میرنشینی سۆران لە میر كەلۆسەوە تا پاشای گەورەی رواندز

میرنشینی سۆران لە میر كەلۆسەوە تا پاشای گەورەی رواندز

كۆكردنەوەی: محەمەد هەسنانی
‭ ‬پایتەختی‭ ‬میرنشینی‭ ‬سۆران‭ ‬و‭ ‬ناوێكی‭ ‬دیاری‭ ‬مێژووی‭ ‬كورد‭ ‬و‭ ‬كوردستانە‭ ‬و‭ ‬شوێنی‭ ‬زۆر‭ ‬ڕووداوی‭ ‬گرنگ‭ ‬بووە، كە لە سەرەتاوە ئەم میرنشینە لە كەسێك بەناوی كەلۆسەوە سەری هەڵداوەو دوای چەندین ساڵ، بەردەوام بوونی میرنشینەكە لەسەردەمی پاشای گەورەی روواندز كۆتایی پێهاتووە.
  بەپێی‭ ‬شەرەفنامەی‭ ‬شەرەفخانی‭ ‬بدلیسی،‭ ‬بنەچەی‭ ‬میر‭ ‬و‭ ‬پاشایانی‭ ‬ڕواندز‭ ‬لە‭ ‬میركەلۆسەوە‭ ‬دەست‭ ‬پێدەكات،‭ ‬كە‭ ‬سەرەتا‭ ‬لە‭ ‬گوندی‭ ‬هاودیان‭ ‬دانیشتووە، ‬ئەمەی‭ ‬خوارەوەش‭ ‬ناوی‭ ‬بەشێك‭ ‬لە‭ ‬میرانی‭ ‬ڕواندزە،‭ ‬كە‭ ‬شوێندەستیان‭ ‬بەسەر‭ ‬میرنشینی‭ ‬سۆرانەوە‭ ‬دیارە‭:‬
 ‬میر‭ ‬ئۆغز‭ ‬بەگی‭ ‬گەورە‭ ‬كوڕی‭ ‬عەلی‭ ‬بەگی‭ ‬كوڕی‭ ‬سلێمان‭ ‬بەگە،‭ ‬سلێمان‭ ‬بەگ‭ ‬لە‭ ‬هەریر‭ ‬دانیشتووە‭ ‬و‭ ‬ئێستاش‭ ‬گۆڕەكەی‭ ‬لەوێ‌‭ ‬هەر‭ ‬ماوە‭ ‬و‭ ‬ناوی‭ ‬لە‭ ‬سەر‭ ‬كێلەكەی‭ ‬نووسراوە،‭ ‬عەلی‭ ‬بەگی‭ ‬كوڕیشی‭ ‬لە‭ ‬ئاوەدانكردنەوە‭ ‬و‭ ‬چاككردنەوەی‭ ‬ڕێگاوبان‭ ‬و‭ ‬پردەكان‭ ‬زۆر‭ ‬تێكۆشاوە‭. ‬هەرچی‭ ‬میر‭ ‬ئۆغز‭ ‬بەگە،‭ ‬پایتەختی‭ ‬میرنشینی‭ ‬سۆرانی‭ ‬لە‭ ‬هەریرەوە‭ ‬گواستووەتەوە‭ ‬بۆ‭ ‬ڕواندز‭.‬
‭-‬میر‭ ‬بەگ‭ ‬كوڕی‭ ‬عەلی‭ ‬بەگ‭.‬
‭ - ‬میر‭ ‬ئەحمەد‭ ‬كوڕی‭ ‬ئۆغز‭ ‬بەگ‭.‬
‭- ‬میر‭ ‬ئۆغز‭ ‬بەگی‭ ‬بچووك‭ ‬كوڕی‭ ‬میر‭ ‬ئەحمەد‭.‬
‭- ‬میر‭ ‬مستەفا‭ ‬بەگ‭ ‬كوڕی‭ ‬ئۆغز‭ ‬بەگ‭ ‬و‭ ‬باوكی‭ ‬محەمەد‭ ‬پاشای‭ ‬گەورەی‭ ‬ڕواندز‭.‬
