هەر پێكەنین و زردەخەنەیەك هەڵقوڵاوی هەست و دڵ مرۆڤ بێت جوانترین دیارییە بۆ كەسی بەرامبەر

هەر پێكەنین و زردەخەنەیەك هەڵقوڵاوی هەست و دڵ مرۆڤ بێت جوانترین دیارییە بۆ كەسی بەرامبەر

لە دیمانەیەكی زاری كرمانجیدا (هودا سابیر زەنگەنە) ئەندامی بۆردی ڕاوێژكاری لە (بەڕێوەبەرایەتی بەدواداچوونی توندوتیژی دژ بە ئافرەتان) سەر بە وەزارەتی ناوخۆ و چاڵكوان لە بواری ڕێكخراوەكانی ئافرەتان و بواری مافەكانی مرۆڤ بەگشتی , باس لە ڕەوشی ئافرەتانی كوردستان و كێشەو گرفتەكانیان دەكات و نهێنیەكانی دیوی دواوەی ژیانی تایبەتی خۆشی بۆ خوێنەرانی زاری كرمانجی ئاشكرا دەكات.
دیمانە عەبدوڵاماویلی – هەولێر
ئەگەر خۆت بە خوێنەرانی هەفتەنامەی زاری كرمانی بناسێنی كار و پیشەت چیە؟
هودا سابیر زەنگەنە، ماوەی (17) ساڵ ئەزمونی كاری رێكخراوی مەدەنیم لە بواری مافی مرۆڤ بەگشتی هەیە و هەتا ئێستاش بەردەوامم, لە( 4-4-1980 ) لە شاری سلێمانی لەدایك بوم، باوكم خەڵكی كەركوكم و دایكم خەلكی مەملەحەیە سەربە پارێزگای سلێمانی.
تا قۆناغی چەند خوێندووتە ئەرك و ڕۆڵی جەنابت چی بووە لە كۆی دەسكەوتەكانی ژیانت ؟
دبلۆمی پیشەییم هەیە, لە یەكسانی جێندەری لە پەیمانگەی (SIPU) ی سویدی لە ستوكهۆڵم.
شارەزایی زمانی: كوردی ، عەرەبی ، ئنگلیزیم
- ڕۆژنامەوانی لە (دۆسیەی كۆمەڵایەتی بەتایبەتی بارودۆخی ئافرەتان ) لە ڕۆژنامەكانی ( زەنگ، ڕوانین، جەماوەر، گەنجلاند، خەبات)
- بەڕێوەبەری پرۆژە لە كۆمەڵەی ئەمەریكی بۆ كورد( ASK (2000 - 2010
- ئەندامی دەستەی دامەزرێنەر و بەڕێوەبەری پرۆژەمەیدانیەكان لە ڕێكخراوی( KYE (2005-2008)
- رێكخەری نوسینگەی پرۆژەكان لە رێكخراوی( KOCD (2005 - 2009
- ڕاهێنەری دیالۆگی دیموكراسی لە ڕێكخراوی( DSS (2004
- ئەندامی دەستەی دامەزرێنەری كۆمەڵەی بەرگریكردن لە مافەكانی ئافرەت . (لەندەن) (2007)
- ڕاهێنەر لە پڕۆژەی پەرەپێدانی توانای مرۆیی بۆ سەرپەرشتیارانی پەروەردەیی لەسەر ئاستی پارێزگای هەولێرو دەوروبەری.( 2005 – 2009)
- لە سەرپەرشتیارانی یەكەمین پڕۆژەی پەرەپێدانی پەروەردەی مەدەنی لە هەرێمی كوردستان كە (840) مامۆستای پەروەردەی مەدەنی بەشداری پڕۆژەكەیان كردووە .
