كوردە باپیر: لەگەڵ ئەوەنیم كچان لە خوار 20 ساڵییەوە شو بكەن

كوردە باپیر: لەگەڵ ئەوەنیم كچان لە خوار 20 ساڵییەوە شو بكەن

محەمەد ئامۆكەیی- هەڵەبجە: تا دێت توندوتیژییەكان و جیابوونەوەی هاوسەران لە باشووری كوردستان رووی لە هەڵكشاندایە كەم رۆژ هەیە بەدەیان حاڵەتی جیابوونەوە لە دادگاكانی كوردستان تۆمار نەكرێت، بۆ ئەمەش تەكنەلۆژیاو قەیرانی دارایی و گرفتە كۆمەڵایەتییەكان بە هۆكاری سەرەكی دادەنرێن، توێژەری كۆمەڵایەتی كوردە باپیر، لە دیدارێكی زاری كرمانجی تیشك دەخاتە سەر توندوتیژییە خێزانییەكان و بەرزبونەوەی تەڵاق، دەڵێت" مێژووی مرۆڤایەتی بێبەش نەبووە لە توندوتیژی، كە تیایدا هەموو جۆرە توندوتیژیەك كراوە، بەڵام هەمیشە ژنان و ڕەگەزی مێینە پشكی شێریان بەركەوتووە و زیاتر لەپیاوان دووچاری بوون، هەر لەخودی ژن بەرامبەر بە ژن و پیاو بەرامبەر بەژن، لە هەموو جۆرەكانی توندوتیژی (جەستەیی، دەروونی، سێكسی، ئیهمالكردن، بێبەشكردن.
گووتیشی " ژن بەهۆی مێینەیەوە تائێستاش لەم دونیای پێشكەوتنەدا نەتوانراوە وەكو پیاو سەیر بكرێت و خۆشی نەیتوانیوە خۆی ئیسپات بكات، و هەمیشە لە پلەی دووەمدا بووە، تا ئەم ناعەدالەتییە هەبێت، توندوتیژیش بەرامبەر بە ژن هەردەبێت."
لە بارەی ئەو گرفتانەی دەبنە لەمپەر لەبەردەم ئافرەتان لە كوردستان ئەو توێژەرە باس لەوەدەكات" كێشەی سەرەكی هەرە زۆری ژنان نەبوونی ئابوورییەكی سەربەخۆیە، هەرچەند لەچاو ساڵانی پێشوو گۆڕانكاری بەسەرداهاتووە بەشێكی باشی ژنان لە دەرەوە كاردەكەن، بەڵام نەبوونی ئابووری سەربەخۆ بەڕای من هۆكاری سەرەكییە بۆ ئەنجامدانی توندوتیژی دەروونی و جەستەیی، ژن ناچارە بۆ بژێوی خۆی و مناڵەكانی كۆمەڵێك لە نادادی و چەوساوەیی قبووڵ بكات، لە ژێر فەرمانی كەسێكی دیكەدا بێت و بەپێی خواست و ویستی پیاو مامەڵە بكات و حەزو ویستەكانی خۆی لە گۆڕنێت، لەكاتی ئاژاوەو ناخۆشی و نەگونجان لەگەڵ هاوسەر ئەگەر ئابووری سەربەخۆی نەبێت، ناچارە ژیانی كۆلەمەرگی بۆ خۆی و منداڵەكانی هەڵبژێرێت. نەخوێندەواری، دەردێكی كوشندەیەو سەرچاوەیەكە بۆ ئەو توندوتیژیانەی بەرامبەر بە ژن دەكرێت، بەهۆی خوێندەواری و بەرزی ئاستی ڕۆشنبیری و پێشكەوتنی كۆمەڵگاو كرانەوەی بە دونیای دەرەوە و بەئاسانی دەست ڕاگەیشتن بەكەسانی دیكە، ئاستی توندوتیژیەكان هاتوونە خوارەوە بەڵام هەر زۆرن.
