عێراق و كارەساتی بەردەوام: سەرۆك كۆمار خەریكی چیە؟!

بەهرۆز جەعفەر

 

ئەمە دیاردەیەكی سەیرە!. عێراق ڕووی لە كارەساتێكی گەورەی مرۆیی و ئابوریی و ئیتنی و جیاكاری كۆمەڵایەتی ترە، ئەم لانكەی شارستانیەتی سۆمەرە كەوتۆتە بەرداشی ململانێی زلهێزێكی جیهانی (ئەمریكا) و زلهێزێكی ناوچەیی ( ئێران) ەوە، كەچی سەرۆكی كۆمارەكەی عێراق لەبری حوكمی ڕەشیدەكەی پێشوتر باسی ئەكرد سەرقاڵی كوتلەكاری و وەڵامدانەوەی كۆمێنتە لەناو حیزبەكەی خۆیدا!. خەریكی بەشبەشێنەو، خەڵك گیركردنە لەملاولای حكومیدا تا خزمەتی پرۆژە بزنسیەكانی خۆی پێ بكا !. لە زانستی سیاسی دا ئەم حاڵەتە ناوی دەستەڵاتە بە بێ سیاسەت. چونكە هەموو دەستەڵاتێك سیاسی نییە، دەستەڵات كاتێك ئەبێتە سیاسی كە دوو سیفەتی تیا بەرجەستە بوبێت، یەكێكیان خەڵكەكەی لە هەڕەشەو مەترسی دەوروبەر بپارێزێت، ئەوەكەی تریش بەرژەوەندی و خواستی كۆمەڵگەكەی بهێنێتە دی.
ئەمە دیاردەیەكی سەیرە!. خەڵكی بەسرە كە دەرچەی هەرە ستراتیجی و شادەماری ئابوری عێراقن، ئەوە دوو ساڵە (٤) ملیۆن هاوڵاتی داوای ئاوی خواردنەوە ئەكەن، ئاویان نییە بیخۆنەوە، كەچی سەرۆك كۆمار « بەرهەم ئەحمەد ساڵەح» ڕۆژە بێتەوە نوسینگەكەی ڕائەسپرێ وەڵامی ئەم و ئەوی ناو حیزبەكەی خۆی لە هەرێمێكی چكۆلانەی وەك كوردستاندا بدەنەوە؟!. ئیشی نوسینگەو دارودەستەی بەناو ڕاوێژكاری ئەوەیە وەڵامی ئەوانە بدەنەوە كە مەترسین لە سەر ئاسایشی ووڵات. ئەوە شاعیرێكی چینی بەناوی ( Irene Y. Tsai) هەیە لە كتێبەكەی بەناونیشانی " بۆقی ناو بیرەكە - The frog in the well " ئەڵێت « بۆقێك لە بیرێكدا چی لە دەریا ئەزانێت»!. كەسێك كە بۆ مەلەزات و چێژی كەسیی خۆی و جرت و فرتی ندی و بدیانە بەملاولایا ( گوایە ئەمە دیبلۆماسیەتە) بوبێتە سەرۆك بێگومان بە ئارەزووی خۆی تێی ئەفكرێ و لاشیوایە لە ئیشی دەریا ئەزانێت، تۆپێك و هێڵكەیەك وەك یەك ئەبینێت. مرۆڤ سەری سووڕ ئەمێنێت چۆن ئەبێت كاراكتەرێك باوەڕی بە حیزبێك نەبێت، لەناخەوە گاڵتەی بە مێژووی تێكۆشانی حیزبێك بێت، جیابوبێتەوە لێی، تەنها چەند مانگێك پێش ئەوەی ببێتە سەرۆك كۆمار بۆی كرابا جەستەی یەكێتی نیشتمانی كوردستانی هەللا هەللا ئەكرد، ئیمڕۆكە بۆ بازرگانی كردن بیەوێ لەسەرووی هەڕەمەكەوە بە كەماڵی ئیسراحەت لێی دانیشێت؟!.
