لە ڕاپرسییێكدا لە (38%) قوتابییان پێیان وایە مامۆستا و سیستەم هاندەرن بۆ خوێندنەوە!

لە ڕاپرسییێكدا لە (38%) قوتابییان پێیان وایە مامۆستا و سیستەم هاندەرن بۆ خوێندنەوە!

ئامادەكردنی: ژیار ڕەقیب سەهەند نزار
خوێندنەوە ئامرازێكی بەهێز و گرنگیی خۆڕۆشنبیركردن و بەرهەمهێنی مەعریفە و زانیارییە و هەروەها ئامانجێكی باشی خۆناسین و درككردنە بەو شتانەی لە دەوروبەرمان هەن و ڕوودەدەن. لە دونیای خوێندنەوەدا مرۆڤەكان تا ئاستی هۆشیاریێكی زۆر بەرزدەبنەوە، لەوێشەوە باشتر دەتوانن لە شتەكان بڕوانن و تێبگەن.
بۆیە بە مەبەستی گەشەكردن و بەرەوپێشبردنی ئەو پڕۆسە گرنگە، دەبێت بەردەوام قسە لەسەر ڕەوت و شێواز و ئاستەنگ و ئاستی خوێندنەوە لە كۆمەڵگەدا بكەین و لە كۆسپەكانی بەردەمی بكۆڵینەوە و لە چۆنیەتیی بە كەلتوركردنیشی تێبگەین و بزانین.
ئێمە لەم بەدواداچوون و ڕاپرسییەدا، كە لە قوتابخانەكانی: (ئامادەیی ڕواندزی كوڕان، ئامادەیی شەمامی كچان، ئامادەیی شەهید حەسەن ئاغا، دواناوەندی ئاكۆیانی تێكەڵاو) ئەنجامدراوە. هەوڵمان داوە لە ڕێگەی فۆڕمێكەوە، كە كۆمەڵێك پرسیار و بژاردەی لەخۆگرتووە، لە چەند پرسێكی پەیوەست بە خوێندنەوە تێبگەین، پێویستە ئەوەش بزانین، كە ئەو قوتابخانانەی ڕاپرسییەكەیان تێدا ئەنجامدراوە، خاوەنی كتێبخانەی تایبەت بە خۆیانن، ئەمەش وامان لێ دەكات، هەڵوەستە لەسەر ئەنجامەكان بكەین.
ئەمە نموونەی ئامادەكراوی پرسیار و بژاردەكانە(1):
ئەنجامی پرسیارەكان، بەپێی ڕیزبەندی بژاردەكان، وەك ئەوە لە وێنەی خشتەكەدا ئاماژەی پێكراوە بەم شێوەیە بوون:
لە وەڵامی پرسیاری یەكەمدا: (ئایا دەخوێنیتەوە؟)
23% 65% 12%
لە وەڵامی پرسیاری دووەمدا: (زیاتر چ بوارێك دەخوێنیتەوە؟)
1% 5% 15% 12% 55% 12%
لە وەڵامی پرسیاری سێیەمدا: (كۆسپەكانی بەردەم خوێندنەوەت چین؟)
8% 10% 0% 38% 20% 8% 16%
لە وەڵامی پرسیاری چوارەمدا: (سەرچاوەكانی خوێندنەوەت كامانەن؟)
30% 3% 25% 30% 12%
لە وەڵامی پرسیاری پێنجەمدا: (ئایا مامۆستا و سیستەمی خوێندن هاندەرن بۆ خوێندنەوە؟)
38% 32% 30%
لە وەڵامی پرسیاری شەشەمدا: (تۆ وەك قوتابییەك جگە لە قوتابخانە زۆرترین كات بەچی بەسەردەبەیت؟)
20% 14% 8% 3% 37% 18%
لە ڕێگەی ئەو وەڵامانەوە، گەر بەشێوەیێكی ڕێژەیی و نزیككراوەش بێت، ئەوا دەگەینە ئەو ئەنجامانەی خوارەوە:
