كاریگەری كۆرۆنا بەسەر ژینگە

كاریگەری كۆرۆنا بەسەر ژینگە

كۆرۆنا دوژمنێك بەڵام چاكەشی هەبوو
محەمەد ئامۆكەیی = زاری كرمانجی: یەكێك لەو گرفتانەی كە ئێستا مرۆڤایەتی دووچاری بووە پیسبوونی ژینگەیە، ژینگەش هۆكارێكی سەرەكییە كە راستەوخۆ كاریگەری لەسەر ژیان تاك و بگرە كۆمەڵگەكان و هەموو مرۆڤایەتی هەیە، زاری كرمانجی لە بەدواداچونێكی دا بۆچوونی ژماریەك ژینگە پارێزی وەرگرتووە و پرسیاری ئەوەی ئاراستەكردون! ئایە كۆرۆنا تاچەند كاریگەری هەبووە لەسەر پاكبوونەوەی ژینگە."دەستپێكی راپۆرتەكە تریفە فەریدون، بەرپرسی پەیوەندیەكانی رێكخراوی سرووشتی كوردستان، بۆ زاری كرمانجی رایدەگێنێت" بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی كۆڕۆنا كاریگەرییەكی راستەوخۆی زۆر خراپ و مەترسی هەبووە لەسەر تەندروستی مرۆڤ، بەڵام كاریگەرییەكی زۆر باشی هەبوو لەسەر ژینگە قەدەغەكردنی هاتووچۆی ئۆتۆمبێل و وەستانی ئیش لە كارگەكان و بڵاو نەبوونەوەی دووكەڵی كارگەكان و فڕێنەدانی پاشەڕۆی پیشەسازی و بەجێنەهێشتنی پاشەڕۆ لەسەیرانگا و شوێنە قەڕەباڵغەكان ئەمە هۆكارێكی گرنگە بۆپیس نەبوونی ژینگە." بەمەش كۆڕۆنا ڕاپەڕینێكی گەورەی ژینگەییە، بۆیە دەبێت لەدوای كۆڕۆنا ژینگە بكرێتە فاكتەرێكی زۆر گرنگ و سەرەكی چونكە لەهەموو ڕوویەكەوە ئەو لایەنە فەرامۆشكراوە بەهەند وەربگیرێت، ژینگە فاكتەرێكی ئابوری و ژیان و تەندروستی زۆر گەورەیە كەفەرامۆش كرابوو، ئەمڕۆ ئەو داتا ژینگەییانە نیشانی ئەدات كە زەوی لە زۆر شوێن پاك بۆتەوە ئەمەش وایكرد ژینگە و هەوا و سەرچاوە ئاوییەكان و خاكیش پاكبێتەوە، بۆیە بەڕای من كۆڕۆنا پەیوەندی راستەوخۆی هەبووە بەباری ژینگە و كۆمەڵایەتیەوە، ئەو گۆڕانكارییەی كۆڕۆنا كردی لە ماوەیەكی كورتدا مرۆڤایەتی بەدرێژایی چەندین هەزار ساڵی پێشوو نەیتوانی بیكات ."

" ئەوەی لەو ماوە كەمە كۆرۆنا بۆ ژینگەی كرد لە ماوەی سەدەی رابردوو نەكراوە"


هەژار ماهیر، بەرپرسی رێكخراوی وار بۆ ژینگە پارێزی دەڵێت" ئەمڕۆ ژینگە بەباشترین ساتەكانی تێپەڕدەبێت و جیهان خاموش و دوورە لە جەنجالی هاش و هوش، بڕیاری كەرەنتینكردنی هاووڵاتیان و قەدەغەكردنی هۆكارەكانی هاتۆچۆی گشتی و تایبەتی كاریگەری راستەوخۆی هەبووە لە رێگریكردن لەپیسبوونی هەوا و هۆكارێكیش بۆ كەمكردنەوەی ژاوەژاوو و كەمتر بەكارهێنانی سەرچاوەكانی وزە، لە ماوەی ئەم هەفتانە كاریگەری ئەرێنی خۆی هەبووە و پیسبوونی بەرگە هەوا بەڕێژەیەكی بەرچاو لە عێراق و باشووری كوردستان كەمبووەتەوە، ڤایرۆسی كۆرۆنا وێڕای ئەوەی هەڕەشەیەكی گەورەیە‌ لەسەر مرۆڤایەتی، بەڵام پشوویەكی گەورەی بە ژینگەی جیهان بەخشیوە."

