆمەڵگەی كوردی بگاتە ئەو ئاستەی ملی یەكترنەشكێن و شتی بچوك تێدا گەورەنەكرێت و رەش بەسپی پیشان نەدرێت و سپی بەڕەش پیشان نەدرێت، چونكە ‌لە دەرەنجاما ئەوەی دەگوزەرێ بەزیانی كورد تەواودەبێت، بۆیە پێویستە حیزبی كوردی ئەندام و لایەنگرەكانی خۆی ئاگاداربكاتەوە خۆیان لەو چەلەحانەو جاێو قسەی ناشرین بەدوربگرن .
زیاتر گووتی" لەهەمووی سەیرتر هەندێ خەلك بۆ ئەوەی پەیامی خۆی بگەینێت، بەشێوەی جوێندان و شكاندنی بەرپرسان لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان دەستپێدەكات، تا لایك ‌و‌كومێنت و ‌بینەری زۆری بۆ پەیدا بێت، بەڵام لەراستیدا ئەوە یاسا شكێنی تێدایە، بەدەیان خەلك فێربووە شوێنی گەرمە لۆخۆی لەئەوروپایە زور جوێن و قسەی ناشیاو بە ئەزمونی كوردی دەڵیت و كەسەكان دەشكێنێت .
گووتیشی" پێویستە سنورێك بو بەكارهێنانی سۆشیال میدیا دابنرێت بۆ ئەوەی رێز و هەیبەت بو تاكی كورد بگەرێتەوە، چونكە لەراستیدا میللەتی كورد میللەتیكی پاك و بێگەرد و خاوێن‌ و موسلمانە، دورە لە بوختان و جوێن ‌و غەیبەت كە ئەمەش ئەركێكی نیشتمانی نەتەوەیە".
لای خۆشیەوە، دەریاز علی گوانی توێژەری كۆمەڵایەتی بە زاری كرمانجی راگەیاند" لە ئێستادا دەتوانین بلێن تۆڕە كۆمەڵایەتیەكان هۆكارێكن بۆ سوكایەتی كردن بەیەكتری، كە لە بنەرەتدا تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بۆ خزمەت كردنی مرۆڤایەتی و وەرگرتنی زانیاری و پتەوكردنی پەیوەندیە كۆمەڵایەتیەكان وەك پێداویستێك هاتنەبوون، هەرچەندە مێژوێكی هێندە دێرینیان نییە لێ لە وڵاتی ئێمە لە ماوەی ئەم تەمەنە كورتەدا هێندەی ئەم تۆڕانە بوونە سەكۆیك بۆ شكاندنی هەیبەتی تاك هێندە بۆ مەبەستی كانی تر بەكارمان نەهێنانوون، ئەو گیر و گرفتانەی كە لە ئیستادا بونی هەیە لە كۆمەڵگە بەشێكی زۆری تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان هۆكاری سەرەكین بە گرفتە كۆمەڵاتی و سیاسیەكانیشەوە مەترسیەكە ئەوەندە زۆرە لە سەر تاك ڕەنگە هەموومان ڕۆژێك بكەوینە بەردەم ئەم شاڵاوە كە دورە لەهەموو پێوەرە ئینسانی و ئەخڵاقیەكان بەشێكی ئەم گرفتانە بۆ خێرای بڵاوبونەوەی ئەم تۆڕە كۆمەڵایەتیانە و نەبونی سانسۆڕ لە سەریان دەگەڕێەوە، هەموو كەسك دەتوانێت بەكاریان بهێنیت و بەڵكو زیاتر لە ئەكاونتێكیان هەبێت بە دڵی خۆیان ئەكاونت دروست بكەن بۆ جێو دان و سوكایەتی كردن بە تاك و كۆمەڵ و سەركردە و ساسیەكان، بۆیە پێویستە لایەنە پەیوەندیدار بیرێك و بێ سەر و بەریەی سۆشیال میدیا و بەتایبەت تۆڕە كۆمەڵایەتیەكان بكاتەوە و هۆشیارێكی گشتیش پێوستە بۆ باشتر بەكارهێنەرانیان".

زۆرترین بینراو