دۆخی سیدەكان ئارام نییە و  20 گوندی ناوچەكە مەترسی بەردەوامیان لەسەرە

دۆخی سیدەكان ئارام نییە و 20 گوندی ناوچەكە مەترسی بەردەوامیان لەسەرە

موڕشید برادۆستی– سیدەكان : بەهۆی نائارامی و شەڕ و پێكدادانی بەردەوامی سوپای توركیا و چەكدارانی پەكەكە مەترسی لەسەر ژیان و گوزەرانی گوندەكانی دەشتی هێرتێ لە دەڤەری برادۆست دروست كردووە .
ماوەی چەندین ساڵە پارتی كرێكارانی كوردستان " پەكەكە " لە سنووری گوندەكان و ناوچە شاخاویەكانی دەڤەری برادۆست و سیدەكان 144كم لە باكووری رۆژهەڵاتی شاری هەولێر جێگیر بوونە و بوونەتە مایەی كێشە و گرفت بۆ گوندنشین و هاووڵاتییان، چەكدارانی پەكەكە بەردەوام چاڵاكی سەربازی لە باكووری كوردستان ئەنجام دەدەن، وەك بەرپەرچ دانەوەیەك توركیا بە تۆپ و فڕۆكە تۆپباران و بۆردوومانی بنكە و بارەگاكانی پەكەكە لە باشووری كوردستان دەكات و لەم دوو ساڵەی دووایشدا توركیا هێزێكی زۆری پیادەی بە چەكی گەورە و بچووكەوە رەوانەی نێوخاكی كوردستانی لە سنووری ناحیەی سیدەكان كردووە و بەو هۆیەوە هاووڵاتییانی ناوچەكە زەرەر و زیانی زۆری گیانی و ماددیان پێگەیشتووە . بەڕێوەبەری ناحیەی سیدەكانیش دەڵێت " هیچ شوێنێكی دیاری كراو لە ژێر كۆنتڕۆڵی پەكەكەدا نەماوە و دۆخی دەڤەرەكەش ئارام نییە و 20 گوندی ناوچەكە مەترسی بەردەوامیان لەسەرە .
جەلال عوزێر مووختاری گوندی خەلیفان سەر بە شارەدێی سیدەكان بە زاری كرمانجی گووت " بەهۆی هەبوونی چەكدارانی پەكەكە لە سنووری گوندەكەمان و گوندەكانی دەرووبەری، هێزێكی سوپای توركیا لە بەرزای چیاكانی سنووری گوندەكەمان جێگیر بوونە و بەردەوام بە فڕۆكەی بێ فڕۆكەوان چاودێری ووردی دەڤەرەكەمان دەكات، چەند رۆژێك بەر لە ئێستا چەكدارانی پەكەكە تەقەیان لە سەربازانی توركیا كردوو و دواتر تۆپخانەكانی وڵاتی توركیا بە چڕی گوندەكەمانی تۆپباران كرد و هەرچەندە دانیشتووانی گوندەكەمان سەلامەت دەرچوون، بەڵام 20 سەر بزن و ئاژەڵی هاووڵاتییانی گوندەمان بەو هۆیەوە لە ناوچوون و زیانی زۆری ماددییان پێگەیشت .
ئەو موختارە دەڵێت " تۆپبارانەكە بە شێوەیەك لە ئێمە نزیك بوو كە تەنها 100 مەتر لە خانووی ئێمە دوور بوو، ترس و دڵەڕاوكێی زۆری لای هاووڵاتییانی گوندەكەمان دروست كرد، خۆشبەختانە ئەمجارەش سەلامەت دەرچووین، بۆیە ناچار بووین لە ترسی تۆپبارانەكە گوندەكەمان جێبهێڵیین و ئاوارە بووین، بەڵام دووای وەستانی تۆپبارانەكە بەشێكی زۆری دانیشتووانانی گوند گەڕاونەتەوە، بۆیە ئەگەر شەڕ و پێكدادان و بۆردومانەكان بەردەوامی هەبێ ئەوا ناچارین بە یەكجاری گوندەكەمان جێبهێڵیین .
جیا لە گوندی خەلیفان، شەڕ و پێكدادانی توركیا و پەكەكەو نائارامی دەڤەرەكە ترس و دڵەڕاوكێی زۆری لای هەریەك لە گوندەكانی ئاڵەكا و سیران و چەندی گوندی تر لە لە دەشتی هێرتی سیدەكان درووست كردووە
رزگار ئەحمەد هاووڵاتییەكی دەشتی هێرتە لە سیدەكان بە " زاری كرمانجی گووت " زۆربەی دانیشتووانی گوندەكەمان و گوندەكانی دەرووبەری هیچ موچەیەكی حكومەت و حزبەكانیان نییە، بژێوی ژیانیان لەسەر بەخێو كردنی ئاژەڵ و مەڕ و بزنە، ئەویش بەهۆی هاتنی سوپای توركیا و هەبوونی پەكەكە بەخێوكردنی زەحمەت بووە و تەنانەت سوپای توركیا هۆشداری بە شوان و گوانەكانیان داوە كە نزیكەی قەرەقۆل و هێزەكەیان نەكەونەوە و ژیان و گوزەرانمان تێكچووە.بۆیە داوا لە حكومەت و لایەنی پەیوەندی دارەكان دەكەین هەوڵی تەواو بدەن بۆ گەڕانەوەی ئارامی بۆ گوندەكانمان .
