هاووڵاتییانی سنووری قەزای مێرگەسۆر لە نێو بەرداشی توركیا و پەكەكە

هاووڵاتییانی سنووری قەزای مێرگەسۆر لە نێو بەرداشی توركیا و پەكەكە

بەرەڤان شاكر سلێمان لاچ- مێرگەسۆر: لە ساڵانی رابردوودا و بەهۆی ئاڵۆزبوونی پەیوەندییەكانی پارتی كرێكارانی كوردستان(PKK) و حكومەتی توركیا، هێزەكانی سەربازی و ئاسمانی و تۆپخانەكانی ئەم وەڵاتە وەشاندنی گورزی سەربازی لە ناوچە سنوورییەكانی هەرێمی كوردستان چڕتر كردۆتەوەو زۆرجار بە هۆی ئەم ئاڵۆزی و كردە سەربازییانە هاووڵاتییانی سڤیل بوونەتە قوربانی.
ئەوەی بۆتە جێگای نیگەرانی هاووڵاتییانی دەڤەری مێرگەسۆر سوپای توركیا بە بیانووی بوونی چەكدارانی پەكەكە لە ناوچەكەیان بەردەوام كردەیی سەربازی ئەنجام دەدات، بەم هۆیەش ژمارەیەكی بەرچاوی دانیشتوانانی ئەم دەڤەرە گوندەكانیان چوڵ كردووە، هەر وەك هاووڵاتییەكی دانیشتووی گوندێ پێندرووی سەر بە شارەدێی شێروان مەزن دەڵێت " لەوەتەی پەكەكە دروستبووە ئێمە خێرمان لە دەڤەری خۆمان نەبینیووە، پەكەكە دوو جار گوندەكەی ئێمەیان سووتاندووە، ئێستاش بە بیانوی هەبوونی هێزەكانی پەكەكە بەردەوام لە لایەن سوپای توركیاوە بۆردومانی دەڤەرەكەمان دەكرێت، بوویە ناتوانین بگەرێینەوە بۆ گوندەكەمان، لای خۆشیەوە پەكەكە رێگری لە چوونمان بۆ گوندەكانمان دەكات، ئەگەر پەكەكە راست دەكەن و بۆ دۆزی كوردستان تێدەكوشن با بچنە ئەو ناوچانەی لە باكووری كوردستانن و لە ژێر دەستی توركیا دەربینن، نەك بێن ئازادی ئێمە تێكبدەن".
ئەم هاووڵاتییە زیاتر دەڵێت "ساڵانی رابردوو ژمارەیەكی زۆری خەڵكی ناوچەكە دەستی دابووە بەخێوكردنی ئاژەڵ، جیا لەوەی بژێوی بەشێكی زۆری خەڵك كەوتبووە سەر كشتوكاڵ، بەڵام لە ئێستادا ناتوانین سوود لە دەڤەركەمان وەربگرین بۆ كشتوكال و ئاژەڵداری".
ئەرشەد لازم خەڵكی گوندی پێندروویە و لە رۆژی 14-5-2019لە ئەنجامی شەڕی نێوان پەكەكە و سوپای توركیا باوكی بەر بۆردوومانی فرۆكەكانی توركیا كەوتووە و شەهید بووە، ئەرشەد بۆ زاری كرمانجی دەڵێت" باوكم لەسەر خاك و ووڵاتی خۆی شەهید كراوە، باوكم لە سنووری گوندی خۆی بووە، بەڵام بە راستی هەبوونی هێزەكانی پەكەكە بۆ ئێمە گرفتێكی گەورەیە، هێزەكانی پەكەكە رێگرن لەوەی بچینە ناو گوندەكانی خۆمان، پێشتر داوامان كرد بچینە سەر كانی گوندەكەمان رێگریان بۆ دروستكردین، ئەمەش لە كاتێكدایە چەند جارێك خۆم شایەتحال بوویمە كە چەند فەرماندەیەكی پەكەكە گووتبوویان" مادەم كۆبانێ ووێران بوو با دەڤەری شێروان مەزنیش وێران بێت".
ئەرشەد زیاتر دەڵێت" دەبێت حكومەتی هەرێم چیتر رێگە نەدات ناوچەكەمان ببێتە مەیدانی شەڕی نێوان توركیا و پەكەكە، هەرچەندە باوكم بووە قوربانی نێوان ئەم دوو هێزانە بەڵام هیوادارم گیانی باوكم ئاشتی بۆ ناوچەكە بێنێنت".