‭-‬میر‭ ‬محەمەد‭ ‬بەگ‭ ‬كوڕی‭ ‬مستەفا‭ ‬بەگ،‭ ‬كە‭ ‬بە‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭ ‬ناسراوە،‭ ‬لە‭ ‬هەموویان‭ ‬دادپەروەرتر‭ ‬و‭ ‬بەهێزتر‭ ‬و‭ ‬بەناوبانگتر‭ ‬بووە،‭ ‬بەهۆی‭ ‬دوو‭ ‬وەستاكاری‭ ‬سەردەمی‭ ‬خۆی،‭ ‬تۆپ‭ ‬و‭ ‬چەك‭ ‬و‭ ‬پارەی‭ ‬دروست‭ ‬كردووە‭ ‬و‭ ‬تا‭ ‬ئێستاش‭ ‬نموونەیان‭ ‬لە‭ ‬زۆر‭ ‬شوێندا‭ ‬ماوە،‭ ‬خوتبەی‭ ‬هەینییش‭ ‬بە‭ ‬ناوی‭ ‬ئەوەوە‭ ‬خوێندراوەتەوە‭. ‬یەكێ‭ ‬لە‭ ‬وەستاكارەكان‭ ‬وەستا‭ ‬ڕەجەبە،‭ ‬كە‭ ‬لە‭ ‬ڕووسیا‭ ‬خوێندوویەتی‭ ‬و‭ ‬لە‭ ‬بواری‭ ‬چەكسازیدا‭ ‬پسپۆڕ‭ ‬بووە،‭ ‬بە‭ ‬سەدان‭ ‬پارچە‭ ‬چەك‭ ‬و‭ ‬تەقەمەنیی‭ ‬وەك‭ ‬تۆپ‭ ‬و‭ ‬تفەنگ‭ ‬و‭ ‬دەمانچە‭ ‬و‭ ‬شیر‭ ‬و‭ ‬تیر‭ ‬و‭ ‬خەنجەری‭ ‬دروست‭ ‬كردووە‭. ‬هەندێك‭ ‬لەو‭ ‬پارچە‭ ‬چەكانە‭ ‬تا‭ ‬ئێستاش‭ ‬ماون‭. ‬
كارگەی‭ ‬چەك‭ ‬دروستكردنی‭ ‬لە‭ ‬ڕواندز‭ ‬و‭ ‬سیدەكان‭ ‬هەبووە،‭ ‬دوو‭ ‬كانی‭ ‬مس‭ ‬و‭ ‬قوڕقوشمیش‭ ‬لە‭ ‬ناوچەی‭ ‬سیدەكان‭ ‬هەبوون،‭ ‬لەو‭ ‬كانانەدا‭ ‬كانزای‭ ‬مس‭ ‬و‭ ‬قوڕقوشمیان‭ ‬دەرهێناوە‭ ‬و‭ ‬بە‭ ‬كاروان‭ ‬گواستوویانەتەوە‭ ‬بۆ‭ ‬ڕواندز‭ ‬و‭ ‬لە‭ ‬پیشەسازیی‭ ‬دروستكردنی‭ ‬چەك‭ ‬بەكاریان‭ ‬هێناوە‭. ‬هەرچی‭ ‬كارگەی‭ ‬چەكسازیی‭ ‬ناوچەی‭ ‬سیدەكانە‭ ‬كەرەستەی‭ ‬پیشەسازیی‭ ‬چەكی‭ ‬لێ‭ ‬بووە،‭ ‬لە‭ ‬ساڵی‭ ‬1233ك‭ ‬لوولە‭ ‬تۆپ‭ ‬لە‭ ‬كارگەی‭ ‬ڕواندز‭ ‬دروست‭ ‬كراون‭. ‬هەروەها‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭ ‬پارەی‭ ‬تایبەتی‭ ‬لە‭ ‬زێڕ‭ ‬و‭ ‬زیو‭ ‬و‭ ‬كانزا‭ ‬لە‭ ‬سكە‭ ‬داوە،‭ ‬وەك‭ (‬ریال،‭ ‬قڕۆش،‭ ‬بەندە،‭ ‬شای،‭ ‬تەنگیر‭ ..‬هتد‭.

