دووای چەندین ساڵ ژمارەیەك رێگای دەرەكی لە دەڤەری سۆران نۆژەن دەكرێنەوە

دووای چەندین ساڵ ژمارەیەك رێگای دەرەكی لە دەڤەری سۆران نۆژەن دەكرێنەوە

موڕشید برادۆستی – سیدەكان: لەسەر و بەندی دەست بەكاربوونی كابینەی نۆیەمی حكومەتی هەرێمی كوردستان، كۆمەلێك پڕۆژەی خزمەتگوزاری گرینگ ئەنجام دراون و هەلمەتێكی فراوانی دروست كردن و نۆژەنكردنەوەی ژمارەیەك ڕێگاو بانی دەرەكی لە دەڤەری سۆرانیش دەستپێدەكات، بەڵام بەهۆی جێەبەجێ نەكردنی هیچ پڕۆژەیەكی نوێی خزمەت گوزاری دانیشتوانانی ناحیەی سیدەكان نیگەران كردووە . ئەندامێكی پەڕلەمانی كوردستانیش دەڵێت: داوكاری هاووڵاتییانی دەڤەری برادۆستمان گەیاندۆتە پارێزگاری هەولێر.
بەپێی زانیاریەكانی دەست زاری كرمانجی كەوتوون، ماوەی پێنج ساڵە زیاترە، وێڕای جێبەجێ نەكردنی هیچ پڕۆژەیەكی نوێی خزمەت گوزاری، بەڵكو پڕۆژە خزمەت گوزاریەكانی وەك پڕۆژەی دروست كردنی نەخۆشخانەی 25 قەلەوێری سیدەكان، درووست كردنی باڵەخانەی بانك، چاككردن و نۆژەن كردنەوەی رێگای دۆڵی زەرزێ بەهۆی قەیرانی دارایی چەند ساڵێكە لە سیدەكان راگیراون و تا ئێستە تەواو نەكراون، لە ئێستاشدا كۆمەڵێك رێگای سەرەكی لە شار و شارۆچكەكانی دەڤەری سۆران و ناوچەكانی تری كوردستان بڕیاری نۆژەن كردنەوە و چاككردنییان بۆ دەرچووە و سیدەكانی لێی بێبەش كراوە لە كاتێكدا سەرجەم رێگاكانی سیدەكان و شەقام و كۆڵانەكانی سەنتەری ناحیە پێویستییان بە چاككردنەوە و نۆژەن كردنەوە هەیە .
ئەمیر عەبدولواحید گەنجێكی دانیشتووی گوندی ئاڵانەی دەشتی هێرتە بە زاری كرمانجی گووت" دیارە لە دەڤەری سۆران فەرمانی چاككردنی كۆمەلێك ڕێگاو بان دەرچووە بەڵام بەداخەوە ناوی هیچ كام لە ڕێگا گرنگ و سەرەكیەكانی سنوری ناحیەی سیدەكانی تێدا نەبوو كە گەورەترین ناحیەی هەرێمی كوردستان و رووبەرێكی یەكجار فراوان و سەدان گوند لەخۆ دەگرێت ك چەندین ڕێگای سەرەكی تێدایە كە ئەو ڕێگایانە گوند وئاوایەكان و كوێستانەكان و شوێنە گەشتیاریەكان و كشتوكاڵیەكان بە سەنتەری ناحیە دەبەستێتەوە و هاتوچۆی بەردەوامی هاووڵاتییانی لەسەرە بەڵام هیچ كام لەم ڕێگایانە ناویان نەهاتووە لەم پڕۆژانە .
ئەمیر دووپاتی كردەوە، لە سنورەی ئێمە كە دەشتی هێرتە چەند ڕێگایەكی سەرەكی لێیە كە گوندەكان بە ناحیەی سیدەكان دەبەستێتەوە و پێویستیان بە نۆژەنكردنەوە هەیە لەوانەش ڕێگای دەشتی هێرت سیدەكان و ڕێگای گەلی شێخزادان و ڕێگای بانیە زین كە هاتوچۆی بەردەوامی هاووڵاتییانی لەسەرە و چەندین ساڵە نۆژەن نەكراونەتەوە، بەم هۆیەشەوە هەم ئاستەنگی هاتوچۆ لەبەردەم هاووڵاتییان درووست دەبێت و هەمیش ڕووداوەكانی هاتوچۆ زیاتر بوونە، بۆیە داواكارین لە حكومەتی هەرێم كەوا بڕیاری چاككردن بۆ ئەم ڕێگایانەش دەربكات بۆ ئەوەی هاتوچۆی هاووڵاتییان ئاسانتربێت و بتوانن بە بەبێ ئاستەنگی هاتوچۆ كاری ڕۆژانەیان ڕای بكەن، چونكە زیاتر لە 58 گوند لەسەر ئەم ڕێگایانە هاتو چۆیان هەیە و شوێنێكی ستراتیژی و گرینەگە بەهۆی هەڵكەوتەی جوگرافیای كە كەوتۆتە سێگۆشەی سنوری نێوان ولاتانی ئێران و توركیا .
