دەست درێژی سێكسی، ئافرەت بەرەو كوێی دەبات

دەست درێژی سێكسی، ئافرەت بەرەو كوێی دەبات

ئا/ رۆژان قیاس
لە بەرنامەی تەلەفزیۆنی دەروون و دیاردە، كچێكی قوڕبانی ئەم دیاردەیە، پەیوەندی بە پێشكەشكاری بەرنامەكەوە دەكات و باس لەو رووداوە دەكات، كە بەسەریدا هاتووەو دەڵێت" لە پەیوەندی خۆشەویستیدا بووم لەگەڵ كوڕێك، زۆر بڕوام پێی هەبوو، رۆژێك بە پیاسە لەگەڵی چوومە دەرەوە، بەڵام ئەو بردمییە شوێنێكی چۆڵ كە تەنها خانوویەكی لێبوو، ئەو بەبێ رەزامەندی خۆم كارێكی زۆر ناشرینی لەگەڵ كردم، دواتر گەڕامەوە ماڵەوە چەند كەسێك پەیوەندییان پێوەكردم و داوای سەرجێییان لێكردم، منیش بە توندی رەتم كردنەوە، بەڵام ئەوان هەڕەشەیان لێكردم بەوەی كامێرای چاودێری لەو خانووە هەبووە و گەر ئەو كارەیان لەگەڵ ئەنجام نەدەم، گرتە ڤیدیۆكانم بڵاو دەكەنەوە، ناچار بووم خانەوادەكەم ئاگادار بكەمەوە و بە تەواوی ژیانم شێوێندرا، لە خوێندن دابڕام و ئێستا لە ماڵەوە كەوتووم".
ئەمە نموونەیەكی قوڕبانی ئەم دیاردەیەیە، لە هەموو دونیادا رۆژانە چەندەها نموونەی وامان هەیە كە ئافرەت رووبەڕووی توندوتیژی دەبێتەوە لەلایەن پیاوەوە. ئەمەش وایكردووە ئافرەت هەمیشە ترسێكی هەبێت لە چوونە دەرەوەیدا، بەوەی رووبەڕووی دەست درێژی ببێتەوە.
دكتۆرە مهاباد، پسپۆڕی نەخۆشییەكانی ئافرەتان، لەبارەی دەست درێژی سێكسی گووتی" دەست درێژی سێكسی بەو مانایە دێت، لە نێوان دوو كەس كرداری سێكس ئەنجام بدرێت بەبێ رەزامەندی یەكێك لە لایەنەكان لەسەر ئەنجامدانی كردارەكە. دەست درێژی سێكسی تەنها كرداری سێكس ناگرێتەوە، بەڵكو توانجێكی نەشیاو یا جوڵەیەكی نەشیاو و سەیركردنێكی بێزاركەر بەرامبەر ئافرەت دەبێتە جۆرێك لە توندوتیژی سێكسی، ئەمەش جگە لە كاریگەرییە جەستەییەكان، كاریگەری خراپی لەسەر لایەنی دەروونی قوربانییەكە هەیە، دەست درێژی سێكسی تەنها لەبەرامبەر ئافرەت ئەنجام نادرێت، بەڵكو جاری وا هەیە دەست درێژی دەكرێتە سەر منداڵ یا پیاو دەست درێژی دەكاتە سەر پیاو، یا ئافرەت بەرامبەر ئافرەت، هەروەها حاڵەتی وا هەیە ئافرەت دەست درێژی دەكاتە سەر پیاو، بەڵام بە گشتی لە كۆمەڵگەی ئێمە زیاتر دەست درێژی سێكسی دەكرێتە سەر ئافرەت و منداڵ لەلایەن پیاوەوە. هەروەها حاڵەتی وامان هەیە لە نێوان دوو هاوسەر بە بێ ڕەزامەندی ئافرەتەكە سێكس ئەنجام ئەدرێت، ئەمەش دەچێتە چوار چێوەی دەست درێژی سێكسی. جاری وا هەیە كەسێك هەوڵ دەدات، منداڵێك یا كەسێكی ناتەواو لەڕووی ئەقڵەوە، یا كەم ئەندامێك بە جۆرێك لە جۆرەكان هەڵبخەڵەتێنێت و رازیی دەكات كرداری سێكسی لەگەڵی ئەنجام بدات، ئەمەش دەبێتە جۆرێك لە توندوتیژی سێكسی، هەرچەند رەزامەندی كەسەكەش وەرگیرابێت".
د.مهاباد باسی هەندێك لەو رێگایانە دەكات، بەهۆیەوە دەست درێژی سێكسی ئەنجام ئەدرێت، ئەو گووتی" ئافرەت دووچاری دەست درێژی سێكسی دەبێتەوە، لە رێگەی هەڕەشەكردن بە كوشتن یا ئابڕوو بردن، یا دوو كەس كە پەیوەندییان هەبووە، وەك دوو خۆشەویست چوونەتە شوێنێك، لەوێ كوڕەكە هەلەكەی قۆستۆتەوە و دەست درێژی سێكسی كردۆتە سەر كچەكە".
