كوڕی ئەنفالكراوێك 37 ساڵە چاوەڕێی گەڕانەوەی باوكی دەكات

كوڕی ئەنفالكراوێك 37 ساڵە چاوەڕێی گەڕانەوەی باوكی دەكات

رەمەزان هەرنی – بارزان : لە بەرەبەیانی رۆژی 31-7-1983، هێزەكانی رژێمی بەعس دەستیان بە گرتن و ئەنفالكردنی بارزانییەكان كرد و تا دوا رۆژی پرۆسەكە، 8000 بارزانییان گرت و بێ سەروشوێنیان كردن. ئێستا كە 37 ساڵ بەسەر ئەم جینۆسایدە تێدەپەڕێت، بەڵام تەنیا 596 روفاتی شەهیدانی ئەنفالكراو لە گۆڕە بەكۆمەڵەكانەوە گەڕێندراونەتەوە و لە گۆڕستانێكی تایبەت لە بارزان بە خاك سپێردراون.
فاتما، هاوسەری ئەنفالكراوێكی بارزانییە، دەڵێت" لەو رۆژەی لەپێش چاوم هاوسەر و كەسوكارەمیان گرتن، تا ئێستاشی لەگەڵدا بێت هیچ رۆژێكی خۆش لە ژیانمدا نەبینیوە. لە ماوەی 37 ساڵی بێكەسیماندا شوێنی دایك و باوكمان بۆ منداڵەكانمان گرتبووەوە رۆژانی پشووش كارمان دەكرد و رەنجمان دەكێشا بە دەردەسەری و سەختییەكی زۆرەوە منداڵەكانمان گەورە و پەروەردە كردن، گێڕانەوەی دیمەنی دڕندەیی ئەو رۆژانەی بەعس كە بە بەرچاومانەوە ئازیزەكانیان بردین لەگەڵ تاسەی چاوەڕوانی و ژیان لەگەڵ ئەم برینە قووڵە بەدرێژایی ئەم هەموو ساڵە هەروا ئاسان نییە. بۆیە هەر كات ساڵوەگەری ئەو تاوانە دێتەوە، هەست دەكەم ئەو كاتەیە و دیسانەوە بە بەرچاوم دەیانبەن و شوێن بزر و زیندەبەچاڵیان دەكەن".
تاهیر ساڵح، كوڕی ئەنفالكراوێكی بارزانییە، بە هەناسەیەكی قوڵی تەژی لە خەم قسەمان بۆ دەكات" بەرەبەیانێكی زووی كۆتایی مانگی تەمووزی ساڵی 1983 سەربازەكانی عێراق هاتن و دەورەی ماڵەكانیان داین كاتژمێر 11ی پێش نیوەڕۆ لەناو گەڕەك و كووچەكانی ئاواییەكەماندا بووە دەنگە دەنگ و قیژە و هاوار. ئیتر ئەوە بۆ 37 ساڵ دەچێت ئەو دەنگە جەرگبڕەی قیژە و هاواری دایك و خوشكەكانمان لە گوێچكەكانماندا دەزرنگێتەوە، منداڵیم بەبێ سۆزی باوك گوزەراند لەو رۆژەوە نەمبینیوە و باوەشێكی گەرمم پەیدا نەكردووە ئیتر ژیان بۆ ئێمە تامی مەرگی دەدا، دیمەنی زەحمەتكێشیی و قوربانیدانی دایكم بۆ ئەوەی بە سەربەرزی و شكۆمەندییەوە بەخێو و گەورەمان بكەن هەرگیز لەبیر ناكەم، باش لە یادمە دایكم لە بەرەبەیانێكی زووەوە و تا درەنگ دەچووە كرێكاری بۆ ئەوەی بژێویی رۆژانەمان بۆ دابین بكات ئەو رۆژانە سەختترین كاتەكانی ژیان بوون، ژیان وەك هەناسەدان نەك ژیانێكی شیاو بە مرۆڤ تەنانەت تا ساڵی 1989 بێ خانوو و جێ و ڕێ بووین و لە كەلاوەكاندا رۆژمان بەسەر شەودا دەكردەوە".