" ڤایرۆسی كۆڕۆنا ڵەگەڵ ئەوەی مەترسیدارە بەڵام دەبێت لایەنە باشەكەشی باس بكەین"

رۆژگار محسین، سەرۆكی رێكخراوی رۆژگاری كورد، بۆ پرسی ژینگە لەسەر هەمان پرس بۆ زاری كرمانجی گووتی" ڤایرۆسی كۆڕۆنا ڵەگەڵ ئەوەی ڤایرۆسێكی مەترسیدارە تووشی مرۆڤایەتی بووە، بەڵام ئێمە دەبێت لایەنە باشەكەشی باس بكەین، ئەویش ئەو ڕۆلە گرنگەیەتی لەپاراستنی ژینگە لەو كاتەوەی كە ئەم ڤایرۆسە لەجیهان بەگشتی و لە هەرێمی كوردستان بەتایبەتی سەری هەڵداوە هۆشداری پاكو خاوێنی زیاتر بڵاو كرایتەوە و خەڵكەكەش زیاتر بایەخ بەپاكو خاوێنی دەدەن، بڕیاری قەدەغەكردنی هاتوچۆ زۆر بەسودبوو بۆ ژینگە بەكەمبونەوە رێژەی ئۆتۆمبێل و قەدەغەدەكردنی نێرگلە و فرێنەدانی پاشماوەكانی زبل و خاشاك لە شەقام و شوێنەگشتیەكان بەو هۆیە هەوا و زەوی پاكتربووە، ئەمساڵی نەورۆزیش شوێنە گەشتیاریەكان پاكترن بڕینەوەی دار كەمترە و ئاژەڵ و باڵندەكان ئارامتر و بەئازادی تر ڕێدەكەن و دەفڕن."
لەیلا محەمەد ئەمین، بەرپرسی هۆشیاری و راگەیاندن لە فەرمانگەی ژینگەی هەولێر، رایگەیاند" كۆرۆنا كاریگەری لەسەر ژینگە خاوێن بونەوە هەبووە ئەگەر بەراوردی ئاسمانی كوردستان و عێراق بكەین لە پێش هاتنی كۆرۆنا و ئێستاكە جیاوازیەكی زۆری هەیە، لەكەمبوونەوەی رێژەی ئاو گازە زیان بەخشانە و ژەهراویانە، چونكە لە ئەنجامی راگرتنی ئەو رێژە زۆرە كە رۆژانە ئۆتۆمبێل بەكار دەهات بۆ كاری رۆژانە، بەڵام ئێستا زۆربەی هاووڵاتی بە پیادە یاخوود بە پاسكل كاری رۆژانە دەكەن كاتێك كە یادی رۆژی ژینگەی كوردستان دەكرایەوە و بە نوسراو و بە داواكردن لە حكوومەت كە بۆ ماوەی 3 تا 4 خولەك ئۆتۆمبێلەكان رابگریت بۆ بەرز راگرتنی ئەم یادە، بەڵام ئێستا بەهۆی ڤایرۆسی كۆرۆنا و ئەو رێكارانەی حكوومەت گرتیەبەر و چەند هەفتەیەكە قەدەغەی هاتووچۆی راگەیاندووە كاریگەری زۆری هەبووە لەسەر ژینگە هەموو جیهان بە كوردستانیشەوە."

 

"قەدەغەی هاتووچۆ كاریگەری زۆری هەبووە لەسەر ژینگە هەموو جیهان بە كوردستانیشەوە"


مەلا مەحموود گەڵالی، مامۆستای ئاینی دەڵێت" كۆرۆنا پیاوێكی چاكە مرۆڤ شەڕان گێز و دەست پێشخەر بوو، لە هەڵگیرسانی ئەم جەنگە، ئەوەی كۆرۆنا كردی هودنەیەكی ئیجباری بە مرۆڤایەتی مۆركرد، كە چیتر ئاوا پیس و كاولكار و دژی ژینگە و كائینەكانی تری جگە لە مرۆڤ نەبن، لە یاسای ژینگەی خودایی كە بۆ سروشتی داناوە لانەدەن، كارگە زەبەلاحەكان داخەن، واز لەكردەوەی نەگریس بێنن، خۆتان و ماڵ و وڵات و شارەكانتان پاك راگرن، بەلێ بەماوەیەكی كەم دوای ئەم هودنە ئیجبارییە ناسا پێمان دەڵێت" ئەوەی لەو ماوە كەمە كۆرۆنا بۆ ژینگەی كرد لە ماوەی سەدەی رابردوو بە هەموو كۆنگرە نێو دەولەتی رێكخراوەكانی بواری ژبنگە نەكراوە"، وەزارەتی تەندروستی چین رایگەیاند" كە هەوا بە رێژەی 21.5% لە وڵاتەكەیان پاك بۆتەوە 26% رێژەی دووەم ئۆكسدی كاربۆن كەمی كردووە لەوەتەی كارگەكانی راگرتووە، هەروەها ئاسمانی زۆربەی شارەكانی جیهان لە گازە پیسەكان پاك بۆوە كۆرۆنا ئەو ڤایرۆسە مەزنەیە زللەیەكی لە مرۆڤدا بۆ ئەوەی لە خەوی چاوچنۆكی كاولكاری هۆشیار بێتەوە و زەویش ماچی كولمی ژیان بكات.