ئافرەتی قوربانی لەهەر قۆناغ و تەمەنێكدا بێت، دەست درێژیی سێكسی كاریگەری نەرێنی لەسەر دروست دەكات، د.مهاباد لەم بارەیەوە گووتی" كاریگەرییە نەرێنییەكانی دەست درێژی، لەسەر ئافرەت چ گەنج بێ یا پیر، یا ئافرەتی دووگیانیش بێ، لە رووی دەروونییەوە دووچاری بارێكی زۆر ئاڵۆز دەبنەوە، هەمیشە ترسێكیان لە رەگەزی بەرامبەر دەبێت، و ناتوانن خۆیان لەگەڵ رەگەزی بەرامبەر بگونجێنن، كەریگەری لەسەر خەوی قوربانییەكان دروست دەكات، ناتوانن بە ئارامی بخەون، و ئەم ترس و دڵەڕاوكێیە رەنگە تا كۆتایی تەمەنی لەگەڵی بمێنێتەوە، هەروەها كاریگەرییە جەستەییەكان لەسەر قوڕبانییەكان، بەپێی توندی و جۆری دەست درێژییەكە دەگۆڕێت، چونكە بكەری ئەم توندوتیژییە جاری وا هەیە لێدان بەكار دێنێت، یا ئەندامی زاوزێی قوربانییەكە دەشێوێندرێت، بۆ نموونە نەمانی پەردەی كچێنی، یا تووشی خوینبەربوون دەبێت، جاری وا هەیە ئافرەتی قوڕبانی تووشی ئەو نەخۆشییانە دەبێت، كە لە رێگەی سێكسەوە دەگوازرێنەوە، وەكو ئایدز و هێپەتایتز، ڤایرۆسەكانی جگەر. ئەمەش وادەكات قوڕبانییەكە بە درێژایی تەمەنی بەدەست كاریگەرییەكانی رووداوەكە بناڵێنێت".
دكتۆرە مهاباد ئامۆژگاری هەموو ئافرەتێكی كۆمەڵگە دەكات، و دەڵێ " زۆربەی كات ئافرەتی قوڕبانی بێدەنگی دەنوێنێت لەبەرامبەر دەست درێژی سێكسی، بەهۆی ترسانی لە ئابڕووی خۆی، وەك ئامۆژگارییەكم بۆ هەموو ئافرەتان، هیچ كات لەبەردەم هیچ جۆرێك لە توندوتیژی بێدەنگ مەبن، لە شوێنی پەیوەندیدار یا دادگا سكاڵا تۆمار بكەن، بۆ ئەوەی تاوانبارەكان بە سزای خۆیان بگەن".
رابوون سارای، شاڕەزایەكی بواری دەرونناسییە لەبارەی ئەم دیاردەیە گووتی" دەستدرێژێ سێكسی جۆری زۆرە، لەڕێگای زۆرلێكردن بە چەك یا هەر ئامڕزاێكی تر یا هەڵخەڵەتاندن ئەنجام ئەدرێت، هەروەها گێچەڵی سێكسیش هەیە ئەویش بەشێكە لە توندوتیژی، ئەم دیاردەیە لە هەموو كۆمەڵگەیەك هەیە و بەشێك لە كەسانی دەست درێژیكار چێژ لەو تووند و تیژییە سێكسییە دەبینن كە دەیكەن سەر ئەو كەسە و هەندێكی تریش بۆ تێركردنی حەزە سێكسییەكانیانە، لە كۆمەڵگەكەمانیش ئەم دیاردەیە بوونی هەیە، بەڵام شاراوەیە و ئامارێكی روون و ئاشكرا نیە بە هۆی كولتووری كۆمەڵگای كوردی كەسی قوربانی ئەم شتە ئەشارێتەوەو دەری ناخات، بەڵام بوونی هەیە".
رابوون، پێیوایە ئەم دیاردەیە كاریگەریی لەسەر جەستەو دەروونی قوڕبانی دروست دەكات، ئەو زیاتر رونیكردەوە" كاریگەری لەسەر هەردوو لایەنی دەروونی و لایەنی جەستەیی دروست دەكات، بەڵام هەردەم لایەنە دەروونییەكەی قورسترە و كاریگەرییەكەی بۆ ماوەیەكی درێژ لەسەر ئەو كەسە بەجێدەهێلێت و پێویستی بە چاودێری بەردەوامە".