سەرۆكایەتی كردنی عێراق پێویستی بە فێربونە لە فەلسەفەی دەستەڵاتی سیاسی دا. لە خۆڕا نییە تەنها دوای سێ مانگ دەست بەكاربونی سەرۆك كۆمار سیاسەتمەداری عێراقی " حەسەن عەلەوی" لە پەیامێكی دەنگیدا ئەڵێت « بەرهەم ساڵەح خراپترین سەرۆكە لە مێژووی عێراق دا". كەسێك شكۆ و حورمەتی خۆی پێ نەپارێزرێت چۆن شكۆی شكاوی عێراقیەكان و میللەتە ستەملێكراوەكەی خۆی ڕائەگرێت. جان جاك ڕۆسۆ ئەڵێت: " هەمیشە جیاوازییەكی گەورە هەیە لە نێوانی ئەوەدا كە كۆمەڵگایەك ببەیتە ڕێوە لەگەڵ ئەوەدا كە كۆمەڵگایەك ملكەچ بكەیت". ئایا ئەوە ملكەچی نییە دان بە بونی (١١) بنكەی سەربازیی وڵاتێكی دراوسێدا بنەیت لە وڵاتەكەت و هەموو ڕۆژێكیش هاوڵاتییە سڤیلەكانت لە شیرین خەوا بۆمباران بكات !؟.
لە ڕاستیدا، بیركردنەوە لە بەرژەوەندی كۆمەڵگا ئیشی پیاوە گەورەكانە، نەك ئەوانەی لە ناو بیرێكدا وەك بۆقەكە لایانوایە ئیش لە كاروباری ناو دەریا ئەكەن. ئەمە هەجوو نییە، ئەمە ڕوون كردنەوەی ئەوەیە بۆچی كە تسونامییەكە لە وڵاتی تایلەند ڕوویدا حكومەتی سوید گازندەیەكی زۆری هاتە سەر چونكە گورجوگۆڵ نەبوە لە خێرا گەڕاندنەوەی ئەو هاوڵاتیە سویدیانەی بۆ سەفەر لەوێ بون؟. ئەمە سەرنج دانە لەوەی بۆچی ئیسرائیل لەسەر سەربازێكی دیلی خۆی خۆی سەدان فەلەستینی ئازاد ئەكات، ئەوە ناوی تۆڵە نیە، بەڵكو گرنگی پێدانی سیاسیە.
لەكاتێكدا توركیا ئاوی دیجلەو فورات ئەگرێتەوەو، كێشەی ئاویی بۆ عێراق دروست كردووە، نزیكەی ( ٦٠٠) شەش سەت هەزار دۆنم زەوی عێراق مەترسی بیابانبون و بێ كەڵك بونیان كەوتۆتە سەر، ئێ كەچی سەرۆك كۆمارەكەی عێراق بۆ بنكۆڵكردنی كیانی هەرێمی كوردستان و عێراق خۆی كردۆتە ئەندازیاری ئاسایی كردنەوەی پەیوەندییەكانی عێراق و توركیا!. لەسەر حیسابی كێ و بۆچی؟. بێگومان لەسەر حیسابی گەل و بۆ بەرژەوەندی و پێگەی لاوازی خۆی.
ئەمە دیاردەیەكی سەیرە!. تا ڕادەیەكیش لە باق و بریقی نیۆ- لیبراڵە ساختەچیەكانی ئەم عەسرەی سەرمایەداریی ئەچێت، كە سەرۆك كۆمار بانگەشەی سیستەمی ئاسایشی هەرێمایەتی هاوبەش - Common REGIONAL Security System ئەكات، بەڵام نەك لە ناو میللەتەكەی خۆیدا، نەك لە ناو حیزبەكەی خۆشیدا، بەڵكو ئەولاتریشی لەگەڵا كۆك نییە. كاراكتەرێك نەتوانێ كۆدەنگی نەك لە عێراق، نەك لە ناو گەلە ستەمدیدە كوردەكەی خۆیدا، نەك لە ناو حیزبەكەی خۆشیدا، بابە لەناو كوتلە حیزبیەكەی خۆشیدا لێی بێزار بن، ئیتر چۆن ئەمە بە ئاماژەی دەرەتانێكی گەورە بۆ عێراق نەخوێنینەوە؟!. لە ڕاستیدا پێویستە پاڵپشتی كردن لە بزنسمانێكی خاڵی لە هەموو بەهایەك جیابكەینەوە لە پاڵپشتی دۆز و پرسێكی ستراتیجی، كە ئێمە ئەوەی دووەمیمان هەڵبژاردوە.