هەتەم سێلكی، موختاری گوندی سێلكێ بە زاری كرمانجی راگەیاند" هەبوونی چەكدارانی پەكەكە بیانویە بۆ هێزەكانی توركیا بۆ بۆردوومانكردنی ناوچەكەمان، هەبوونی پەكەكەش بۆ ئێمە ئاستەنگێكی گەورەیە، هەم لە لایەك مەترسی بۆردوومانمان لەسەرە، لە لایەكی تر بە هۆكاری هەبوونی هێزەكانی پەكەكە و نا ئارامی ناوچەكە لە زۆر خزمەتگوزاری بێبەش بووینە. لە ماوەی ساڵێكدا نزیكەی سەد ماڵ ئەم ناوچەیان چوڵكردووە، بوویە داواكارین پەكەكە و توركیا چیتر ئەم ناوچەیە نەكەنە مەیدانی شەڕ و ململانێیەكانی خۆیان".
فەرماندەیەكی پێشمەرگە لە دەڤەری مێرگەسۆر بە زاری كرمانجی راگەیاند" گرژی و ئاڵوزییەكانی نێوان پەكەكە و سوپای توركیا گرفتی زۆری بۆ دروست كردووین، بەردەوام مەترسی لەسەر گیانی دانیشتوانانی گوندە سنوورییەكان هەیە. پێشتر داوامان كرد سوپای توركیا بۆردومانەكانی خۆی بۆ سەر ناوچەكەمان رابگرێت، هەرچەندە داواكارەكە قەبوڵكرا، بەڵام پەكەكە لەم دەرفەتەدا چەند جارێك هێرشی كردە سەر بنكە سەربازییەكای توركیا. پێشتریش بە پەكەكەمان راگەیاند بوو بۆ پاراستنی گیانی هاووڵاتییان پێویستە بنكە و بارەگاكانی خۆیان لەم دەڤەرە بگوازنەوە، بەڵام پەكەكە ئامادە نییە ئەم دەڤەرە بەجێ بێڵێت".
ئەم فەرماندەیە ئاماژەی بەوە كرد " ئێمە لە نییەتی پەكەكە تێدەگەین كە دەیەوێت هەر وەك چوون گوندەكانی بەشی باكووری كوردستانیان وێڕان كرد، ئاواش دەیەوێت لە رێگەی چاڵاكییەكانییەوە سوپای توركیا پەلكێشی ناوچە و گوندەكانی باشووری كوردستان بكات، خەباتی پەكەكە لە پێناو بەشێكی كوردستانە بەڵام ئەوان بەشێكی تری كوردستانیان كردووە بە مەیدانی ململانێكانی خۆیان".
ئەم فەرماندەیەی پێشمەرگە زیاتر گووتی" سوپای توركیا داوای كردووە هەر كاتێك هێزی پێشمەرگە ئەو ناوچانە كۆنتڕۆل بكات كە لەوێوە پەكەكە هێرش دەكاتە سەر توركیا ئەوا سوپای توركیا ئامادەیە بنكە و سەربازگەكانی خۆی بگوازێتەوە بۆ سنووری توركیا، وەك هێزی پێشمەرگە داوامان لە پەكەكە كردووە ئەو ناوچانە چوڵ بكات، بەڵام پەكەكە ئینكاری دەكات، سوپای توركیاش بەو بیانووە بەردەوامە لەسەر بۆردوومان كردنی بنكە و بارەگاكانی پەكەكە".
زاری كرمانجی چەند جارێك هەوڵیدا لێداوانی فەرماندەكانی هێزەكانی پەكەكە وەربگرێت، بەڵام هێزەكانی پەكەكە ئامادەنەبوون لێدوان بدەن.
فەرماندەیەكی سەربازی توركیا كە نەیوویست ناوەكەی ئاشكرا بكرێت بە زاری كرمانجی راگەیاند" ئێمە ئاگادارین چەند بنكە و بارەگایەكی پەكەكە لەم دەڤەرە هەیە، بەردەوامیش لەو بنكە و بارەگایانەدا هێرش دەكرێتە سەر بنكە و سەربازگەكانمان، ئێمەش بەردەوام چاودێری جموجۆڵەكانی پەكەكە دەكەین و هەر كاتێك زانیاری تەواومان هەبێت لەبوونی پەكەكە لە شوێنێك دەست بە جێ بۆردوومانی دەكەین".