حازم محەممەد، كوڕێكی دیكەی بارزانیی باوك ئەنفالكراوە داوایەك لە هێزە سیاسییەكان دەكات دەڵێت" وەك كوڕی ئەنفالكراوێك ئەم هەموو ساڵە دەرەقەتی برین و ئازاری بێ كەسی و بێ باوكی هاتین و دڵنیام ئیتر باوكم نابینمەوە، هەروەها بە چاوی خۆم بینیومە و دەزانم دایكەكانمان چەند سەختی و مەینەتییان بەدیارمانەوە كێشاوە بۆ ئەوەی هەست بە بێكەسی نەكەین و خەم نەخۆین لە تاریكیدا و بەتەنیا فرمێسكیان بۆ كۆستكەوتوویی خۆیان دەڕشت، بۆیە تەنیا داواكاریم ئەوەیە ساڵڕۆژی ئەنفالكردنی 8000 بارزانی ببێتە فاكتەر و هەوێنی یەكڕیزی و تەبایی لایەنە سیاسییەكانی كوردستان بەتایبەتی لە قۆناغی ئێستاماندا پێویستە كورد یەكگرتوو یەك دەنگ و یەك هەڵوێست بن بۆ ئەوەی جارێكی دی تووشی كۆست و كارەسات و جینۆساید نەبینەوە، دەبێ كورد بیرەوەریی رۆژی 31/7 و ڕۆژانی دیكەی یادی ئەنفالكردن و كیمیاباران كردنی كوردان، بەرز و شكۆدار رابگرن، چونكە ئەوەی ئەمڕۆكە دەیبینین بەرهەمی ئەم هەموو قوربانیدانەی ئەو رۆژانەیە ئازادیی ئەمڕۆمان بەری رووباری خوێنی شەهیدان و فرمێسكی دایك و خوشكی بەجێماوی ئەنفال و هەناسەی تەنگ و گریانی نووساوی كۆست كەوتووانی كیمیاباران و هەموو كارەساتە جەرگبڕانەیە كە بەسەر گەلەكەماندا هاتوون، بۆیە پاراستن و پێشخستنی ئەزموونی ئێستا ئەركی سەرشانی هەموو لایەكمانە، بۆ گەیشتن بە ئامانجی سەرەكیی نەتەوەیی و نیشتمانیمان، دەبێ دەست بخەینە ناو دەستی یەكتر یەك دەنگ و یەك هەڵوێست درێژە بە كاروانی خەباتی سیاسی و تێكۆشانی مەدەنیمان بدەین، تاكو رۆحی شەهیدەكانمان ئاسوودە و داهاتووی نەوەكانمان گەشتر بێت".
رێبوار رەمەزان ، بەڕێوەبەری كاروباری شەهیدو ئەنفالكراوەكانی بارزان بە زاری كرمانجی راگەیاند" قۆناغی جینۆسایدكردنی بارزانییەكان لە ساڵی 1975 دەستپێ دەكات، كاتێك بارزانییەكان لە بەرۆژو نزاری دەڤەری بارزان دەگوازنەوە بۆ خوارو ناوەڕا‌ستی بیابانەكانی عێراق و لە چەند بە زۆرەملی لە چەند كۆمەڵگەیەك نیشتەجێ دەكرێن، چەندین ساڵ لەو بیابانانە ژیان، ئەمە یەكێك بوو لە جینۆسایدەكان لەرووی كلتووری و ئابووری و كۆمەڵایەتی كە بەسەر میللەتی كوردو بارزانییەكان هات، دوای پێنچ ساڵ لە ساڵی 1978 چەند تیرەیەكی تر گواسترانەوە بۆ دەورووبەری هەولێر و لەوی نێشتەجێكران، ساڵی 1980 كاتێك حكومەتی عێراق كەوتە دەست سەدام حسێن هەموو خەڵكی دەڤەری بارزان گواسترانەوە بۆ سەر رێگای كەركووك، ساڵی 1983 پرۆسەی ئەنفالكردنی بارزانییەكان دەستی پێ كرد، گەیشتە ئەو رادەیە هەر كەسێك جلوبەرگی وەك بارزانییەكانی پۆشیبا دەست بەسەر دەكران، بۆ نموونە چەندین ئەنفالكراو مەسیحین و خەڵكی گوندی بێدیاڵن لە دەڤەری بارزان و تەنیا لەبەر ئەوەی جامانەیان سوور بوو جلوبەرگیان وەك بارزانییەكان بوو ئەنفالكراون، رۆژی 31-7-1983 لە سنووری پارێزگای هەولێر و كۆمەڵگەی قۆشتەپە 8000 رەگەزی نێرینەی بارزانییەكان ئەنفاڵكراون، دواتر 596 رووفاتی بارزانییەكان بە دوو قۆناغ گەرێندرانەوە بارزان و لە گۆڕستانێكی تایبەت بەخاك سپێردران."

 

زۆرترین بینراو