سوودی چیاكان تەنها بۆ  تاوەری ئینتەرنێت و هێڵەكانی پەیوەندییە

سوودی چیاكان تەنها بۆ تاوەری ئینتەرنێت و هێڵەكانی پەیوەندییە

دیمانە: زاری كرمانجی-چۆمان: كارۆخ عەلی شاخەوانێكی سنووری قەزای سۆرانە و لەگەڵ گروپی شاخەوانی هەڵگورد لە چەند ساڵی رابردوو چالاكی شاخەوانی ئەنجامداوە، وەكخۆی دەڵێت" 38 جار بەسەر لووتكەی هەڵگورد، بەرزترین لووتكەچیای عێراق و هەرێمی كوردستان هەڵگەڕاوم"
كارۆخ لەم دیمانەیە تایبەتییەی زاری كرمانجی تیشك دەخاتە سەر بواری شاخەوانی لە هەرێمی كوردستان, كە شوێنی زۆر ناوازە و سەرنجڕاكێشمان هەن بۆ بوارە جیاجیاكانی شاخەوانی، كە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی دەگمەنن، بەڵام بەداخەوە پشتگوێ خراون و گرنگیان پێنەدراوە و حكوومەتیش نەیتوانیوە سوود لەم بوارە وەربگرێت.
كارۆخ بۆ زاری كرمانجی گووتی" كێو هێمای بەرزی ڕاوەستان و خۆڕاگری و بەرخۆدانە، چونكە ئەم وەرزشە چەندین ئامانجی دیكە لەخۆ دەگرێت، لەمانەش تێكەڵبوون بەسروشت و ئاشنابوون بەسەرچاوە سروشتیەكان، دەركردنی ماندوویەتی نێوشارو بەرزبوونەوە بۆ ئاسمان، هۆكارێكیشە بۆ ئارامبوونەوەی دەروون و درووستبوونی مرۆڤێكی بەهێز لە ڕووی جەستەیی و مەعنەویەوە, پروشكی وەرزشی شاخەوانی لە كوردستان دەستیپێكرد كە تا ئێستا چەندین ریكخراو و گرووپ لە ژێر ناوی جیا جیا درووستبوون، دەتوانین بڵێین كەم تا زۆر توانیوویانە رەنگدانەوەی ئەم وەرزشە لە كوردستان بناسێنن بە كەموكورتی زۆرەوە, شاخەوانی بەچەند جۆرێك دێنە هەژماركردن، ئەوانیش پێكهاتوون لە (كێوپێوانی، بەردەوانی، دیوارەوانی، دۆڵەوانی، سەهۆڵەوانی، شاخەوانی بە خلیسكێن، پاسكیلی كوێستان، هەڵچوونە بەرزەكان و زۆرێكی دیكەش) لە كوردستان ئێستا تەنها كێوپێوانی، بەردەوانی، پاسكیلی كوێستان كاری لەسەر دەكرێت، سرووشتی كوردستان زۆر لەبارە بۆ شاخەوانی، چونكە چەند كێوێكی بەرز هەن شیاوی ئەوەن هەم بۆ كێوپێوانی شاخەوانی سوودی زۆریان لێ ببیندرێت، هەمیش بۆ هاووڵاتییانی ناوخۆیی، هەمیش بۆ راكێشانی گەشتیارانی جیهانی، ئەمەش بەچەند هەنگاوێكی یەكدەنگی یەكە ئیداریەكانی قەزاكان و سەرۆكایەتی حكومەت دەكرێت بەئامادەكردنی پلان، ئەگەر پرۆژەش لەم بوارە جێبەجێ بكرێت، پێویستە لە پێش هەموویان بەرژەوەندی گشتی رەچاو بكرێت, هەرچەندە تائێستاش نەبۆتە جێگەی دڵخۆشی ئێمە، چونكە ساڵانە هەندێك گەشتیار دێنە هەرێمی كوردستان، ئەویش شاخەوانانی خۆمان قوربانی بە خۆیان دەدەن بۆ هێنانی ئەمانە، چونكە زیاتر لەڕووی پەیوەندی كۆمەڵایەتی و پەیوەندی تاكەكەسی گەشتی هەرێمی كوردستان دەكەن، ئەوانیش داهاتێكیان بۆ كەسی رێبەر یان چێشتخانەو هۆتێل و شوێنە گەشتیاریەكان نابێت، چونكە ئەوان تەنانەت خواردنیش بەشی چەند رۆژێك لەگەڵ خۆیان دێنن, بۆیە هیچ داهاتێكی ئابووریان بۆ كوردستان نابێت، ئەمەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە تا ئێستا شوێنێكی گشتیمان نییە سەرجەم گرووپ و دەستەكان بەدرووستی كۆبكاتەوە لەژێر ناوی فیدراسیۆن یان یەكێتی شاخەوانی، كارنەكردنیش بۆ ناساندنی ئەم وەرزشە لە لێژنەی ئۆڵۆمپی، فیدراسۆنی جیهانی UIAAخاڵێكی دیكەیە".