پەروەردەی كۆمەڵگە و خێزان و هۆشیاری سێكسی تاچەند دەبنە هۆكار بۆ دروستبوونی ئەم دیاردەیە؟، رابوون لەبارەی هۆكاری ئەم دیاردەیە گووتی" ئافرەت هەموو جار هۆكار نیە، راستە شێوازی جل و بەرگ و سەرنجڕاكێشی ئافرەت بەشێكن لەوەی ببێتە نێچیری ئەو كەسانە، بەڵام هۆكاری سەرەكی لە شێوازی بیركردنەوەی تاكە بۆ سێكس و ئەو لایەنەی بەردەوام كپ دەكرێت و هەندێك ئافرەتیش خۆیان هۆكارن، بەڵام هۆكاری سەرەكی كۆمەڵگەیە، چۆن تاك پەروەردە دەكات، هەروەها دەگەڕێتەوە سەر ئەو پیاوەی ئەم كارە دەكات لە چ خێزانێك پەروەردە كراوە و تا چەند حەزەكانی تێركراون و كپ نەكراوە، جگە لەو پیاوانە نەبێ كە حەزی توندتیژی سێكسی بۆتە بەشێك لە دەروونیان، ئامۆژگاریم ئەوەیە كە ئەبێ چواردەوری قوڕبانییەكە هاوكاری بن و بە چاوێكی كەم سەیری نەكەن، هەروەها ڕاوێژی دەروونی و چارەسەری دەروونی وەرگرێت، بۆ ئەوەی یارمەتیدەر بێت لە ئارام كردنەوەی لەو حاڵەتەی تووشی بووە".
سوزان واحید، پسپۆڕی بواری كۆمەڵایەتی لەبارەی ئەم دیاردەییەوە گووتی" دیاردەی دەست درێژی سێكسی یەكێكە لەو دیاردە قێزەوونە باوانەی لە زۆرینەی كۆمەڵگەكان هەستی پێدەكرێت و بە بەراورد لەگەڵ رابردوو، لە ئێستادا دیاردەكە بە كارتێكردن و هاندانی تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان و هۆكارەكانی تری تەكنەلۆژیا زیاتر هەستی پێدەكرێت و قوربانییەكانی دەست ئەم دیاردەیە ڕوو لە زیادبوونن. دیارە جۆرەكانی ئەم دەست درێژییە زۆر و جیاوازن لەوانە هەر هێمایەكی روخسار و وشەیەكی نەشیاو، تا دەگاتە هەر جوڵەیەكی جەستەیی و پەلاماردانێك كە ببێتە هۆی نا ئارامی و بێزاركردنی كەسێك یا ڕەگەزی بەرامبەر بە دەست درێژی سێكسی دێنە هەژماركردن".
لەبارەی هۆكارەكانی ئەم دیاردەیە سوزان خان گووتی" هۆكارەكانی ئەم دیاردەیە یەكەم جار دەگەڕێتەوە سەر ئاستی هۆشیاری و ڕۆشنبیری تاك دواتر پەروەردەی كۆمەڵگە و خێزان، رۆڵێكی كاریگەر دەبینێت لەسەر ڕێژە و ئاستی دیاردەكە. وەك ئاشكراشە ئەم دیاردەیە لە كۆمەڵگە داخراوەكاندا زیاتر هەستی پێدەكرێت بەهۆی سنورداری پەیوەندییەكانی تاك. لە رووی دەرونییەوە دەكرێ دەست درێژی سێكسی كاریگەری نەرێنی و خراپ بكاتە سەر دەروونی قوربانی و وا دەكات قوربانی هەست بە دڵەڕاوكێ و ترس، نا سەقامگیری و بێ متمانەیی و خۆ بەكەم زانین بكات، سەرئەنجام تاكێكی شپرزە و ڕوخاو و تاڕادەیەكی زۆر یاخی لێ دەردەچێت".
دوای ئەوەی ئافرەت دەبێتە قوڕبانی ئەم دەست درێژییە، پێویستی بە هاوكاری و گرنگی پێدانی دەوورووبەری دەبێت، ئەم كۆمەڵناسە پێیوایە" لە دوای رووبەڕوو بوونەوەی ئافرەت بە دەست درێژی سێكسی، سەرەتا پێویستە لایەنی پەیوەندیدار ئاگادار بكاتەوە لەو تاوانەی بەرامبەری ئەنجامدراوە دواتر لەلایەن دەوورووبەرییەوە هەوڵی ئارامكردنەوەی دەروونی قوربانییەكە بدرێت، ئەو دۆخە ناجێگیرەی دەروونی ئافرەتەكە وەبەرچاو بگیرێ و هان بدرێ تا بتوانێت وەك كەسێكی ئاسایی تێكەڵ بە كۆمەڵ ببێتەوە و دوور بكەوێتەوە لە گۆشەگیری و تووش بوون بەخەمۆكی، دەشێ هەوڵ بدرێت بۆ كەمكردنەوەی دیاردەكە و بنبڕكردنی، بە گرنگیدان بە لایەنی ئاسایشی تاك و دانانی سزای قوڕس بۆ سەر كەسی دەست درێژیكار، هەروەها لەڕێی پەروەردەی خێزان و هۆشیاركردنەوەی كۆمەڵگە و تاك، بەئەنجامدانی زۆرترین كۆڕ و سمیناری تایبەت بەم بابەتە ".