- لە سەرپەرشتیارانی یەكەمین خولی پێشكەوتووی رۆژنامەوانی لە سەر ئاستی عێڕاق. (2008)
- ئەندامی كارای رێكخراوی نوسەرانی بێ سنوور لە ئاستی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.( 2008 – 2011)
- بەڕێوەبەری پرۆژەی چاودێری پەرلەمانی كوردستان لەكۆمەڵەی ئەمەریكی بۆ كورد (ASK (2005-2009
- ئەندامی بۆردی ڕاوێژكاری (بەڕێوەبەرایەتی بەدواداچوونی توندوتیژی دژ بە ئافرەتان) لە وەزارەتی ناوخۆ( 2009)
- بەڕێوەبەری ئۆفیسی هەولێری دەزگای (AMAR International) ساڵی( 2010)
- ڕاوێژكاری كۆمەڵایەتی ئۆفیسی هەرێمی كوردستان (AMAR International) ساڵی( 2012)
- ڕاوێژكاری كۆمەڵایەتی/ پەیمانگەی پرسەكۆمەڵایەتییەكان.( 2013)
- بەڕێوەبەری پەیمانگەی پرسەكۆمەڵایەتییەكان.( 2014 – 2015)
- سەرپەرشتیار سێ سەنتەری خزمەتگوزاری بۆ( IDP) لەگەڵ ( UNFPA) .
- رێكخەری بەشی پرۆگرامی ڕادیۆیی لە پرۆژەی (PRM)
- ئەندامی بەڕێوەبردن و سەرپەرشتیكردنی پرۆژەی ( پەرەپێدانی سیستەمی ئیداری و كۆمەڵایەتی ماڵەكانی داڵدەدانی ژنانی هەڕەشەلێكراو) لە هەرێمی كوردستان .
- نوێنەری ئافرەتانی كورد لە كۆڕبەندی جیهانی ژنان (لەندەن)
- ئەندامی دەستەی داڕشتنی پلانی كاری بەڕێوەبەرایەتی بەدواداچوونی توندوتیژی دژبە ئافرەتان لە سەرەتای ساڵی( 2008)
- ڕاهینەر ( چارەسەر و هۆكارەكانی كێشەكۆمەڵایەتییەكان) بۆقوتابخانە ئامادەییەكانی هەرێمی كوردستان، لەماوەی دوو ساڵدا( 656 ) قوتابخانە
- ڕاهێنەری تایبەت بە یەكسانی جێندەری لە وڵاتی سوید .
- ڕاهێنەری پەرەپێدانی مرۆیی
بڕوانامە و ڕێزلێنان:
- بڕوانامەی نێودەوڵەتی ڕاهێنەری سیستەمی حكومەتی ئەلكترۆن (IIER CIPE)
- بڕوانامەی ڕاهێنەر بەڕێوەبردنی رێكخراو . (رێكخراوی Front line) (ئیرلەندا)
- بڕوانامەی ڕاهێنەر لە بواری پاراستنی مافەكانی مرۆڤ . ئەردەن.
- بڕوانامەی ڕاهێنەر لە بواری ڕۆشنبیری گەنجان . ASK
- بڕوانامەی بەڕێوەبردنی رێكخراو . ( رێكخراوی كاری نێودەوڵەتی)( 2005)
- بڕوانامەی بەهێزترین میكانیزمەكانی نوسینی پرۆژە . (ICSP)
- بڕوانامەی ڕاوێژكاری دەروونی . ( رێكخراوی كۆنكۆردیا).
- بڕوانامەی یەكسانی جێندەری و یاسا نێودەوڵەتییەكان/ سەنتەری دادوەری جیهانی، رێكخراوی (KWRW)
- بڕوانامەی ڕاهێنەری یەكسانی جێندەری لە وڵاتی سوید (SIPU) دەزگای SIDA)) زانكۆی ئۆپسالای سویدی)
- بڕوانامەی نێودەوڵەتی تایبەت لەلایەن رێكخراوی نێودەوڵەتی (USAID)
- بڕوانامەی سوپاس و پێزانین لەلایەن وەزیری ناوخۆ و بەڕێوەبەرایەتی بەدواداچوونی توندوتیژی دژ بە ئافرەتان، بەرامبەر ماندوبوون و بەشداری خۆبەخشانە لە چارەسەری كێشەكۆمەڵایەتییەكان و كارو چالاكییەكانی بەڕێوەبەراتییەكە. ).