لە لای خۆیەوە، ئیسحان چەلەبی بەڕێوەبەری ناحیەی سیدەكان بە زاری كرمانجی راگەیاند" بە شێوەیەكی گشتی دۆخی سیدەكان بەتایبەتی ناوچە سنووریەكانی ئارام نییە، ئەو گوندانەی كە هێزی توركیا لێ جێگربووە هەمیشە مەترسی زەرەر و زیان هەیە بەهۆی شەڕ و پێكدادانی پەكەكە و هێزەكەی توركیا . لە مانگی چواری ساڵی 2018 هێزەكەی توركیا دووای هاتنیان بۆ نێو خاكی كوردستان و سنووری كارگێڕیمان دەستیان بە درووست كردنی خاڵی سەربازی و قەرەفۆڵ لە ناوچەكانی بەرمیزە، چیای دێل، كتكین، دۆڵی شێخ كردووە و تا ئێستا زیاتر لە 10 قەرەقۆلیان دروست كردووە و 52 كیلۆمەتریش داخلی سنوورەكەمان بوونە و چەكی گەورە و بچووكییان پێیە .
زیاتر گووتی " لە ساڵی 2018 هەر بە هۆی شەڕ و پێكدادانی توركیا و پەكەكە، نزیكەی 200ماڵ و گوندنشینانی دەشتی هێرت و دەرووبەری ئاوارە و دەر بەدەر بوون و لەلایەن رێكخراوێكی نەتەوە یەكگرتووەكان وەكو ئاوارە باجیان بۆ درووست كراوە، لە ئێستاشدا 20 گوند لە بەرمیزە و كانیەڕەش تا سیران و خەلیفان لە ژێر هەڕەشی تۆپ و بۆردومانی توركیادان و بەردەوام ئەگەری پێكدادان لە نێوان هێزەكەی توركیا و چەكدارانی پەكەكە لە ئارادایە.
بەهۆی بۆردومانەكان و تۆپبارانی وڵاتی توركیا، لە ساڵی 2017 تا ئێستا، هاووڵاتییەكی سڤیل بەناوی " هیمداد مستەفا " و بریندار بوونی چوار هاووڵاتی دیكەش كە دانیشتووی گوندەكانی گەلی شێخزادان و دەشتی بەرازگربوونە سیدەكان بوونە .
بە گووتەی بەڕێوەبەری ناحیەی سیدەكان، لە رێكەوتی 21 – 5 – 2019 پێشڕەویەكانی هێزی توركیا زیاتر بووە و ئۆپەڕاسیۆنەكانیان چڕ تر كردۆتەوە بەتایبەتی لە ناوچەكانی شەكیو، گۆڕەسێو، بەرزایەكانی سیران و خەلیفان، ئەمەش وای كردووە پێكدادانەكان روو بدەن، لە ئێستاشدا هیچ شوێنێكی دیاری كراو لە ژێر كۆنتڕۆڵی پەكەكەدا نەماوە و بەو هۆیەشەوە چەكدارانی پەكەكە بەردەوام هەوڵ دەدەن هێرش بكەنە سەر هێزەكەی توركیا و تا ئەو شوێنانەی پێشتر بەدەستیانەوە بوو كۆنتڕۆڵی بكەنەوە، ئەمەش بووەتە هۆی كوژران و بریندار بوونی دەیان چەكداری پەكەكە .
گووتیشی " ئەم وەرزە وەرزی رۆیشتنی رەوەند و كۆچەریەكانە بۆ كوێستانەكان، بەڵام بەداخەوە ئەمساڵ تا ئێستا كەمتر لە 10 رەوەند روویان لە كوێستانەكانی سنووری سیدەكان كردووە و كۆچەریەكان لە ترسی خۆیان و سەر و ماڵییان ناتوانن روو بكەنە كوێستانەكانی دەڤەرەكەمان چونكە بەهۆی نائارامی ناوچەكان ناتوانن سوود لە كوێستانەكان ببینین و مەڕ و ماڵاتییان بلەوەڕێنن .
بەپێی ئەو ئامارەی لە بەڕێوەبەرایەتی ناحیەی سیدەكان دەست زاری كرمانجی كەوتووە، لە ساڵی 2017 تا ئێستا ، هەزار و 357دۆنم لە رەز و باغ و پووش و پاوانی هاووڵاتییانی دەڤەرەكەمان سووتاوە، زەرەر و زیانێكی زۆر بەر هاووڵاتییان و كاسبكاران گەیشتووە، زیاتر لە 500 خێزان لە وەرزی بەهاران بژێویان لە سەر بەر و بووم و گژ و گیاكان پەیدا دەكرد و بەهۆی ئەو نائارامیەی هەیە نەیان توانی وەك پێویست روو لە چیا و ناوچە سنووریەكان بكەن، بۆیە نزیكەی 400 ملیۆن دینار زیانیان پێگەیشتووە، هەروەها بەپێی ئەو ئامارەی لەبەردەستی ئێمەدایە، لە سووتانی رەز و باغ و لە ناوچوونی ئاژەڵ و مەڕ و ماڵات و ئۆتۆمبێل، هاووڵاتییانی دەڤەرەكەمان زیاتر لە 300 ملیۆن دینار زیانیان پێگەیشتووە ، واتە بەشێوەیەكی گشتی زەرە و زیانەكانی تۆپباران و بۆردومانەكانی دووساڵ سەرووی 700 ملیۆن دینار بووە .
شارەدێی سیدەكان لە رووی كارگێریەوە سەر بە شارۆكەی سۆرانە و خاوەنی 250 گوندە بەهۆی چەكدارانی پەكەكە و بۆردومان و تۆپبارانی وڵاتانی تروكیا ، زیاتر لە 100 گوند تا ئێستا ئاوەدان نەكراوەتەوە و 20 گوندی دیكەش مەترسیان لەسەرە، هەروەها لە ساڵانی رابردوو دەیان خەلكی سڤیل بووەتە قوربانی ململانێی هەردوولا .

زۆرترین بینراو