سدقی حامد هاووڵاتییەكی دانیشتووی سەنتەری ناحیەی سیدەكانە بە زاری كرمانجی گووت" بەداخەوە لە هەڵمەتی نۆژەنكردنەوەی ڕێگاوبانەكانی سۆران و دەوروبەری، ناحیەی سیدەكانی لێ پەراوێزخر كە لە زۆربەی شوێنەكانی تری دەڤەرەكە پێویسترە، رێگا و بانەكانی لە دیەان ساڵە نۆژەن نەكراوەتەوە و رێگاوبانەكانی گوندەكان هەمووی وێرانە، داوا لەحكومەتی هەرێم و لایەنە پەیوەندی دارەكان دەكەین ئاوڕێك لەسیدەكان بدەنەوە و پڕۆژە خزمەتگوزاریەكان بگەیەنن بەناحیەكەمان كە چندین پڕۆژەی پێویستە نەبونیان بووەتە ئاستەنگ و سیدەكان لەگەڵ شوێنەكانی دیكەی ئەوسنوورە جیاواز مەكەنەوە و خزمەت گوزاری سەرەتایی پێشكەش بكەن.
دیار هەمزە دەرچووی زانكۆ و دانیشتووی سنووری ناحیەی سیدەكان بە زاری كرمانجی گووت" سیدەكان بێجگە لەو پێگە مێژوویەیی هەیەتی، شوێنێكی ستراتیجی و دەڤەرێكی گرینگی كشتوكاڵ و ئاژەڵداریە، گرینگە هەم سود لەو دەڤەرە بهێتە وەرگرتن و وەك پشت بەستن بە هۆكارێكی تری دروستبوونی داهات و بەرهەم ،هەمیش لەڕێگەی پرۆژەی خزمەتگوزاری پاڵپشتی لێ بكرێت تاكو زیاتر گەشەی زیاتر بێت، پێویست بوو چەند شوێنێكی سیدەكانیش لە نێو ئەو پڕۆژانە جێی بۆ كراباوە چونكە لە رووی خزمەت گوزارییەوە وەك پێویست نییە .
لەلای خۆشیەوە، د . زێدان رەشید برادۆستی ئەندامی پەڕلەمانی كوردستان بە زاری كرمانجی راگەیاند" رەزامەندی هەیە لە سەر چەند پڕۆژەیەكی خزمەتگوزاری لە چاككردن و نۆژەن كردنەوەی رێگا و بانەكان لە شار و شارۆچكەكانی كوردستان و لە سنووری هەولێر و بەتایبەتیش دەڤەری سۆران كۆمەڵێك رێگا كاری نۆژەن كردنەوەیان بۆ دەكرێت بە داخەوە هیچ پڕۆژەیەك بۆ سیدەكان ئەنجام نادرێت .
زیاتر گووتی " ناكرێ جیاوازی لەنێوان ناوچەكاندا بكرێت، لە بەر ئەوەی ئێوە لە پلانی لایەنە پەیوەندی دارەكانی سۆران دەڤەری برادۆستان ئاماژە پێنەكردبوو بۆیە هەر زوو داواكاریم پێشكەش بە پارێزگای هەولێر كرد تا بتوانین بیخەینە لیستی ئەو شوێنانەی رێگاكانیان بۆ چاك دەكرێ. بێگومان ئێمە داواكاری دەگەینینە هەموو لایەنە پەیوەندی دارەكان.
د . زێدان برادۆستی گووتیشی " وەك ئەندامێكی پەڕلەمان بە نوسراوی فەرمی چەند داواكاریەكی دانیشتوانانی سنووری ناحیەی سیدەكانم گەیاندە پارێزگاری هەولێر و جێگرەكەی دیارترینییان، چاك كردنی رێگاوبانەكانی ناحیەی سیدەكان لە دەڤەری برادۆست، رێگای سیدەكان - كەژەك – پەنچار، رێگای سیدەكان - دۆلی زەرزێ، رێگای سیدەكان – دەشتەهێرت، رێگاكانی دەشتی بەرازگر، رێگای سیدەكان - گەلی لێتان، رێگا و كۆلانەكانی ناو ناحیەی سیدەكان.