- چەندین وتار لە ماڵپەر و ڕۆژنامەكان لەبارەی پرسە كۆمەڵایەتییەكان.لە كوێ و لە ساڵی چەند لە دایك بووی؟
لە ساڵی چەند بوو هاتیە ناو ڕیزەكانی یەكێتی ئافرەتانی كوردستان؟
من لە ڕێگەی كاری رێكخراوەیی بەشێوەیەكی خۆبەخشی لە بواری پاراستنی مافەكانی ئافرەتان دەستمپێكرد، بەجۆرێك ژینگەی دەوروبەر كاریگەری هەبوو لەسەرم بە تایبەت بارودۆخی ژنان لە هەرێمی كوردستان, هەڵبەتە یەك لە بنەماكانی كاری رێكخراوەیش دۆزینەوەی ڕێگەچارەیە, بۆ ئەو كێشانەی لەناو كۆمەڵگەدا هەن.
ئایا تاچەند توندو تیژیەكان كان گۆڕانكاریان بەسەر هاتووە ڕۆشنبیری تاك بەراود بە ساڵانی ڕابردوولە چ ئاستێكدایە؟
كاركردن لە بواری گەڕاندنەوەی ماف، لەگەڵ ئەوەی كارێكی پیرۆزە بەڵام ئەركێكی زۆر قورسە, بەتایبەت لەم كۆمەڵگەیەی ئێمەدا، كۆمەڵگەی كوردی بە چەندین قۆناغی سەختی سیاسی و كۆمەڵایەتیدا تێپەڕیوە, كە ئەمانە هۆكاری دیارن بۆ ئەوەی كە نەتوانی ئاسان گۆڕانكاری دروست بكەی، لەلایەكیتریش كۆی پرۆسەكە مامەڵەكردنە لەگەڵ عەقڵیەتی تاك، ئەمەش زەمەنی ئەوێ هەتا دەرەنجامت دەستكەوێت، چونكە دروستكردنی كاریگەری و گۆڕانكاری عەقڵیەت وەك دروستكردنی باڵەخانەیەك نیە, كە ڕۆژی دەستپێكردن و ڕۆژی تەواوكردنی دابنێیت و دواتر بەرجەستە بیبینی، كاركردن لەسەر عەقڵیەتی تاك پرۆسەیەكی دوورودرێژە و ناتوانی لە ماوەیەكی كورتدا ئەنجامەكەی ببینی، بەڵكو پێویستی بە زەمەنە و ڕەنگە نەك ئەم نەوەیە نا بەڵكو نەوەیەكی داوتریش ئینجا بتوانیت, ڕەنگدانەوەی كارەكانی ئەمڕۆ هەست پێبكەیت.
ئایا ڕەوشی ئافرەتان لە هەرێمی كوردستان لە ئێستادا لە چ ئاستێكدایە؟
ڕەوشی ئافرەتان لە هەرێمی كوردستان لە ئێستادا بە بەراورد بە ساڵانی پێشتر ئەتوانین بڵێن چەند هەنگاوێكی گرنگ چووەتە پێشەوە, لە چەند لایەنێكەوە بۆ نمونە ڕێژەی بەشداری سیاسی، ڕێژەی بەشداری لە دەسەڵاتی جێبەجێكردن لەگەڵ بوونی هەندێ تێبینی هەروەها ڕێژەی بەشداری لە دەسەڵاتی دادوەری ، رێژەی بەشداری لە دەسەڵاتی یاسادان لەگەڵ ئەمانەشدا ڕۆڵی كاریگەری ئافرەتان لە دەزگاكانی ڕاگەیاند و رێكخراوە مەدەنیەكاندا لەبەرچاوە لەگەڵ چەندین بواری تر، هەموو ئەمانە گۆڕانكاری ئیجابین ئەمە جگە لە چەندین گۆڕانكاری تر, من پێموایە لەگەڵ ئەوەی ڕەوشەكە هێشتا لە ئاست خواستی ئافرەتاندا نیە, بەڵام دەتوانین بڵێن هەنگاری زۆرباش و گەورە نراوە و گەشبینم لە ئاییندەدا هەنگاوی باشتریش دەنرێت.
