د. دیلمان ئازاد:  ئەو ئافرەتانەی بە بیانوی شەڕف دەكوژرێن كەس و كاریان تەرمەكانیان نابەنەوە

د. دیلمان ئازاد: ئەو ئافرەتانەی بە بیانوی شەڕف دەكوژرێن كەس و كاریان تەرمەكانیان نابەنەوە

محەمەد ئامۆكەیی= هەولێر: د دیلمان ئازاد، پزیشكی پسپۆڕی دادوەرییەو تەمەنی 36ساڵە خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لە هەولێر تەواوكردووە و هەموو قۆناغەكانی خوێندنی بە پلەی زۆر بەرز بڕیون، ماستەری لە كۆلێژی هەولێری پزیشكی تەواوكردووە نامیلكەی ماستەری لەسەر پەردەی كچێنی و ئەو ئافرەتانەی دەستدرێژی سێكسیان دەكرێتە سەر هەیە، ئێستاش لە كۆلێژی پزیشكیە و ١٠ ساڵە لەو بوارەیە و ئەمساڵیش چۆتە سەر زانكۆی پزیشكی بۆ فێركردنی قوتابیان، بۆ قسەكردن لەسەر ئیش و كارەكانی پزیشكی دادی و ئەو گرفتانەی دێنە بەردەمیان لەكاری رۆژانە، د. دیلمان ئازاد، لە دیدارێكی زاری كرمانجی قسە لەسەر كارەسەختەكانی پزیشكی دادی دەكات.
*قۆناغەكانی بوون بە پزیشكی دادی چین؟
وەك هەموو بەشەكانی تری پزیشكی لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی تەندروستی بەشەكانی پزیشكی دەكرێنەوە و دواتر ئێمە داواكاری پێشكەش بەشەكان و پزیشكی دادوەری دەكەین، سەرەتا دەبیت بەپزیشكی نیشتەجێی دێرین و لەدوای ئەویش دەبیت بە پزیشكی شارەزا، كە ئەمانەت تەواوكردن ئینجا بۆ ماستەر و دكتۆرا ئەبێت بخوێنیت.
*لەكاتی ئەنجامدانی پشكنین بۆ تەرمەكان زباتر روبەڕوی چ جۆرە كێشەیەك دەبنەوە؟
گەورترین كێشە كە دێتە بەردەمان ئەوەیە بمانەوێت توێكاری بۆ تەرمەكان بكەین كەس و كاریان ناهێڵن و دەیكەن بە كێشەی گەورە، هەروەها كێشەیەكی تریش كە رووبەڕومان دەبێتەوە داوای پەردەی كچێنی كراوە و خۆشی كەیسەكە مردووە و دەبینین پەردەی نەماوە لای خێزانەكەشی كچە ئەمانە گەورەترین كێشەن كە بۆ ئێمە دروست دەبن.
*ئامێرەكانی پشكنین گۆڕانكاریان بەسەرهاتووە لەسەر ئاستی جیهان ئەو ئامێرانەی لە كوردستان هەن هەمان ئامێری كۆنن؟
سەبارەت بە زانستی پزیشكی دادوەری ئێمە زیاتر پشت بەخۆمان دەبستین و توێكاری بۆ تەرم دەكەین و ئەو شتەی بەچاوی خۆمان دەبینین ئەو دەنوسین، ئەم ئامێرانەی هەمانە هەمان ئەو ئامێرەن كە لەجیهان بۆ توێكاری بەكاردێن، بەڵام نایشارمەوە كە ئامێرەكانمان ناگەن بەئاستی هەندێ ئامێری ووڵاتانی پێشكەوتوو، بەڵام كارەكانیشی هەمووی پێ ڕای دەكرن و چونكە پزیشكی پسۆڕمان هەن لەو بەشانە یارمەتی دەردەبن.
*لە لێكۆلینەوەكاندا هەركەیسێك دێتە لای ئێوە چەند كۆن بێت توانای ئاشكراكردنتان هەیە؟
هەموو كەیسێك كە كێشەی بۆدروست دەبێت دێتە لای ئێمە چەند زوبێت كەیسەكە ئەوە سەرجەم ئاسەوارەكانی بەسەریەوەن لە دەستدرێژی سێكسی، لە پڕۆسەی هاوسەرگیری، یاخود منداڵێك بەربۆتەوە ئەمانە زۆر ئاسانن بۆمان، بەڵام لەحاڵەتی بوونی تەرمێكی كۆن ئێمە خاڵی زانستیمان هەیە رەچاوی دەكەین تەرم هەیە بۆگەنبووە و كرم لێیداوە، یان هەندێ جار لەنێو ئاو بووە چەندمانگ مایتەوە یاخوود گۆڕ هەڵدەدەینەوە ئەمانە وەك ئەو حاڵەتانەنین كە رۆژێك بەسەر گیان لەدەستدانیان تێنەپەڕیوە.
*كارە ناخۆشەكانی پزیشكی دادی چین و چ شتێكی ناخۆشە؟
كارەكانی پزیشكی دادوەری هەمووی لێك ناخۆشتر و سەر بەكێشەترن، بەداخەوە تاكوو ئێستا بەشێكی زۆری كۆمەڵگە نازانن كە پزیشكی دادوەری ئیشی چیە و نازانن ئێمە رووبەڕوی چ كێشەو هەڕەشەكردن دەبینەوە، زۆرجار كەیس هەیە قورسە ئەبێت لەنێوخۆمانەوە لیژنە پێكبێنین بڕیار بدەین و هەموو بڕیارەكانیش قورسن هیچ بڕیارێكی ئاسان نیە، بەتایبەتی لەكاتی پشكنینی پەردەی كچێنی قورسترین ئەرك ئەكەوێتە سەرشانمان و بۆیە هەمیشە كەیسەكان ئەكەین بەلیژنە و سێ پزیشك بەشدار دەبن.
*ئەگەر تەرمێك خاوەنی نەبوو ئێوە چۆن مامەڵەی لەگەڵ دەكەن؟
بۆ ئەو تەرمانەی بێ خاوەنن لە پزیشكی دادی ساردكەرەوەمان هەیە لای خۆمان هەڵی دەگرین بۆ ماوەیەكی كاتی، ماوە كاتیەكەش لە سێ مانگ زیاتر ناخێنێت هۆكارەكەشی دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی رێژەیەكی كەمی ساردكەرەوەی تایبەت بە مردوانمان هەیە، لەدوای ئەم ماوەیە بە لیژنەیەك تەرمەكە ئەدرێت بەشارەوانی و لەگۆڕستانێك ئەنژرێت، زۆجاریش تەرمەكان خاوەنیان هەیە ناهێن وەریبگرنەوە تایبەت ئەو ئافرتانەی بە بیانوی شەڕف دەكوژرێن و كەس و كاریان تەرمەكانیان نابەنەوە.
*زۆرترین حاڵەت چین كە دێنە لاتان؟
زۆربەی ئەو حاڵەتانەی دێنە لامان قوربانیانی روداوەكانی هاتووچۆن و پشكی شێر بەر ئەو روداوانە دەكەوێت، لەدوای روداوەكانی هاتووچۆش حاڵەتەكانی گوڵە و ئینجا خۆكوژی لە پلەی دووەم دان، رێژەی كوشتنیش ساڵ بەساڵ دەگۆڕدرێت و ئەمساڵ رێژەی خۆ كوژی لە چاو ساڵانی رابردوو زۆر زیاتر بووە.

زۆرترین بینراو