كوردە باپیر، باس لە كمكردنەوەی توندوتیژیەكان دەكات و رای دەگێنێت" بەگشتی كرانەوەی كۆمەڵگە، دوو ڕووی هەیە، لەلایەك ئاسانتر و باشتر ڕادەگەیت بە دونیاو زانیاری و هۆشیاری كۆمەڵایەتی، لەلایەكی دیكە چەندین توندوتیژی دیكەی تێدا ئەنجامدەدرێت، لە ڕووی دەروونی و سێكسی و هەندێ جار جەستەیش، بۆیە پێویستە تاكەكان هۆشیاربن لەوەی كە چۆن بەكاریدەهێنن، دەڵێم." پێویستە یاسا سەروەربێت بۆ بنەبڕكردن یا كەمكردنەوەی توندوتیژی لەكۆمەڵگەدا، چ بەرامبەر ژن بێت یان پیاو یان هەر بوونەوەرێكی دیكە، ئەگەر یاسا بە ڕۆڵی خۆی هەستێت دڵنیام ژیان جوانتر دەبێت، لە غیابی یاساو سەروەر نەبوونی، هەركەس بەكەیفی خۆی توندوتیژی ئەنجامدەدات، نەكردنی توندوتیژیەكە پەیوەست دەبێت بەویژدانەوە."
كوردە" نەیشاردەوە هێشتا رێگریەكان لەبەرەو پێشڤەچوونی ئافرەت دەكرێت لە هەرێمی كوردستان، ئەگەر خوێندنەوە بكەین كۆمەڵگەی كوردی كۆمەڵگەیەكی پیاو سالارییە، پیاو پلەی باڵاترو خاوەن بڕیاری ماڵ و ژیان و داراییە، ئەمە ڕێگرە لەبەردەم بەشداری و ڕۆڵی ژنان لە كۆمەڵگادا، هەتا ئێستاش عەیبەو مەكەو مەڕۆ كاریگەری گەورەی نەرێنی هەبووە لە سەر تواناو ڕۆڵی ژن، ناتوانین ڕۆڵی ئاینیش بەهەند وەرنەگرین، بەڕای من كاریگەری نەرێنی هەبووە، هەڵبەت قسەكە لەسەر ئایین نیە، بەڵكو ئەوەی كە هێندە بۆ چاوسووركردنەوە بەكارهێنراوە، هێندە بۆ بەگەڕخستنی تواناكان بەكارنەهێنراوە، خێزانیش بەهۆی عادات و تەقالیدو نەخوێندەواری و قسەو قسەڵۆك و نزمی ئاستی ڕۆشنبیریی، بەردەوام لەخەمی حەیا نەچوون و مەكەو مەڕۆی كچەكانیاندان، هێندەی لە قسەو قسەڵۆكی خزم و دراوسێ و كۆمەڵگە ترساون، نیو هێندە پەرەیان بە پەروەردەی دروست و توانای كچەكانیان نەداوە." كوڕ تا ئەو پەڕی ئازاد كراوە كچیش لە تەمەنی هەرزەكاریەوە تا ئەوپەڕی دەست بەسەر، هەر لە هەڵبژاردنی جل و بەرگ و هاوڕێ و كار و ئەوە خۆمانین كە وادەكەین تڕوانینی كۆمەڵگە چۆنبێت، مەگەر هەر خۆمان نین، من تۆ و ئەو و ئەوانی تر كۆمەڵگە پێكدێنین !؟ خێزان كەمتەرخەمە لەوەی كە بتوانێت كەسایەتی كچەكەی لە بنەڕەتەوە بەهێز بكات، هەمیشە وەكو بوكەڵەیەكی پڕكردنەوەی ئارەزووە سێكسیەكان پێناسەی دەكات، خەڵك سەیرت نەكات ئەوێت دەرنەكەوێت، هەرخۆمانین وادەكەین كە تەنها ئەو پێناسەیە بدرێت بە ژن، دەنا ژن هیچ جیاواز نیە لە ڕووی ژیری و توانای كارو لە پیاوان."