ئایا ڕێژەی توندو تیژیەكان بەراود بە ساڵانی ڕابردوولە چ ئاستێكدایە؟
سەیركە بابەتی ئاماری و هەڵكشان و داكشانی ژمارەی توندوتیژییەكان دژ بە ئافرەتان لەهەر ئاستێك و ڕێژەیەكدا بێت مایەی نیگەرانیە، چونكە ئێمە بەو جۆرە سەیری بابەتەكە دەكەین كە ئەگەر تەنها یەك ئافرەت قوربانی بێت لەگەڵیدا خێزانێك و دواتر چەند خێزانیتر دەبنە قوربانی, چونكە تاك بە تاكی كۆمەڵگە پەیوەنیدار بەو ئافرەتەی قوربانیەكەی داوە زیانی پێگەیشتووە و بەجۆرێك لە جۆرەكان هەموو دەبنە قوربانی، بۆیە ڕەنگە دەزگای پەیوەنیدار بە كۆكردنەوەی ئامارە‌كان ساڵانە مامەڵە لەگەڵ ژمارەكان بكەن, وەك كاری پیشەیی خۆیان بەڵام بۆمن كە پیشەكەم جیاوازە لە پیشەی ئەوان ئەنجامدانی هەر جۆرێكی توندوتیژی تەنها لە بەرامبەر یەك مرۆڤ كارەساتێكی گەورەیە, بە دیوێ كیتردا ئەگەر ڕێژەی توندوتیژییەكان لە هەڵكشان بن ئەبێ ئەوە بزانین كە هۆكارەكانی توندوتیژی لە زیادبوندان.
ئایا ڕێكخراو سەنتەرەكان ئافرەتان تاچەند توانیتیان ڕێگری بكەن لە زیادبوونی توند و تیژیەكان بەرامبەر بە ڕەگەزی مێ؟
لای من هەر دەزگایەك لە مێژووی دروست بونیدا توانیبێتی تەنها كێشەی یەك ئافرەت یان خێزان چارەسەر بكات, بۆ هەتایە شایانی ئەوەن دەستیان بۆ بەسینگەوە بگیرێت، چونكە لە كۆتاییدا ئەو چارەسەرە تەنها بۆ یەك كەس نیە, بەڵكو بازنەیەك لە كەسی تر پەیوەنیدارە بە كەسی یەكەمی كێشەكە, ئەوەی لە بواری چارەسەری كێشە كۆمەڵایەتیەكاندا كاری نەكردبێ لەم پەیامەی من تێناگات، چونكە ئامانەتێكی گەورەی‌ ئەخڵاقی و ئایینی و كۆمەڵایەتیە, بۆیە هەم بەڕێوەبەرایەتییەكانی بەرەنگاربونەوەی توندوتیژی و هەم رێكخراوەكانی ئافرەتان و هەم دەزگاكانی تری پەیوەنیدار بەم پرسە كار و ماندووبونیان بە گشتی بەرز دەنرخێنم و شانازییان پێوە دەكەم.