1- خوێندنەوە لەلای توێژی قوتابییانەوە، تاڕادەیێكی مامناوەند و باش بایەخی پێدەدرێت.
2- قوتابی لەڕووی جۆری خوێندنەوەوە، بوارێكی تایبەتی هەڵنەبژاردووە و زیاتر حەز لە زانیاری و ڕۆشنبیریی گشتی دەكات، هەروەها بواری ئاینیش یەكێكە لە بابەتە ئارەزووییەكانی قوتابی.
3- لە ڕوانگەی وەڵامەكانی پرسیاری سێیەمەوە، تێگەیشتنێكمان لا دروستدەبێت، ئەویش ئەوەیە، قوتابیی پلانێكی باشی بۆ دابەشكردنی كاتەكانی نییە و یان ئەوەتا لە ماڵەوە ئەرك و كاری زیاتری پێداروە.
4- گەرچی هیچ سەرچاوەیێكی دیكەی زانست و زانیاری و بەدەسهێنانی مەعریفە نابێت بە جێگرەوەی كتێب، بەڵام لەلای گەنجانەوە، خەریكە بژاردەی "ئینتەرنێت" بە پێش كتێب دەكەوێتەوە.
5- لە وەڵامی پرسیاری پێنجەمدا، خاڵیكی دڵخۆشكەر هەیە، ئەویش ڕێژەی زۆری وەڵامەكان ئاماژە بەوە دەكەن، كە مامۆستاو سیستەم هاندەرن بۆ خوێندنەوە، بەڵام لە هەمان كاتدا ڕێژەی ئەوانەش كەم نییە، كە پێیان وایە "نەخێر" مامۆستا و سیستەم هانی قوتابی نادەن بۆ خوێندنەوە و خۆڕۆشنبیركردن!
6- وەك لە خاڵی سێەمدا وەڵامەكان بژاردەی "كاتم نییە" ڕێژەكەی لە هە مووان زیاتر بوو، بە هەمان شێوە ئەو ڕاستییە لە خاڵی شەشەمیشدا خۆی دووبارە دەكاتەوە، چونكی دەبینین، وەڵامی زۆربەی قوتابییان، بژاردەی "كاركردن- ئیشی ماڵەوە"یە! ئەم وەك وتمان بەشێك پەیوەندیی بەخودی بێپلانی قوتابییەوە هەیە و ڕەنگە بەشیكیشی بكەوێتە سەر خێزانەكان، بە سەرقاڵكردنی منداڵەكانیان، بە ئەرك و كاری دیكەوە.
بەگوێرەی ئەو ئەنجامانەی سەروە،بەپێویستی دەزانین چەند خاڵێك پێشنیاربكەین بۆئەوەی خوێندنەوە زیاتر ببێتە كلتور لەلای قوتابییان و خوێنەران :
یەكەم: گەنجان بە یارمەتیی خێزان و مامۆستاكانیان زیاتر بایەخ بە خوێندنەوە و خۆڕۆشنبیركردن بدەن و وەك پێویستییێكی ژیان لێی بڕوانن.
دووەم: پێویستە قوتابی كاتەكانی ڕێكبخات، زۆر ئاسانە لە شەو و ڕۆژێكدا كاتژمێرێك (كەمتر یان زیاتر)، بۆ خوێندنەوە تەرخانبكات. كاتێكی كەمبۆ ئامانجێكی گەورە.
سێیەم: پێویستە مامۆستایان قوتابی لەسەر خوێندنەوە ڕابێنن و حەزی خوێندنەوەیان لا چەكەرە بكەن، لە ڕێی كارامەیی و چالكیی تایبەتەوە.
چوارەم: دەبێت خێزان ئەركێكی زۆر بەسەر قوتابیدا نەسەپێنێت، بە تایبەتیش قوتابییە كچەكان، پێویستە كاتی زیاتریان بۆ خوێندن بدرێتێ.

زۆرترین بینراو