قەیرانەكان دەروونی خەڵك ئامادە دەكەن بۆ ئەنجامدانی تاوان

قەیرانەكان دەروونی خەڵك ئامادە دەكەن بۆ ئەنجامدانی تاوان

لە ماوەی هەشت مانگی رابردوو، هەموو هەفتەیەكی لە میدیاكانەوە گوێبیستی تاوانێكی توندوتیژی و دڕندانە دەبین، چەندەها كێشەی كۆمەڵایەتی لە نێو خێزانەكان و بنەمـاڵەو عەشیرەتەجیاوازەكان دروست بوونە، جیا لەو روداوانەی كە هێشتا ئاشكرا نەبوونە یا لە تیڤیەكان بڵاو نەكراونەتەوە، توێژەران هۆكاری ئەم دۆخە دەگەڕێننەوە بۆ قەیرانە ئابووری و ناجێگیری دۆخی سیاسی كۆمەڵگە.
ئا/ رۆژان قیاس
رێناس علی، تویژەری كۆمەڵایەتیە، دانیشتووی شاری سلێمانییە، ئەم توێژەرە شرۆڤەی دۆخی ئێستای كۆمەڵگەی كوردی دەكات، ئەو پێی وایە دۆخە نا جێگیرەكان پەستان لەسەر دەروونی خەڵك دروست دەكەن ئەمەش دەبێتە هۆی زیاد بوونی تاوانەكان، زیاتر روونیكردەوە" گەر سەیری كۆمەڵگەی خۆمان بكەین، دەبینین كێشە سیاسیەكان و ئابووریەكان، بوونەتە بارگرانیەكی زۆر بەسەر خەڵكەوە، بە تایبەت ئەو قەیرانە ئابووریە و نەبوونی مووچە، راوەستانی كاروباری بازرگانی و كاروكاسبی خەڵك، ئەمانە بونەتە هۆی دروستبونی بارێكی دەروونی زۆر سەخت بۆ هاوڵاتیان، زۆرینەی خەڵك لە رووی دەروونیەوە ئاسوودە نیە، هەتا ئەوانەی باری ئابووریان باشیشە ئاسودە نین، هەروەها ئەو بارودۆخەی كە بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆناوە دروست بووە، ئازادیەكانی خەڵك بە جۆرێك كەمكراونەتەوە، چوونە دەرەوە كەم بووە، گەڕان كەم بووە، تێكەڵ بوون بە سروشت كەم بووە، ئەمانە هەمووی بونەتە پەستانێك بەسەر دەروونی مرۆڤەكان، بچوكترین شت كاریگەری لەسەر مێشكی تاك دروست دەكات، و توڕە دەبێت یا توانای بیركردنەوە پێش رەفتار كردن لەدەست دەدات، بەڵام چۆنیەتی مامەڵە كردنی هەر مرۆڤێك بەرامبەر بارودۆخەكان دەگەڕێتەوە سەر ئاستی هۆشیاری ئەو كەسە، هەر كەسێك بە جۆرێك هەول دەدات لە بارودۆخە سەختەكان خۆی كۆنترۆڵ بكات، ئەمە لە كاتێكدا كە بە درێژای ژیان، كوشتن و تاوان، و خۆ كوشتن هەبووە لە ناو مرۆڤەكان، بەڵام لەم رۆژگارەی ئێستادا قەیرانە ئابووریەكان پاڵنەری سەرەكین بۆ دروست بوونی كێشە كۆمەڵایەتیەكان".
ئەم توێژەرە، پێی وایە بارودۆخە سیاسیەكانی كۆمەڵگە هۆكارێكی تری زیاد بوونی كێشە كۆمەڵایەتیەكانن، ئەو زیاتر گووتی" ئەو كێشمە كێشمی ناو حیزبو لایەنە سیاسیەكان لە بەڕێوەبردنی حكومەتی هەرێم، یەكێكی ترە لە هۆكارەكان، چونكە نەیان توانیوە بەرنامیەكی تۆكمە دابڕێژن بۆ دابین كردنی خۆشگوزەرانی بۆ هاوڵاتی، هەر كاتێك روبەڕووی قەرانێكی ئابووری سیاسی، یا تەندروستی ببیتەوە، بەدیلێكی باشیان نیە بۆ تێپەڕاندنی دۆخە سەختەكان، هەر بۆیەش باجە قورسەكە هاوڵاتیان دەدەن، لە لایەكی تر میدیای كوردی بە گشتی، سۆشیاڵ مێدیا و كەناڵەكانی راگەیاندن بە تایبەتی، رۆڵیكی كاریگەریان هەیە لە زیاد بوونی ئەو پەستانە لەسەر خەڵك، میدیای كوردی بە تێكرا كەوتونەتە بازاری بڵاوكردنەوەی هەواڵ، بەبێ ئەوەی رەچاوی باری دەروونی هەموو چینو توێژەكانی كۆمەڵگە بكەن، بێ ئەوەی رێنمای لە توێژەرانی دەروونی و كۆمەڵایەتی وەربگرن، بۆ بڵاوكردنەوەی ئەو بابەتانەی لە نێو كۆمەڵگە دەوروژێنن، هەموویان بە شێوەیەكی نا بەرپرسانە مەمەڵە دەكەن و بە شێوەیەكی نەرێنی پەستان لەسەر تاكەكانی كۆمەڵگە دروست دەكەن و بونەتە زیاتر سەر لێشێوانی خەڵك، هیچ كەناڵێك نییە بەرپرسانە مامەڵە لەگەل بابەتەكان بكات و هەول بدات ئەو پەستانەی لەسەر خەڵك هەیە كەم بكاتەوە".
اسماعیل میرۆ، چاڵاكوانی كۆمەڵایەتی قوتابی زانكۆیە، لەبارەی هۆكارەكانی زیاد بوونی كێشە كۆمەڵایەتیەكان گووتی" ئەگەری زیاد بوونی كێشە كۆمەڵایەتیەكان دەگەڕێتەوە بۆ چەند هۆكارێك، گرنگترینیان قەیرانەكانی كۆمەڵگە، ئەوەی دەبینین ئەنجامدانی تاوانەكان و كوشتنی كەسە نزیكەكان بۆتە دیاردەیەكی بەربڵاوی كۆمەڵگەكەمان، و توندوتیژی كۆمەڵایەتی لە نێو تاكەكان رۆژانە بە بەردەوامی دووبارە دەبێتەوە، كۆمەڵێك پاڵنەر هەن كە بوونەتە هۆی دروستبوونی ئەم دۆخە، وەك دراما بیانییەكان و قەیرانی دارای و نا روشەنبیری تاكەكان، و پەروەردەی نا تەندروست لە مال و قوتابخانەكان، بەڵام گرنگترین و كاریگەرترین پاڵنەر، قەیرانی دارای و هەژاری و بێكاریە، ئەگەر مرۆڤ بێكار بوو، لە بێكاریدا هەموو كارێك دەكرێت وەك دزی و توندوتیژی، فرت و فێڵ، دەستدرێژی و تاوانەكانی كوشتن".

 

زۆرترین بینراو