ئەو فەرماندە سەربازیەی توركیا دەڵێت" چەند جارێك پەكەكە لە ناو گوندەكانی شێروان مەزنەوە تۆپبارانی سەربازگەكانی ئێمەیان كردووە، زانیاریمان هەبووە ئەو چەكدارانە خۆیان لە ناو خەڵكی گوندەكان حەشارداوە، ئاگاداریمان بۆ خەڵكی گوندەكە ناردووە كە دەبێت بە زووترین كات ئەو تیرۆرستانە لە گوندەكەیان دەركەن، نەوەك ئەوانیش بەر بۆردوومانەكە بكەون، هەر كاتێكیش هێزەكانی پێشمەرگە زەمانەتی ئەوەمان پێ بدات، لەو ناوچە سنووریانە پەكەكە هێرش نەكاتە سەر ئێمە، ئامادەین بە زووترین كات سەربازگەكانمان بگەرێنینەوە سنووری خۆمان، هەر وەك چوون داوامان لە هێزەكانی پێشمەرگە كرد پەكەكە لە سەرووی گوندی شێروان مەزن چەند جارێكە لەوێوە تۆپبارانی سەربازگەكەمان دەكات، بوویە ئەگەر پێشمەرگە ئەوێ كۆنتڕۆڵ نەكات ناچارین ئێمە كۆنتڕۆڵی بكەین، ئێستا هێزەكانی پێشمەرگە ئامادەكاری بۆ كۆنتڕۆڵكردنی ئەوێ دەكەن".
سەبارەت ئەوەی ئایا سوپای توركیا ئاگادارە لەوەی چەند كەسێكی مەدەنی بوونەتە قوربانی بوردوومانەكانیان ئەو فەرماندەیەی سوپای توركیا دەڵێت" پێشتر هەموو ئەو گوندانەمان ئاگادار كردووە، نابێت جموجوڵەكانی پەكەكە بهێنە ناو گوندەكانی خۆیان، بوویەش سنووری جەنگی خۆمان لە دژی پەكەكە دیاری كردووە و هەر كەسێك لەو سنوورە تێبپەرێت بێی ئاگاداری ئێمە، ئێمە حسابی پەكەكەی بۆ دەكەین، بە داخەوە لە ماوەی رابردوودا چەند كەسێك بەر بۆردوومانەكان كەوتوون و گیانیان لە دەستدا، بەڵام ئەو ناوچانەی ئەوان لێی كوژراون ئەو ناوچانەن كە لەوێوە پەكەكە بۆردوومانی بنكەو بارەگا سەربازییەكانی ئێمەیان كردووە".
لەبارەی كاتی كشانەوەی هێزەكانی سوپای توركیا لەو ناوچە سنوورییانە، تا خەڵكی گوندەكان بتوانن بە ئارامییەوە بگەرێنەوە ناوچەكانی خۆیان، ئەو فەرماندە سەربازییە دەڵێت" كەی پەكەكە لەو ناوچەیە نەمان یان هێزەكانی پێشمەرگە زەمانەتی ئەوەی كرد چیتر پەكەكە لەو ناوچانەوە هێرش نەكاتە سەر ئێمە، بە زووترین كات ئەو ناوچانە رادەستی هێزەكانی پێشمەرگە دەكەین".
لای خۆشیەوە غەفوور ئەحمەد، قائیمەقامی مێرگەسۆر، بە زاری كرمانجی راگەیاند" شەڕ و ئاڵوزییەكانی پەكەكە و توركیا بووەتە هۆكار بۆ ئەوەی نزیكەی 65 گوندی ناوچەكەمان ئاوەدان نەكرێنەوە، جیا لەوەی 21 هاووڵاتی بوونەتە قوربانی شەڕ و ئاڵوزییەكانی نێوان پەكەكە و توركیا، ئەوانەی بوونەتە قوربانی و شەهیدبوونە خەڵكی سڤیل و بێ تاوان بوونە و لەسەر خاكی و گوندی خۆیان شەهید كراون".
سەبارەت بەوەی ئایا شەڕ و ئاڵوزییەكانی نێوان پەكەكە و توركیا مەترسی لەسەر رێگای دەروازەی شێروان مەزن- زێت هەیە، قائیمەقامی مێرگەسۆر دەڵێت" ئێستا پڕۆژەكە بەردەوامە و هێزێكی پێشمەرگە پارێزگاری لەو ناوچەیە دەكات و بە هیچ شێوەیەك مەترسی لەسەر ئەو رێگایە نابێت، بەردەوامیش لە هەوڵداین بۆ ئەوەی بە هەر جۆرێك بێت ئارامی بۆ ناوچە سنوورییەكانی دەڤەرەكەمان بگەرێنینەوە".

زۆرترین بینراو