  وەستا‭ ‬خان‭ ‬گێلدی،‭ ‬دووەم‭ ‬سەروەستایە‭ ‬و‭ ‬لە‭ ‬بواری‭ ‬دروستكردنی‭ ‬چەك‭ ‬زۆر‭ ‬بەتوانا‭ ‬بووە‭ ‬و‭ ‬لە‭ ‬كارگەی‭ ‬چەكی‭ ‬ڕواندز‭ ‬سەرپەرشتیی‭ ‬دروستكردنی‭ ‬تیر‭ ‬و‭ ‬شیر‭ ‬و‭ ‬خەنجەری‭ ‬كردووە‭.‬
لە‭ ‬بواری‭ ‬كارگێڕیشدا،‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭ ‬چەند‭ ‬ئەنجومەن‭ ‬و‭ ‬كۆمیتەیەكی‭ ‬دامەزراندن،‭ ‬وەك‭: ‬ئەنجومەنی‭ ‬حوكەما‭ ‬و‭ ‬زانایان،‭ ‬بۆ‭ ‬شەرع‭ ‬و‭ ‬قانوون‭ ‬و‭ ‬یاسا،‭ ‬لە‭ ‬مامۆستایان‭ ‬و‭ ‬مەلایانی‭ ‬بەناوبانگ‭ ‬پێكهاتبوو‭. ‬ئەنجومەن‭ ‬و‭ ‬كۆمیتەی‭ ‬جەنگی،‭ ‬لەم‭ ‬پێنج‭ ‬كەسە‭ ‬پێكهاتبوو‭: (‬ئەحمەد‭ ‬بەگی‭ ‬برای‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭- ‬سەرۆكی‭ ‬كۆمیتەكە،‭ ‬حەمەدی‭ ‬شێروانی‭ ‬مامیس‭ - ‬سۆراو،‭ ‬عەبدوڵا‭ ‬ئاكۆیی‭ ‬خدری‭ ‬مەمەدی،‭ ‬سەفی‭ ‬ئاغ‭) ‬ئەنجومەن‭ ‬و‭ ‬كۆمیتەی‭ ‬سەردارانیش‭ ‬لە‭ ‬شەش‭ ‬كەس‭ ‬پێكهاتبوو،‭ ‬كە‭ ‬بە‭ ‬سەرۆكایەتیی‭ ‬ڕەسوڵ‭ ‬بەگی‭ ‬برای‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭ ‬بووە،‭ ‬بەپێی‭ ‬ئەو‭ ‬ڕۆژنامە‭ ‬و‭ ‬نووسراوانەی‭ ‬نزیك‭ ‬سەردەمی‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭ ‬وەك‭ (‬مەلیخا،‭ ‬ئۆكایا،‭ ‬ئەدای‭ ‬شێر‭)‬،‭ ‬هەموو‭ ‬ئەنجومەن‭ ‬و‭ ‬سەركردەكان‭ ‬جلوبەرگی‭ ‬تایبەت‭ ‬بە‭ ‬خۆیان‭ ‬هەبووە‭ ‬و‭ ‬نیشانەیان‭ ‬پێوە‭ ‬بووە،‭ ‬بۆ‭ ‬نموونە‭ ‬سەرهەنگەكان‭ ‬فەرەنجییەكی‭ ‬بێ‭ ‬قۆڵیان‭ ‬لە‭ ‬بەردا‭ ‬بووە،‭ ‬كە‭ ‬وەك‭ ‬پەستەك‭ ‬وایە‭. ‬
پاشای‭ ‬گەورەی‭ ‬ڕواندز‭ ‬پەیوەندیی‭ ‬زۆر‭ ‬بەهێزی‭ ‬لەگەڵ‭ ‬محەمەد‭ ‬عەلی‭ ‬پاشای‭ ‬میسردا‭ ‬هەبووە،‭ ‬مێژوو نووسی‭ ‬گەورەی‭ ‬كورد‭ ‬دكتۆر‭ ‬كەمال‭ ‬مەزهەر،‭ ‬دەڵێت‭: ‬"هەردووكیان‭ ‬دژی‭ ‬ئیمپراتۆریەتی‭ ‬عوسمانی‭ ‬جەنگاون‭ ‬و‭ ‬زۆر‭ ‬شپرزەیان‭ ‬كردووە،‭ ‬میر محەمەد پاشای‭ ‬گەورەی‭ ‬ڕواندز،  ‬ئاژەڵ‭ ‬و‭ ‬مەڕ‭ ‬و‭ ‬ماڵاتی‭ ‬بۆ‭ ‬لەشكری‭ ‬ئیبراهیم‭ ‬پاشای‭ ‬كوڕی‭ ‬محەمەد‭ ‬عەلی‭ ‬پاشا‭ ‬ناردووە،‭ ‬سوپای‭ ‬ئەوانیش‭ ‬چەك‭ ‬و‭ ‬تەقەمەنی‭ ‬و‭ ‬پێداویستیی‭ ‬شەڕیان‭ ‬بۆ‭ ‬لەشكری‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭ ‬ڕەوانە‭ ‬كردووە‭. ‬هەروەها‭ ‬لەو‭ ‬سەردەمدا‭ ‬چەندین‭ ‬پەرتووك‭ ‬لە‭ ‬ڕواندز‭ ‬بە‭ ‬خەت‭ ‬و‭ ‬نووسینی‭ ‬محەمەدی‭ ‬میرزایی‭ ‬نووسراون،‭ ‬وەك‭ ‬مەلیخا‭ ‬و‭ ‬سجل‭ ‬و‭ ‬تۆمارگەی‭ ‬لەشكری‭ ‬و‭ ‬مالیات‭ ‬و‭ ‬پارە‭ ‬و‭ ‬چەك‭ ‬و‭ ‬چەكسازی‭.‬

   میرنشینی‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭ ‬زۆر‭ ‬ناوچەی‭ ‬لەبەردەستدا‭ ‬بووە‭. ‬وەك ‬ناوچەی‭ ‬ڕواندز‭ ‬و‭ ‬سۆران،‭ ‬ناوچەی‭ ‬هەریر‭ ‬و‭ ‬شەقڵاوە،‭ ‬ناوچەی‭ ‬هەولێر‭ ‬و‭ ‬دەوروبەری‭ ‬تا‭ ‬سەر‭ ‬زێی‭ ‬بچووك،‭ ‬ناوچەی‭ ‬بتوێن‭ ‬و‭ ‬پشدەر،‭ ‬ناوچەی‭ ‬خۆشناوەتی،‭ ‬ناوچەی‭ ‬باڵەكایەتی،‭ ‬ناوچەی‭ ‬سیدەكان‭ ‬و‭ ‬بارزان‭ ‬و‭ ‬ئامێدی‭ ‬و‭ ‬ئاكرێ‌‭ ‬و‭ ‬زاخۆ،‭ ‬ناوچەی‭ ‬شنگاڵ‭ ‬تا‭ ‬دەگاتە‭ ‬مووسڵ‭ ‬و‭ ‬زۆر‭ ‬شوێنی‭ ‬تریش‭). ‬
گەڕیدەیەكی‭ ‬ئەوروپی‭ ‬دەڵێ‭: ‬الە‭ ‬سەردەمی‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭ ‬ئاساییش‭ ‬و‭ ‬ئارامی‭ ‬بەرقەرار‭ ‬بووە‭ ‬و‭ ‬لە‭ ‬ڕۆژهەڵاتی‭ ‬ناوەڕاستدا‭ ‬وێنەی‭ ‬نەبووەب،‭ ‬هەروەها‭ ‬دكتۆر‭ (‬رۆس‭) ‬دەڵێت‭: ‬ابۆ‭ ‬تیماركردن‭ ‬و‭ ‬چاو‭ ‬چاككردنەوەی‭ ‬مستەفا‭ ‬بەگی‭ ‬باوكی‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭ ‬چوومە‭ ‬قەڵای‭ ‬گوندی‭ ‬ئاكۆیانی‭ ‬نزیك‭ ‬ڕواندز،‭ ‬بەڵام‭ ‬محەمەد‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭ ‬بە‭ ‬خۆی‭ ‬و‭ ‬بە‭ ‬لەشكرەوە‭ ‬لە‭ ‬شاری‭ ‬ئاكرێ‌‭ ‬بووب،‭ ‬ئەوجا‭ ‬باسی‭ ‬پاشای‭ ‬دەكات‭ ‬و‭ ‬دەڵێت‭: ‬اپاشای‭ ‬گەورە‭ ‬كەسێكی‭ ‬سوور‭ ‬و‭ ‬سپی‭ ‬و‭ ‬جوان‭ ‬بوو،‭ ‬نە‭ ‬كورت‭ ‬و‭ ‬نە‭ ‬درێژ‭ ‬بوو،‭ ‬سەر‭ ‬و‭ ‬كەللەی‭ ‬گەورە‭ ‬و‭ ‬زۆر‭ ‬بەسام‭ ‬و‭ ‬هەیبەت‭ ‬بوو،‭ ‬ڕیشێكی‭ ‬كەمێك‭ ‬درێژی‭ ‬هەبوو،‭ ‬بەڵام‭ ‬نیشانەی‭ ‬خوریكەی‭ ‬لە‭ ‬سەر‭ ‬و‭ ‬چاوان‭ ‬دیار‭ ‬بوو،‭ ‬وا‭ ‬دەردەكەوێ‌‭ ‬كە‭ ‬لە‭ ‬زوودا‭ ‬سوورێژە‭ ‬و‭ ‬مێركوتە‭ ‬و‭ ‬خوریكە‭ ‬لە‭ ‬كوردستاندا‭ ‬بڵاو‭ ‬بووەب‭.‬

چەند‭ ‬باسێكی‭ ‬كورت‭ ‬لەسەر‭ ‬میر‭ ‬محەمەد‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭:‬
   میر‭ ‬محەمەد‭ ‬یەكێكە‭ ‬لە‭ ‬میرە‭ ‬هەرە‭ ‬بەناوبانگەكانی‭ ‬میرنشینی‭ ‬سۆران،‭ ‬كە‭ ‬بە‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭ ‬ناسراوە،‭ ‬لە‭ ‬سەردەمی‭ ‬حوكمڕانیەتییەكەیدا‭ ‬لە‭ ‬هەر‭ ‬ناوچەیەكدا‭ ‬میرێكی‭ ‬بۆ‭ ‬بەڕێوەبردنی‭ ‬كاروباری‭ ‬ئیداری‭ ‬و‭ ‬سەربازیی‭ ‬داناوە‭ ‬و‭ ‬خەڵكیش‭ ‬ناویان‭ ‬نا‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭. ‬ئەو‭ ‬پاشایە‭ ‬زۆرترین‭ ‬لاپەڕەی‭ ‬لە‭ ‬مێژووی‭ ‬كورد‭ ‬و‭ ‬میرنشینەكان‭ ‬تۆمار‭ ‬كردووە‭.‬
لە‭ ‬سەردەمی‭ ‬حوكمڕانیی‭ ‬ئەودا‭ ‬ڕواندز‭ ‬پایتەخت‭ ‬بووە،‭ ‬كچی‭ ‬بایز‭ ‬بەگی‭ ‬باپشتی،‭ ‬كە‭ ‬دەكاتە‭ ‬كچی‭ ‬مامی،‭ ‬مارە‭ ‬كردووە،‭ ‬لە‭ ‬ساڵی‭ ‬1836ز‭ ‬عوسمانییەكان‭ ‬ڕواندز‭ ‬داگیر‭ ‬دەكەن‭ ‬و‭ ‬ئەو‭ ‬پاشا‭ ‬گەورەیە‭ ‬بە‭ ‬ناوی‭ ‬گفتوگۆ‭ ‬دەبەنە‭ ‬ئەستەنبۆل‭ ‬و‭ ‬لە‭ ‬ڕێگای‭ ‬گەڕانەوە،‭ ‬هەر‭ ‬لەلایەن‭ ‬عوسمانییەكانەوە‭ ‬شونبزر‭ ‬دەكرێت‭. ‬
پاشای‭ ‬گەورە‭ ‬هیچ‭ ‬نەوەی‭ ‬لە‭ ‬دوا‭ ‬بەجێ‭ ‬نەماون،‭ ‬بەڵام‭ ‬لە‭ ‬خانەوادەكەیدا‭ ‬نەوە‭ ‬و‭ ‬بەگزادە‭ ‬كەوتوونەتەوە،‭ ‬بەپێی‭ ‬شەرەفنامەش‭ ‬میراتگر‭ ‬و‭ ‬و‭ ‬خزم‭ ‬و‭ ‬كەسانی‭ ‬پاشا‭ ‬بریتین‭ ‬لە‭ ‬بەگزادەكانی‭ ‬ڕواندز‭ ‬و‭ ‬باپشتیان‭ ‬و‭ ‬دەرگەڵە‭ ‬و‭ ‬ئاڵانێ‭ ‬و‭ ‬شەقڵاوە‭ ‬و‭...‬هتد‭.‬