رەوان حوسێن، توێژەری كۆمەڵایەتییە لەبارەی ئەم دیاردەیە بەربڵاوە گووتی" ئەم دیاردەیە لە تەواوی دونیادا باوە، بەڵام لە كۆمەڵگەیەكەوە بۆ كۆمەڵگەیەكی تر جیاوازی هەیە، لە هەموو كۆمەڵگەكان كۆمەڵێك قوربانی هەیە، پێموایە ئێستا یەكێك لە مەترسیدارترین دیاردەكانی كۆمەڵگەیە، كە بە چەندین شێوە ئەنجام ئەدرێت، لە قوتابخانە سەرەتاییەكان بگرە تا دەگاتە زانكۆ لە تەواوی كوچەكانی كۆمەڵگە كەم تا زۆر دەست درێژی سێكسی ئەنجام ئەدرێت، زۆر جۆر دەست درێژیمان هەیە، وەك دەستدرێژی فیزیكی، دەستدرێژی كۆمەڵایەتی، دەستدرێژی سێكسی، دەستدرێژی دەروونی و...هتد. لە كۆمەڵگەی ئێمە بە ڕێژەیەكی زۆر ئافرەتان دەبنە قوربانی ئەم دیاردەیە و هەر ئەوانیش باجەكە دەدەن".
لەبارەی كاریگەرییەكانی ئەم دەست دریژییە رەوان گووتی" كاریگەرییە نەرێنییەكانی دەستدرێژی سێكسی بۆ سەر ئافرەتان زۆرن، بە پێی شێوازی دەست درێژیكردنەكە گۆڕانكاری بەسەر كاریگەرییەكە دێت. چەندین حاڵەت هەبووە ئافرەتەكە پەنای بردۆتە بەر خۆكوشتن، یا كوژراوە. یان هەندێكی دیكە نەیتوانیوە خۆی لەم ئازارە رزگار بكات و بە حاڵەتێكی دەروونییەوە دەناڵێنێ، دەبێتە كەسێكی گۆشەگیر یا لە رووی كۆمەڵایەتییەوە لە كۆمەڵگەی ئێمە لە پێگەیەكی لاوازتر دادەنرێن، بەمەش ئافرەتەكە دوو جار هەست دەكات بۆتە قوربانی".
ئەم توێژەرە پێیوایە كەسی قوڕبانی بەبێ ویستی خۆی رووبەڕووی ئەم رووداوە دەبێتەوە بۆیە مافی ژیانێكی ئاسایی هەیە، رەوان حوسین زیاتر گووتی" هەموو مرۆڤێك مافی ژیانكردنی هەیە بە یەكسانی لە ڕەگەز، ئایین، نەژاد...هتد. هەر كەسێك كە بێ ویستی خۆی رووبەڕووی ئەم رووداوە ببێتەوە، ناكرێت مافی ژیانكردنی لێ زەوت بكرێت، لەبەر ئەوەی ئەمە شتێكە بە ئارەزووی ئەو نەبووە، ئامۆژگاریشم ئەوەیە دوای رووداوەكە چارەسەری تایبەت لەلایەن كەسانی دەروونناسەوە وەرگرن، بۆ كەم كردنەوە و نەهێشتنی ئەم دیاردەییە پێویستە تەواوی تاكەكانی كۆمەڵگە هۆشیار بكرێنەوە، لە رێگەی راگەیاندن و زانكۆكان، و ئەنجامدانی سێمیناری تایبەت بۆ تەواوی چینەكانی كۆمەڵگە، هەروەها ڕێنمایی كردنی ئافرەتان لە چۆنییەتی رووبەڕوو بوونەوەی ئەم حاڵەتە و ڕێگری كردن لێی، ئەگەر بێتو باس لە رێژەی ئەم دیاردەییە بكەین دەبینین لەم دواییانەدا زۆرتر بووە، چونكە هۆكارگەلێك هەن بۆ ئەوەی ئازادی مرۆڤەكان سنووردار بكەن، رۆژانە چەندین كەیسی وامان هەیە، تەنها لە ترسی یەك وێنە كچێك دەبێتە قوربانی دەستدرێژی سێكسی".

”لە كۆمەڵگەی ئێمە زیاتر دەست درێژی سێكسی دەكرێتە سەر ئافرەت و منداڵ“

زۆرترین بینراو