چۆن دەكرێت ڕێگری لە توند و تیژیەكان بگیرێت لە كۆمەڵگە ئە لایەنانەكێن دەتوانن ڕۆڵی سەرەكی ببین لە كەمكردنەوەی تەندوتیژیەكان؟
ئەزانی هەتا ئێستا لەهیچ كۆمەڵگەیەك نەتوانراوە سەداسەد ڕێگری لە توندوتیژییەكان بكرێت, بەڵام دەكرێت كەمبكرێتەوە بۆئەمەش ئەركی تەنها یەك دەزگا یان گروپ نیە, بەڵكو پێویستە كۆی دەزگاكانی بەڕێوەبردنی كۆمەڵگە پێكەوە لەسەر ستراتیژێكی گشتگیر كاربكەن و هەریەك ئەرك و ڕۆڵی كاركردنیان بۆ دیاری بكرێت, ئەوانیش هەر سێ دەسەڵاتی یاسادانان و جێبەجێكردن و دادوەری لەگەڵ رێكخراوەكانی كۆمەڵی مەدەنی و دەزگاكانی ڕاگەیاندن و مامۆستایانی ئایینی و زانكۆكان, بۆیە ئەركی كۆمەڵێك دەزگایە پێكەوە ئەو ڕۆڵە ببینن, ئەگینا ناتوانن ئامانجەكە بپێكن.
ئەوئافرەتانە كێن زیاتر ڕووبەڕوی توند و تیژی دەبنەوە زیاتر چ جۆرە پیاوێكن بەم كارە هەڵدەستن؟
ئەوانەی پرۆسەی هاوسەرگیریان پێكهێناوە, ئەوانە زیاتر ڕووبەڕوی گرفتەكانی ژیان دەبنەوە.
بەڕای تۆ پێكهێنانی پرۆسەی هاوسەرگیری لەنێوان كوڕان و كچاندا دەبێت لەسەر بنەماێك بونیات بنرێت باشە؟
خۆشەویستی بەر ئەویش لە پرۆسەی هاوسەرگیری كە ڕێگەیەكی زۆر دروست و گونجاوە, بۆ ڕێگریگرتن لە سەرهەڵدانی كێشەكانی خێزانی, ئەمەش پێویستی زیاتر بەلێك تێگەیشتن و گفتوگۆی حەكیمانە هەیە بۆ چارەسەركردنی هەموو كێشەكان.
ئامۆژگاریت چیە بۆ ئافرەتانیش بەرامبەر پیاوەكان چی بكەن بۆ ئەوەی دڵی هاوسەرەكەیان بە دەست بێنن؟
شتێك نیە بەناوی ئامۆژگاری بۆ ژنان یان بۆ پیاوان، من لە ئەزموونی چەندساڵ كاركردنم لە پرسەكۆمەڵایەتیەكانەوە ئەوەم بۆ دەركەوتووە, كە زۆرینەی كێشەی نێوان هاوسەران نەبوونی خوێندنەوەیەكی زانستیانەی هەردوو ڕەگەزە بۆ یەكتری لەڕووی سایكۆلۆژی و بایۆلۆژیەوە، بۆیە باشترین ڕێگە خوێندنەوەی هەردوو ڕەگەزە بۆ یەكتری بەمانای شارەزابون لە یەكتری واتە تێگەیشتن لە ژن بون و پیاو بوون لە هەردوو لایەنی سایكۆلۆژی و بایۆلۆژی.
لەكۆتایدا بەكورتی دواقسە و ڕێنمایی جەنابت چیە بۆ پیاوان بەرامبەر بە ئافرەتەكانیان ؟
من تەنها ئەڵێم ئەگەر شتێك لە دڵتان نەماوە بۆ هاوسەرەكانتان هیچ شتێك پاساونیە, بۆ مانەوەتان لە ژێر یەك سەقف نە خۆتان بكەنە قوربانی نە فێڵ لە هاوسەرەكانتان بكەن، لێكجیابونەوە باشترین ڕێگەیە زۆر شیاوترە لە ناپاكی هاوسەرگیری، هەڵبەتە لای من ناپاكی تەنها بوونی پەیوەندی ناتەندروست نیە لە دەرەوەی هاوسەرەكانی خۆتان, بەڵكو درۆ و فێڵ و دزی و بوختان وشكاندنی متمانە ئیتر ئەمانە هەموو ناپاكین.

زۆرترین بینراو