ئیشی سەرۆك كۆمار چارەسەركردنی كێشەی كەركوك و، لێپرسینەوەیە لە ڕەزالەتی خەڵكەكەی، ئیشی ئەو وەرگرتنی قەرەبووە لە نەتەوە یەكگرتووەكان بۆ كەسوكاری ئەنفال كراوەكان نەك بۆ ڕیكلام و وێنە گرتن بەكاریان بهێنێ. ئیشی سەرۆك كۆمار ئەوە نییە مناڵ و مەزم لە خۆی كۆبكاتەوە شەڕە هینی فەیسبوكیان پێ بكات دژی كوتلەكانی تری ناو حیزبەكەی. تەنانەت ڕێكخراوێكی مەدەنی لەبەرئەوەی سەر بە تەكەتولەكەی سەرۆك كۆمار نییە لەناو حیزبەكەی خۆیدا، سەرۆك كۆمار! بەو عەزەمەتیەوە ئیشی لەسەر بڕینی فەندەكانی كردووە لەلایەن ڕێكخراوە نێودەوڵەتییەكانەوە.
بەپێی كۆمسیۆنی مافەكانی مرۆڤ 7663 هاوڵاتی عێراقی لەماوەی كەمتر لە دوو ساڵدا بێسەروشوێن بون و دیار نەماون!. سەرۆك كۆمار ئەبێ لە خۆی بپرسێت سەرۆكی چی و كوێیە لە كاتێكدا (٥) ڕزگاربوی گۆڕە بەكۆمەڵەكانی بەعس هەیە هەر یەكەیان لە سوچێكی ئەم دونیایە بە دوای لە تێك نانەوەن!.
ئیشی سەرۆك كۆمار پاسەوانی كردنی كۆمەڵگەیە، كەچی سەرۆك كۆمار نوسینگەكەی خۆی بۆ كاری نافەرمی و ناشیانە بەكاردەهێنێت تا وەڵامی ئەم و ئەوی ناو حیزبەكەی بدەنەوە. لە هەر وڵاتێكدا سەرۆك هێمای پێكەوە بوون و كۆكردنەوەو بەخشندەیی و ڕووئیای قووڵە بۆ ئایندە، كەچی سەرۆك كۆمارە كوردەكەی عێراق بۆتە مایەی تێكدان و ترازان و كوتلەكاری. ئیشی سەرۆك كۆمار ئەوەیە لە ئیستەوە كنە بكات كە بەرەو ئەوە ئەچێ بودجەی عێراق بۆ ساڵی 2020 نزیكەی 70 تریلیۆن دینار كورتهێنانی هەبێت، ئەمەش ئاستەنگەكانی بەردەم بەسرە لە باشور و هەرێمی كوردستان لەباكوری عێراق پتر ئەكا، ئیشی ئەو ئەوەیە مشور بخوا بۆچی سیناریۆ لەسەر كەركوك و داقوق هەیەو، هەرشەوەو سوپاو شۆڤێنیەكان حەوت و هەشت و نۆ كەس لە خێزانێكدا ئەكوژن. ئاخەر بە هەموو پیودانگێك ئەم حكومەت و سەرۆكایەتی و پەرلەمانەی عێراق هەیەتی (١٥٪) هاوڵاتیان دەنگیان پێداوە، كەسێكی وەك سەرۆك كۆمار دوو حیزبی كردووە بە قوربانی پۆستەكەی و پۆستەكەشی بۆ چەلەحانێ و كاری بچوك بچوك وە گەڕ ئەخات ؟!. ڕۆژێك دێت ئەم چەشنە لە كاراكتەری درۆزن باجی خۆیان وەرگرنەوە...ئەز پێشنیار ئەكەم كورد و یەكێتی نیشتمانی كوردستان یەكێك لەسەركردە گەنجەكانی خۆی فێری عەرەبیەكی باش بكاو، ئامادەی بكات. چونكە تاریكی مانگ سەر لە ئێوارە دیارە.

بابەتى پەیوەندیدار بیروڕا

زۆرترین بینراو