شەقام بێزارە و داوای چارەسەردەكەن

شەقام بێزارە و داوای چارەسەردەكەن

محەمەد باڵەك-سۆران: گوزەرێك بەناو شاردا دەكەین و دەپرسین ئاخۆ خەڵكی لە چی بێزارن، خواستی ئەوان چیە و داواكاری چی دەكەن، لەم كابیەنیە، زاری كرمانجی لە ریپۆرتاژێكی مەیدانی دا هاووڵاتیان دێنێتە دووان و ئەوانیش لە رێگەی زاری كرمانجی داواكاری و خواستەكانیان دەگەیێننە لایەنی پەیوەندی دار و خوازیارن لەمەو دوا ئاوڕێكی جددی لەخەڵكی كوردستان و شاری سۆران بەتایبەتی بدرێتەوە.
لە مەیدانی كرێكاران وەستاوە بە ملپێچێك خۆی پێچاوەو زوو زوو مژێك لەجگەرەكەی دەستی ئەدات لێی چومە پێش و پرسیم تاچەند لەم ژیانە ڕازیت، لەچی شتێ بێزاری عیماد ئەنوەر بەم شێوەیە بۆ زاری كرمانجی گووتی" ژیان هەمووی بێزارییە، مرۆڤ تاقەتی ژیان كردنی نەماوە و تەواو لەخۆی بێزارە، عیماد بە نیگەرانیەوە دەڵێت" كرێچیم و كرێكاری دەكەم زۆر جار پارەی كرێی خانووم پێ دابین ناكرێت، كرێی خانوو زۆر گرانە و تا ئێستاش حكومەت هیچ رێگایەكی نەگرتۆتەبەر بۆ كەمكردنەوەی نرخی كرێی خانوو، ڕۆژانە لەگەڵ بانگی بەیانی دێمەوە دەرەوە، سێ ڕۆژ جارێك ئەگەر ئیشێكم دەستكەوێت، ئەویش نازانم نە بیدەم بە مەسروفی ماڵ یان بۆ كرێی خانوو بەشێكی دابێنم یان بیدەمە منداڵەكانم، بەڕاستی هەموو ڕۆژێك ئەمرین و ئەژینەوە، ژیان زۆر سەختە و تاقەتی لەبەر بردووین، هیوادارین حكومەتی هەرێمی كوردستان، چاوێك بە گوزەرانی ئەم خەڵكەدا بخشێنێت و ئەوانەی هەژار و كرێ چین یەكەی نیشتەجێبوون مان بۆ دابین بكات، یان هەر نەبێ نرخێك بۆ كرێی خانوو دابنێ و خاوەن موڵكەكان ئاگادار بكاتەوە لەو بڕەی دانراوە زیاتر وەر نەگیرێت".
زانا كەریم دانیشتووی سۆرانە و ئەو بێزاری خۆی لە گرانی نرخ و جیاوازی نرخی كەلوپەل لە دووكانەكان دەردەبڕێت و بۆ زاری كرمانجی گووتی" كە دێیتە ناو بازاڕ بۆ كڕینی كەلوپەل و پێداویستی ئەبێ چەندین دوكان بگەڕێیت تا لە نرخەكەی دڵنیابیتەوە، بەداخەوە نرخی شتەكان لە دوكانێك بۆ دوكانێكی تر جیاوازی هەیە و هەندێكیان بێویژدانانە شتەكانیان ئەفرۆشن، زانا زیاتر دەشڵێت" لە دوكانێك جۆرە فاسۆلیایێكم كڕی بە 3500 دینار كەچی چەند دووكانێك چومە خوارەوە، بە 2750 دینار بوو، ئاخر بۆ فەقیرێك 750 دینار زۆرە، ئەم دوكاندارە ڕۆژی ئەگەر پێنج 750 دیناری زیاد وەربگرێ ئەكاتە نزیكەی 40000 دینار، ئەمە جگە لەوەی نرخەكانی كەلوپەل بەگشتی گرانە و خەڵكیش ئەو دەستەلاتەی نیە، داواكارین لایەنی پەیوەندی دار بەدوا داچونێك بكات و نرخی بازاڕ یەكسان و جێگر بكەن".
بێ كارەبایی یەكێكی ترە لەو گرفتانەی شەقامی نیگەران كردووە و هاووڵاتیان بەدەست بێ كارەباییەوە دەناڵێنن، ئەردەوان مەحمود، هاووڵاتیێكی تری دانیشتوی گەڕەكی شەهیدانی شاری سۆرانە دەڵێت" لە دوای راپەڕینەوە تاكو ئێستا نەتوانراوە سەرەتایی ترین مافی هاووڵاتی كە پێدانی كارەبایە دابینبكرێت و كێشەی كەمی كارەبا چارەسەر بكرێت، ئاخر لەكوێی دوونیا كارەبا بەم جۆرەیە؟.
