ناسر هەركی:پۆستەكانی كورد لە بەغدا لە كەمبوونەوەدان

ناسر هەركی:پۆستەكانی كورد لە بەغدا لە كەمبوونەوەدان

چاوپێكەوتن – رائیب شێروانی: ناسر هەركی، ئەندامی پەرلەمانی عێراق سەر بە فراكسیۆنی پارتی و ئەندامی لێژنەی بەرگری و ئاسایش لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ هەفتەنامەی زاری كرمانجی گووتی:" بۆ دابەشكردنی پۆستەكان لیژنەیەك پێكهاتووە، خەریكی دابەشكردنی ئەو پۆستانەن، پێویستە ئەو پۆستانە دابەش بكرێن و كورد بەشی خۆی لەو پۆستانە وەربگرێت، چونكە مافی كوردە بەپێی دەنگی خۆی بەشدار بێت لە حكوومەتی ئیتحادی. گووتیشی:" سوپای عێراق بۆتە بەشێك لە كیشەكان و هاوكاری ئەو خەڵكانە دەكەن كە تەعریبی ناوچە كوردییەكان دەكەن، تا ئەو ناوچانە سەقامگیر نەبن سەرتاپای عێراق سەقامگیری بە خۆوە نابینێت.
نزیكەی شەش هەزار پۆستی باڵا وەك بریكاری وەزیر، بەڕێوەبەری گشتی، بەڕێوەبەری فەرمانگەكان و چەندین پۆستی دیكە لە عێراق هەیە، لەو ژمارەیە زیاتر لە 350 پۆستیان پشكی هەرێمی كوردستانن، بەڵام كەمتر 10%ـی ئێستا لەلایەن كوردەوە بەڕێوەدەبرێن، ئەوە لە كاتێكدایە كورد لە پەرلەمانیش نزیكەی 60 كورسی هەیە، هەر بۆیە پێویستە لە دامودەزگاكانی عێراقیش 18٪ی پۆستەكان بۆ كورد بن.
لە لیژنە باڵاكەی دابەشكردنی پۆستەكان محەممەد ئەمین، پەرلەمانتاری پارتی، هەرێم كەمال ئاغا، پەرلەمانتاری یەكێتی و موسەننا ئەمین، پەرلەمانتاری یەكگرتوو تێیدا نوێنەرایەتیی كورد دەكەن كە بە پێی دەستوور دەبێت 18%ـی پۆستەكان لەلایەن كوردەوە بەڕێوەببرێن، گرنگترین ئەو پۆستانەی بەر كورد دەكەون و دەسەڵاتی فیدراڵییان هەیە، نوێنەری كوردە لە كۆمپانیای سۆمۆ، جێگری دەستەی دەستپاكی، بریكاری وەزارەتەكانی بازرگانی و تەندروستی و سوپاسالاری عێراق.
مستەفا كازمی، سەرۆكوەزیرانی عێراق، رۆژی 6-6-2020 پەرلەمان متمانەی دایە كابینەكەی و وەزارەتەكان پڕكرانەوە، رایگەیاند هەموو پۆستە بەتاڵەكانی دیكەش پڕدەكرێنەوە و كۆتایی بە بەڕێوەبردنی بەوەكالەت دەهێنێت.
لیژنەیەك لە سەرجەم لایەنە سیاسییەكانی عێراق بۆ دابەشكردنی پۆستە باڵاكان پێكهێنراوە و كۆبوونەوەیەكیشیان ئەنجام داوە، بەڵام زۆربەی فراكسیۆنە عەرەبەكان بەتایبەت شیعەكان كە نزیكەی 90%ـی‏ پۆستەكان لەلایەن ئەوانەوە بەڕێوەدەبرێن پێیان وایە كە ئەو پۆستانە دەستكەوتی جەنگ نییە بۆ ئەوەی بەسەر لایەنەكان دابەشبكرێن.
هەركی، دەڵێ:" دوای ئەوەی دوای رووداوەكانی 16ی ئۆكتۆبەر ناوچە كوردستانییەكان كەوتنە ژێر دەسەڵاتی حكوومەتی ئیتحادی، رۆژ بۆ رۆژ ئەو ناوچانە تەعریب دەكرێن، كورد دەردەكرێت، خەڵكانێك لەو ناوچانە بەردەوام هەوڵدەدەن داگیركاریی هەبێت، بۆ ئەوەی خۆیان بەسەر ئەو ناوچانەدا بسەپێنن، هەروەها نەبوونی یەكڕیزی لە نێوان لایەنە كوردستانییەكان ئەوەش رێخۆشكەرە بۆ ئەوەی ئەو ناوچانە تەعریب بكرێن، هەروەها بوونی پارێزگارێكی ناشەرعی و رێكنەكەوتن لەسەر پارێزگارێكی دیكە ئەوەش یەكێك لە هۆكارەكانە، بۆیە پێویستە بڕیارێكی كوردستانی هەبێت، هەموو هێزە سیاسییەكان لە دەوری ئەو بڕیارە كۆببنەوە، بۆ ئەوەی بتوانن بەرامبەر بە دەسەڵاتی ئیتحادی بوەستنەوە و داكۆكی لەسەر مافی ئەو خەڵكە بكەن كە رۆژانە دەربەدەر دەبن، چونكە ئەو ناوچانە هێشتا ناوچەی كێشە لەسەرن، بۆ هیچ لایەنێك نیە بە تەنیا خۆ بەسەر ئەو ناوچانەدا بسەپێنێت، هەتا رێككەوتنی سیاسی لەسەر ئەو ناوچانە نەكرێت، كە ئەو ناوچانە دەكەونە سنووری ماددەی 140، كە ماددەیەكی دەستوورییە و پێویستە ئەو ماددەیە وەكو خۆی جێبەجێ بكرێت.