هەموو‭ ‬ڕۆژانی‭ ‬هەینی،‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭ ‬لە‭ ‬دوای‭ ‬نوێژی‭ ‬هەینی‭ ‬لە‭ ‬دیوەخانەكەی‭ ‬بۆ‭ ‬گفتۆگۆ‭ ‬كردن‭ ‬پێشوازیی‭ ‬لە‭ ‬خەڵك‭ ‬كردووە،‭ ‬تا‭ ‬لە‭ ‬نزیكەوە‭ ‬ئاگاداری‭ ‬كاروبار‭ ‬و‭ ‬ئێش‭ ‬و‭ ‬ئازارەكانیان‭ ‬ببێ‭. ‬
سەبارەت‭ ‬بە‭ ‬عەلی‭ ‬بەگ‭ ‬چەند‭ ‬بیروڕای‭ ‬جیاواز‭ ‬هەیە،‭ ‬بەڵام‭ ‬بەپێی‭ ‬چەند‭ ‬سەرچاوەیەك‭ ‬لەو‭ ‬كاتەی‭ ‬عەلی‭ ‬بەگی‭ ‬میری‭ ‬ئێزدی‭ ‬بە‭ ‬خۆی‭ ‬و‭ ‬دوو‭ ‬كچی‭ ‬گیران،‭ ‬ئەم‭ ‬دوو‭ ‬كچە‭ ‬بوون‭ ‬بە‭ ‬موسڵمان‭ ‬و‭ ‬میر‭ ‬یەكێكیانی‭ ‬لە‭ ‬ڕەسووڵ‭ ‬پاشای‭ ‬برای‭ ‬مارە‭ ‬كرد‭ ‬و‭ ‬ئەوی‭ ‬دیكەشی‭ ‬لە‭ ‬مەلا‭ ‬عەزیز‭ ‬مارە‭ ‬كرد،‭ ‬ئەگەرچی‭ ‬میر‭ ‬زۆر‭ ‬بە‭ ‬چاونەترسیی‭ ‬عەلی‭ ‬بەگ‭ ‬سەرسام‭ ‬بوو،‭ ‬بەڵام‭ ‬چونكە‭ ‬نەبووە‭ ‬موسڵمان،‭ ‬لەلایەن‭ ‬مەلای‭ ‬خەتێ‭ ‬فتوای‭ ‬لەسێدارەدانی‭ ‬بۆ‭ ‬دەرچوو،‭ ‬لە‭ ‬هاوینەهەواری‭ ‬گەلی‭ ‬عەلی‭ ‬بەگ‭ ‬لەسێدارە‭ ‬درا‭. ‬هەندێ‭ ‬كەس‭ ‬بۆ‭ ‬شێواندنی‭ ‬مێژوو‭ ‬دەڵێن،‭ ‬گەلی‭ ‬عەلی‭ ‬بەگ‭ ‬بە‭ ‬ناوی‭ ‬عەلی‭ ‬بەگی‭ ‬مامی‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭ ‬كراوە،‭ ‬كە‭ ‬پاشا‭ ‬لەسەر‭ ‬گەندەڵیی‭ ‬لە‭ ‬سێدارەی‭ ‬داوە،‭ ‬بەڵام‭ ‬ئەمە‭ ‬لە‭ ‬ڕاستییەوە‭ ‬دوورە،‭ ‬چونكە‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە‭ ‬هیچ‭ ‬مامی‭ ‬نەبووە‭ ‬بە‭ ‬ناوی‭ ‬عەلی‭ ‬بەگ،‭ ‬بەڵكو‭ ‬ئەو‭ ‬گەلییە‭ ‬بە‭ ‬ناوی‭ ‬عەلی‭ ‬بەگی‭ ‬ئێزدی‭ ‬ناو‭ ‬نراوە،‭ ‬كە‭ ‬لەوێ‭ ‬لە‭ ‬سێدارە‭ ‬دراوە‭.‬

 سەرچاوەكان‭:‬
1‭ ‬‭- ‬م‭. ‬فەتحوڵا‭ ‬ئەحمەد‭ ‬گەرەوانی،‭ ‬ناوچەی‭ ‬ڕواندز‭ ‬و‭ ‬دۆڵی‭ ‬ئاكۆ‭ ‬و‭ ‬گەرەوان،‭ ‬چاپی‭ ‬یەكەم‭ ‬سلێمانی‭ (2706‭)
2‭ ‬‭- ‬چەند‭ ‬باسێكی‭ ‬كورت‭ ‬لەسەر‭ ‬میر‭ ‬محەممەد‭ ‬پاشای‭ ‬گەورە،‭ ‬ماڵپەڕی‭ ‬ڕواندزی‭ ‬نوێ‌‭/ ‬چالاك‭ ‬میرانی‭.‬
3‭ -‬‭ ‬شەرەفنامە‭.

زۆرترین بینراو