ئەردەوان لە درێژەی قسەكانی دا ئەوەشی گووت" ئەگەر نموونە بە شارەكانی ڕۆژهەڵات بهێنینەوە لەبەر ئەوەی نرخی بەنزین گران بوو، ئەوان رژانە سەر شەقام، ئەمە لە كاتێكدایە ئەوان هەم كارەبا و هەم سوتەمەنیان بە بەردەوامی هەیە، عێراقێك كە لەڕووی كانزا و نەوت لەپێش ئێران بێت، كەی ڕەوایە كارەبای بەم جۆرەبێت، خۆ ئەگەر نرخی بەنزینەكەشی بەراورد كەی بەنرخی ئێمە هێشتا بەنزینی ئێمە گرانترە، خراپی كوالێتیەكشی هەر باس مەكە، مەبەستی قسەكانم ئەوەیە، چ هۆكارێك وایكردووە نەتوارێت كارەبامان بۆ دابینبكرێت، داواكارم لە سەرۆكی حكومەت و سەرۆكی هەرێم كێشەی كارەبا لە كوردستان چارەسەر بكرێت.
لەبەر دەرگای سەنتەری ئاسیا وەستاوە و هاتۆتە نۆرینگەیەك ئەو دەڵێت" پارەم قەرز كردووە هاتومەتە دكتۆر بۆ چارەسەری ئەمە قسەكانی شەماڵ مەحمودە، شەماڵ هاووڵاتیەكی دانیشتوی دەوروبەری شاری سۆرانە و بەنیگەرانیەوە باس لەوە دەكات" كاتێ سەردانی نەخۆشخانەكان دەكەیت دكتۆرەكان بایەخێكی ئەوتۆ بە نەخۆشەكان نادەن، ئەگەر بایەخێكیش هەبێت، ئەوا دەرمان لەنەخۆشخانە دەست ناكەوێت، كاتێكیش دێتە نۆرینگە تایبەتەكان، دكتۆر جۆرێكی تر مامەڵەت لەگەڵ دەكەن".
شەماڵ سەبارەت بەجۆر و كوالێتی دەرمان دەڵێت"زۆری دەرمانەكان نرخەكانیان گرانن و كەرتی تەندروستی لە كوردستان بەگشتی وێرانەو داواكارین لە وەزیران و ئەندامانی كابینەی نوێی حكومەت ئاوڕێكیش لەكەرتی تەندروستی بدەنەوە".
دابەش نەكردن و گرانی سوتەمەنی بۆتە گرفتێكی تروو هاووڵاتیان بەدەستیەوە دەناڵێنن، هاووڵاتی وشیار سلێمان، ئاماژە بەوەدەكات" سالانە بەر لەهاتنی وەرزی سەرما خەمی نەبوونی سوتەمەنی یەخەمان دەگرێت و لەبەر سەرماو كەمی سووتەمەنی ئەناڵێین، زۆرم پێ سەیرە ئێمە ژێر زەوویمان هەمووی نەوتە، كەچی ئەبێ بۆ نەووت بناڵێنین یاخوود نەوتی ووڵاتانی بێگانەی وەك توركی و ئێرانی بكڕین، وشیار زیاتر دەڵێت" لەسەر حكومەت پێویستە میكانزمێك رێك بخات و بەر لەهاتنی وەرزی سەرما سوتەمەنی دابەشبكات بەتایبەت لە ناوچە شاخاویەكان، ئەگەر توانای دابەشكردنیشی نەبێت، ئەوا با نەووت لەبازاڕ هەرزان بكات و نەهێڵن بەگران بفرۆشرێت، ئێستا نەوت بەرمیلێكی بە 130000 دینارە، ئاخر لەم بێكاری و موچەكەمیە، ئەم پارەیە چۆن پەیدا دەكرێت؟، من كرێچیم و كرێی خانوم 135000 دینارە، لە دوكانێك شاگردم مانگی 355000 هەزار وەرەگرم، دوو منداڵم قوتابین، ئێستاش كەمێ سومەتەمنیم هەیە و هێشتا بەشی ئەم ساڵم وەرنەگرتووە، پێمناڵێن چۆن و لەكوێ ئەم پارەیە پەیدا بكەم بۆ كڕینی سووتەمەنی؟، بۆیە داواكارم لەحكومەتی هەرێم و سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیران خەمێك لەم هاووڵاتیە بەش مەینەتانە بخۆن و لەم تەنگەژە و ناڕەحەتیە ڕزگارمان بكەن.

زۆرترین بینراو