ئەو ئەندامەی لێژنەی بەرگری و ئاسایش، روونیشیكردەوە:" ئەركی ئێمەیە بە دواداچوون بۆ كێشەی ئەو ناوچانە بكەین، بەڵام لە هەمان كاتدا ئەركی ئەو كەسانەی پێش ئێمەش بوو، لە خوولەكانی پێشوو، كورد یەكدەنگ و یەكڕیز بوو، كورد بەهێز تر بوو، لیژنەی ماددەی 140 هەبوو، بودجە بۆ تەرخان كرابوو، ناوچە كوردستانییەكانیش لەژێر دەسەڵاتی ئێمەدا بوون، كەچی ماددەكە جێبەجێ نەكرا، بۆیە پێویست بوو ئەوە لە خوولەكانی پێشوو كرابایە و ئەو كێشەیەش بۆ ئێستا نەمابایەوە، چونكە ئێستا كورد لە بەغدا زۆر لاوازە، لەو سەردەمە هیچ ئیمكانیاتێك لەبەر دەست نییە، بەڵام لەگەڵ ئەوەش ئێمە بەردەوامین و بەردەوامیش دەبین تا چی دیكە ئەو ناوچانە تەعریب نەكرێن".
سەبارەت بەوەی بۆچی ئێستا كورد لە بەغدا لاوازە ناسر هەركی، دیاركرد:" چونكە كورد خاوەن یەك بڕیار نییە، سەرۆكایەتی هەرێم نوێنەرایەتی خەڵكی هەرێمی كوردستان دەكات، نوێنەرایەتی هەموو لایەنەكان دەكات، بەڵام دەبینین هەندێك جار هەتا ئەو لایەنانەی كە لە حكوومەت بەشدارن بە حزبی دەچنە بەغدا، بۆیە كاتێك ئەو پەرتەوازییە هەبێت، لاوازی دەبێت لە دەسەڵاتی كوردی، پێویستە هەموو لایەنەكان بێنە ژێر چەتری سەرۆكایەتی هەرێم، سەرۆكایەتی هەرێم و حكوومەتی هەرێم لە بەغدا نوێنەرایەتی خەڵك بكەن نەك لایەنێك بە تەنیا بچێتە بەغدا داوای هەندێك شت بكات".
ناسر هەركی، ئەندامی پەرلەمانی عێراق سەر بە فراكسیۆنی پارتی و ئەندامی لێژنەی بەرگری و ئاسایش ئاشكرای كرد:" بۆ دابەشكردنی پۆستەكان لیژنەیەك پێكهاتووە، نوێنەری ئێمەش لەگەڵ دایە، ئەوە چەند رۆژێكە لە بەغدان، خەریكی دابەشكردنی ئەو پۆستانەن، پێویستە ئەو پۆستانە دابەش بكرێن و كورد بەشی خۆی لەو پۆستانە وەربگرێت، چونكە مافی كوردە بەپێی دەنگی خۆی بەشدار بێت لە حكوومەتی ئیتحادی.
هەركی، ئاماژەی بەوەشكرد:" هەتا ئێستا كە كورد ئەو پۆستانەی وەرنەگرتووە ئەوەیە كە كورد یەك نەبووە، هەروەها حكوومەتی عێراق ئامادە نەبووە ئەو پۆستانە كە بەشی كوردن، بداتەوە بە كورد، هەتا ئێستا ئەوانەی لە دەسەڵاتن باوەڕیان بە دیموكراسی نییە، تا ئێستا خەڵكێكی شۆڤێنی، مەزهەبی لە دەسەڵاتدایە و هەتا بتوانێت رێگر دەبێت لەوەی كورد پۆستەكانی خۆی وەربگرێتەوە.
ناسر هەركی، ئەندامی پەرلەمانی عێراق سەر بە فراكسیۆنی پارتی و ئەندامی لێژنەی بەرگری و ئاسایش زیاتر گووتی:" بە شێوەیەكی ئاشكرا بەتایبەتی لە شنگال هێزە عێراقییەكان پاڵپشت و پشتگیری هێزێكی بیانی دەكەن كە لەناو شنگالن، لە كەركووك دەسەڵات پاڵپشتە بۆ تەعریبكردنی ناوچە كوردستانییەكان لە خانەقین گوندە كوردەكان دەكرێنە ئامانج، ئەوەش بۆ ئەوەیە كە خەڵكی كورد گوندەكانی خۆیان بەجێ بهێڵن بۆ ئەوەی عەرەب بچنە سەر گوندەكانی ئەوان، ئەوەش گەیاندومانەتە لایەنە پەیوەندیدارەكان".

 

بیروڕا

زۆرترین بینراو