گووتیشی" تا ئێستا نەمانتوانیوە گروپەكان لە ژێر دەستەی گشتی پارێزگاكان، قەزاكان رێكبخەین، چونكە بڕینی سەرووی هەشت هەزار مەتری پێویستی بە راهێنان و مامۆستای باشە، جیا لە تێچووی مادی زۆر لەم بوارە بەداخەوە تا ئێستا نەمان توانیوە یەك مامۆستامان هەبێت، كە دەشبینین رووداوی نەخوازراو روودەدەن بە زامداربوون یان مردن، هۆكارەكەش نەبوونی تەكنیك و بێ راهێنەریە، بەداخەوە وا بڕوات ئەمە دەبێتە هۆكارێك بۆ پاشەكشەی هاووڵاتییان لەم وەرزشە".
دواتر كارۆخ گووتی" بێگومان تواندراوە سوودی زۆرباش لە چیاكان وەربگرین، ئەویش تەنیا بۆ دانانی بورجی تۆڕەكانی ئینتەرنێت و مۆبایل، لەگەڵ سوودوەرگرتن لە بەفروباران بۆ ئاوی خواردنەوە و ئاودێریی و كشتوكاڵ و لەوەڕگەی مەرٍو ماڵات، بۆ خزمەتگوزاری بە چیاكان تا ئێستا لە حەزی شاخەواناندا نییە، چونكە دەستپێشخەر نەبوونە بۆ دروستكردنی كەمپ و پەناگەو رێڕەو لەسەر نەخشەكان، كارنەكرن بۆی لە میدیا جیهانیەكان، كە سەردانی وڵاتە پێشكەوتوەكان دەكەیت كێوەكانیان هەمووی خزمەتگوزارین بۆ وەرزشی شاخەوانی بە هەموو لقەكانییەوە، بەداخەوە ئێمە خاوەنی بەرزترین لووتكە چیاین لەسەر ئاستی عێراق و هەرێمی كوردستان، بەڵام بەشێوەیەكی پێشكەوتوو نەتواندراوە سوود لەو لووتكەیە وەربگیردرێت، تەنانەت كەمپێكی مانەوەی شاخەوانانی لێ دروستنەكراوە، ئەوەی كراوە بەهیممەتی هەندێك شاخەوانان كراوە كە چەند تابلۆیەكی لێ چەقێندراوە، بۆیە پێویستە كاری جددی بكرێت بۆ ئەوەی شاخەكان ببنە سەرچاوەیەكی داهات بۆ هەرێمی كوردستان و ئەو كێشانەی لەو كێوانە هەن دوور بخرێنەوە، بەتایبەتی كێڵگە مینەكان".
لە كۆتایی قسەكانیدا گووتی" لە هەموو وەرزەكاندا تەنها بۆ لووتكە چیای هەڵگورد نزیكەی 38 جار بەسەری هەڵگەڕاوم ، زۆرجار لە وەرزی زستان بەسەر هەڵگورد سەركەوتووین بەتەمای ژیانی خۆمان نەبوین، كەمپمان لێداوە، بەیانی بە مەتر بەفرمان لەسەرباریوە، بۆ دەرەوەش بەسەر زۆرێك لە لووتكە چیاكان هەڵگەڕاوم لە وڵاتی ئێران چوومەتە سەر لووتكە چیاكانی دەماوەند 5671 مەتر لەسەر ئاستی رووی دەریا بەرزە و لەسەر ئاستی رۆژهەڵاتی ناوەراست بەرزە، لەگەڵ چیای توچاڵ 3964 مەتر بەرزە، ئەم لووتكانە هەموو خزمەتگوزارییەكیان بۆ جێبەجێكراوە وەك تیمی تەندروستی، بنكەی مانەوە، رێنمایی و هێڵی پەیوەندی، تیمی فریاگوزاری هەلیكۆپتەر".
ماوەتەوە بڵێم" خەونی ئەوەم هەیە بتوانم چەند بڕوانامەیەك لەم بوارە بەدستبهێنم كە دانپێندراوبن لە ئاستی نێودەوڵەتی، ئنجا بەرزترین لوتكە چیای زەوی ببڕم كە چیای ئەڤرێستە لە وڵاتی نیپاڵ چین، كە بەرزییەكەی لەسەر ئاستی رووی دەریا 8848 مەترە".

زۆرترین بینراو