توێژەری كۆمەڵایەتی كوردە باپیر، باس لە رۆل و كاریگەری و لاوازی رێكخراوەكانی كۆمەڵی مەدەنی و حزبی دەكات لە هۆشیاركردنەوەی تاكەكانی كۆمەڵگە، " ناتوانین بڵێین ڕۆڵیان نەبووە لە هۆشیار كردنەوەی ژنان، بەڵام وەكو پێویست بەو ئەركەی سەرشانیان هەڵنەستاون، زیاتر هەژموونی حیزب زاڵ بووە بەسەریاندا نەیانتوانیوە سەربەخۆبن، بەداخەوە هێندەی لەخەمی كۆكردنەوەی هاوحیزبی دابوون هێندە لەخەمی پرسی ژندا نەبوون، هەڵبەتە هەر كاریگەریان هەبووە، خۆش بەختابە چەندین شێڵپەر و هەوڵی هۆشیاری ژنان هەبووە، بەهیوای ئەوەی سەربەخۆ بۆ ژنان هەوڵبدەن وەبەجۆرێك مامەڵە نەكەن كەپرسی پلە دووی ژن زیندوو بكەنەوە، زیاتر ژن بەئەركەو مافیان ئاشنا بكەن و لەهەوڵی دەست گیرۆی ژناندابن وە هەوڵی عەدالەتی كۆمەڵایەتی بدەن، ئەو بیرۆكە ناشرینە بڕەوێننەوە كەوابزانرێت ئامانجییان زاڵبوونە بەسەر پیاودا وەهەوڵی هۆشیاری ڕەگەزی بەرامبەریش بدرێت كاتێك كە ژنێك داوای مافی خۆی دەكات (دەم درێژ) نییە، وە ئەوانەی لەدەرەوە كار دەكەن (لەشفرۆش و بەرەڵا) نین، ژنانیش بەجۆرێك مامەڵە بكەن ڕێز و بەهایان هەبێت و وەكو كاڵایەكی حەز سەیر نەكرێن."
لەسەر بەرزبونەوەی رێژەی تەڵاق ئەوەشی گووت" ئەگەر باسی جیابوونەوە بكەین بەداخەوە ئامارەكان باشمان پێ ناڵێن ڕێژەی تەڵاق بەردەوام لە بەرزبوونوەودایە، كچ و كوڕی ئێمە بەجۆرێك كپت كراون هەرزوو حەزی سێكسی بۆلای یەكتریان ڕادەكێشێت ئەمەش تەنهاوتەنها لە پڕۆسەی هاوسەرگیریدا یەك دەگرێتەوە، زۆربەی كچان لە خوار تەمەنی 20 ساڵی هاوسەرگیریی دەكەن كە بەتەواوەتی دژی ئەوەم، چونكە نە لەڕووی ئەقڵی و نەجەستەی كامڵ نەبووە، هێشتا خۆی مناڵەو پێویستی بە چاودێری كردنە چ بگات بە چوونە ژیانێك كە پڕە لە بەرپرسیارێتی، سەرەتا تەنها وا دەزانن پڕكردنەوەی ئارەزووەكانە بەڵام كەواقع دەبینن جۆرێكی ترە ناچار بە جیابوونەوە دەبن بۆیە زۆربەی ئەوانەی خوار تەمەنی 20 ساڵ هاوسەرگیریان كردووە جیا دەبنەوە."
توێژەرەی كۆمەڵایەتی كوردە باپیر، باسی لە زیانەكانی تۆڕە كۆمەڵایەتیەكان كردوو ئەو تۆڕانەی بە مەترسی ناوبردن لەسەر لێكترازانی خێزانی و بەرزبونەوەی توندوتیژیەكان" تۆڕەكۆمەڵایەتیەكان كاریگەریان هەیە لەسەر جیا بوونەوە ئەوەی لەتۆڕەكۆمەڵایەتیەكان پیشان دەدرێت ڕووی ڕاستی ژیان كردنەكە نییەو تەنها بەشێكی ڕووكەشی ژیانت پیشان دەدات، بەڵام كوڕوكچانی كامڵنەبوو بەراووردی ژیانی كەسایەتیەكانی تۆڕەكۆمەڵایەتیەكان دەكەن بەژیانی خۆیان و دەبینن كەجیاوازە، بۆیە كێشەكان سەرهەڵدەدەن و دوواتر بەرەو جیابوونەوە دەچێت، قەیرانی دارایش یەكێكی ترە لە هۆكارەكانی جیابوونەوە كە لەم ماوەی كۆتای كاریگەری هەبووە چەندین خێزان بەهۆی نەتوانینی پڕكردنەوەی پێویستییە مادییەكان بۆتە سەرهەڵدانی كێشەو سەرئەنجام جیابوونەوە رووی داوە."
لە دوا پەیڤەكانیدا گووتیشی" ئەوەی جێگەی نیگەرانیە لە كوردستان دراما بیانیەكان بەبێ فلتەر بەخش دەكرێن و گومان لەوەنیە زۆری و بۆری دراما بیانییەكان كاریگەری كردۆتە سەر كۆمەڵگەو پەخشكردنیان بەبێ فلتەر سەرچاوەی دروستبوونی چەندین كێشە و دیاردە و قەیرانن لە كۆمەڵگەی كوردی دا.

زۆرترین بینراو