وێڕای داواكاری بۆ چاككردنی رێگای گوندەكان، هاوكات، چارەسەركردنی كێشەی كارەبای سیدەكان، چارەسەركردنی پرۆژەی ئاو خواردنەوەی سیدەكان و گوندەكانی ناحیە، وە كێشانی ئاو و جۆگەی كشتوكالی و پرۆژە كشتوكالیەكان تەورێكی تر بوو لە داواكاریەكانی د . زێدان بۆ بۆ پارێزگاری هەولێر.
لە لای خۆشیەوە، كرمانج عزەت قایمقامی قەزای سۆران بە زاری كرمانجی راگەیاند" هەڵمەتێكی فراوانی حكومەتی هەرێمی كوردستان بۆ نۆژەن كردنەوەی ڕێگاكانی دەرەكی لەو هەفتەیە دەست پێ دەكات ، كە كۆمەڵێك ڕێگای گرنگی دەڤەری ئێمەی تێدایە لە سەر بودجەی وەزارەتی ئاوەدان كردنەوەی بەم شێوەیە دەچێتە واری جێبەجێ كردن: ڕێگای خەلیفان - گەلی عەلی بەگ - سۆران بە درێژی 15 كم و گوژمەی 389867500 دینار . ڕێگای سۆران - ڕواندز-چۆمان- حاجی ئۆمەران بە درێژی 70كم و گوژمەی 899447500 دینار . ڕیگای خەلیفان - بالیسان بە درێژی 24كم و گوژمەی 600490000 دینار. ڕیگای سپیلك -خەلان - بارزان بە درێژی 17كم و گوژمەی 203425000 دینار. ڕێگای سپیلك - خەلیفان بە درێژی 14كم و گوژمەی 399125000 دینار . ڕیگای مەزنێ - مێرگەسۆر بە درێژی 17 كم و گوژمهی258427000 دینار. ڕێگای شیخان - ببیل - مەران بە درێژی 10 كم و گوژمەی 298494000 دینار .
كرمانج عزەت ئاشكراشی دەكات" ئەو پڕۆژانە بە گفتووگۆ لەگەڵ پارێزگا و قایمقامیەتییەكان نەبووە و وەكو قایمقامی سۆران لەسەر ئەو پڕۆژان هیچ راوێژ و گفتووگۆم پێنەكراوە و تەنانەت پرسییشم پێنەكراوە، سەرجەم پڕۆژەكان كاری وەزارەتی ئاوەدان كردنەوەەیە و بەخۆیان كەشفیان كردووە و كاریان لەسەر كردووە، مانگی رابردوو ئەنجومەنی وەزیران لە كۆبوونەوەی سێیەمی خۆی بڕیاریدا بە نۆژەن كردنەوەی رێگا دەرەكییەكانی شار و شارۆچكەكان لە تەواوی كوردستان .
قایمقامی سۆران دڵنییایی دەداتە خەلكی سنوورەكەی كە ئەو پڕۆژانە قۆناغی یەكەمە لە دەرەوەی قەزاكان جێبەجێ دەكرێن، دەڵێ" لەمەودووا رێگاكانی سیدەكان و ناحیەكان چاك دەكرێت و نۆژەن دەكرێتەوە، پێویستە خەلك لەگەڵمان هاوكاربن و هەموو هەوڵێك دەدەین بۆ پێشكەش كردنی خزمەت گوزاری سەرەتایی.
لەبارەی ئەو بڕە پارەی بەغدا بە ڵێنی بە سۆران دابوو، كرمانج عزەت بۆ زاری كرمانجی ئاشكرای دەكات، حكومەتی عێراق بۆ خەرج كردنی یەك ملیار دینار كە لە ماوەی رابردوو بەڵێنی خەرج كردنیاندابوو، داوای بەڵگە و پڕۆفایلی زۆرشتیان لێ داواكردین، تەنانەت داوای پشكنینی ئەو شوێنەشیان كرد كە پڕۆژەی لێ جێبەجێ دەكەین، هەفتەی رابردوو سەرجەم پێداویستیەكانمان بە نوسراوی فەرمی رەوانەی بەغدا كردووە ئەگەری زۆر هەیە لە ماوەیەكی نزیك بەغدا ئەو بڕە پارەیمان بۆ دابین بكات كە پڕۆژەی دووسایدی رواندز – سۆران پێ جێبەجێ دەكەین و ئەو بەشەی تەواو نەكرابوو كۆتای پێدێنین .

زۆرترین بینراو