هەڤپەیڤینێك لەگەڵ دۆستێكی خۆشەویستی كوردستان

هەڤپەیڤینێك لەگەڵ دۆستێكی خۆشەویستی كوردستان

ێویستە پەیوەندی كوردستان و پۆلەندا

بەرێگەیەكی مۆدێرن بێت"


زاری كرمانجی- پۆلەندا: خاتوو یۆئەننا بۆخێنسكا پرۆفیسۆری یاریدەدەر لەئینستیتیۆتی تۆژینەوەی رۆژهەڵاتی لەزانكۆی یەگەلۆنیان لەشاری كراكۆڤ، بەڕێوەبەری بەشی تۆژینەوی كوردییە، ناوبراو بایەخدارە بەكلتووری رۆژهەڵاتی‌و لەنێویشیاندا گرنگی بەكلتووری كوردی دەدات، خاوەنی چەندین تۆژینەوەو بڵاوكراوەیە لەبارەی لایەنە جۆراوجۆرەكانی كوردستان، ئەو كەسێكی خۆشەویستە لەلایەن كوردەكانی دانیشتووی پۆلەندا و كەمینەكانی ئەم وڵاتە، هەروەها زۆر پەرۆشی دۆزی گەلی كوردە، بۆیە زاری كرمانجی هەڤپەیڤینێكی لەگەڵدا ساز بدات.


دیمانە/ زیاد گەردی


* پاڵنەرەكانت چین كە گرنگی بەدۆزی گەلی كورد دەدەی؟


- سەرەتای ناسین و دیدارم لەگەڵ كوردەكان دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی 2000 كاتێ كە لەمۆسكو دەمخوێند، زۆر گرنگیم بە كلتووریاندەدا هەروەها بە هەوڵی هەندێ هاوڕێ بۆ یەكەمینجار لەساڵی 2001 سەردانی كوردستانم كرد، یەكەم شوێنم كەبینی شاری ماردین بوو لە باكوور، ساڵی دواتر جارێكیتر چوومەوە باكوور سرووشم لە خەڵكەكەی و دیمەنە سروشتییەكان وەردەگرت، نەختێ زمانی توركیم دەزانی كە بتوانم پەیوەندی ببەستم لەگەڵ خەڵكی، دواتر بەرەبەرە بڕیارمدا كە پەرە بە گرنگییەكانم بدەم، پلەی ماستەرم لەئەدەب و سینەمای رووسی بە دەستهێناوە، لە ساڵی 2004 پڕۆژەی دكتۆراكەم لە ئەدەب و ناسنامەی كوردی لەگەڵ فۆكوسم بەشێوەیەكی تایبەتی لەئەدەبی هاوچەرخی نووسین بوو لە باكوور، بۆ من دەركەوت كە ئەمە باشترین ڕێگایە بۆ فێربوونی زمانی كوردی و بەشێوەیەكی باشتریش ناسینی بیرو سۆزی خەڵك هەروەها چاكتر تێگەیشتن لەواقیعە ئاڵۆزەكەیان.

"لەمرۆڤایەتی خستن یەكێكە لە كۆسپە سەرەكییەكانی كورد"

لەبارەی ئەوەی كە پاڵنەرم چیە، من تەنیا پۆڵۆنی نیم، نیوەم تەتارییەو نیوەكەی تریش پۆڵۆنی، هەست دەكەم لە پاشخانی هەردوو مەسیحی و ئیسلام تێوەگڵاوم، وای دائەنێم بەشێكە لەناسنامەم جیا نابێتەوە، لەسەرەتاوە شتی هاوبەشم دۆزییەوە لەنێوان هەمەكلتووری كوردستان و هەرێمی پۆدلاسی پۆلەندی كە تێیدا زۆرێك لە ئاین و زمانی جیاواز تێكەڵاون و بەیەكەوەن، پۆدلاسی و خانەوادە تەتارییە ئیسلامییەكان بینای منداڵیمی داناوە كە دووچاری خۆشەویستی و سرووشی كردوومە بۆ گەشتكردن بەرەو رۆژهەڵات. لەلایەكیترەوە ئەوەم دۆزییەوە كە هەندێ لە خەڵكانی پۆلەندی و تەتار بەشدارن لە بنیادی نەتەوەی تورك لەئیمپراتۆری عوسمانییەكان، كە ئاشكرایە بوونە هۆی بەسەرهێنانی كارەساتگەلێكی زۆر بەسەر گرووپە جیاوازەكانی كە لەوێدا دەژین، بەڕێگەیەك دەستمپێكرد لەبایەخدان و هەوڵەكانم بەئاراستەی كلتووری كوردی كە بەشێكە لە بەرپرسیارێتی مێژووییم لەكوێرەوەری ئەو هەڵانەی باوباپیرانم كردوویانە. ئەمجۆرە بەرپرسیارێتییە مێژووییە كە نووسەرێكی ناسراوی باكوور، محمد ئۆزۆن، لەچەند ژمارەیەكی وتارو سەرگوزەشتەكانیدا گفتووگۆی لەبارەیەوە كردووە، وەك نوێنەری كەمینەكان لەپۆلەندا ئەوماویە دەگرمەبەر بۆ پەرۆشی هەر زۆرینەیەك بۆ سەپاندنی چارەسەری سیاسی و كلتووری بۆ گرووپی بچووكتری دیكە، لەهەمانكاتدا هەستدەكەم ئەوەی كەپێی دەگوترێ (subordinated nations) (نەتەوەی پاشكۆ/نەتەوەی ژێردەست) پێویست دەكات زۆرترین گرنگی بەیەكتر بدەن، نەك تەنها بەناسنامەو كێشەكانیان، ئەم جۆرە خۆپەرستییە لەسەربنەمای ئەو شۆكەیە كە یەكێكە لەخەسڵەتە سەرەكییەكان پێی دەڵێن subordinated nations ، لەدیدی من ئەمە كۆسپ لەبەردەم درووستبوونی پەیوەندییە بەرهەمدارەكان دێنێتە ئاراوە لەگەڵ جیهانی دەرەوەدا. ئەمە بەشێكە لەهۆكارەكانی بەشداریكردنم لە بابەتی كوردی. بەڵام سەرەكیترینیان ئەوەیە كە من ئیلهامم لەگەلی كوردو كلتوورەكەی وەرگرتووە، بەسادەیی بڵێم من زۆر دڵخۆشم كە زۆر لێیانەوە فێربووم.

 

"لە سیاسەتدا كوردەكان هاوبەشی متمانە پێكراویان نییە"


* بۆچوون و تێڕوانینت لەبارەی گەلی كورد چیە؟


- ئەمە پرسیارێكی زۆر گشتگیرە، ناتوانم بەچەند رستەیەك وەڵامی بدەمەوە، بڕوام وایە گەلی كورد زۆر توانای مەزنیان هەیە، هیوام وایە لە داهاتوودا زۆر رێگا دەدۆزنەوە بۆ گەشەپێدانی تواناكانیان، ئەوەی ئێستا دەیبینین دەرفەت و هەلێكی زۆرە بەهۆی بەرزبوونەوەی مەعریفە لە جیهان و هەستیاری بۆ پرسی كورد، كوردەكان چالاك بوونە لە زۆر بوار، هەنگاو بەهانگاو سیاسەتی تایبەتیان گەشە دەكات، دەیانەوێ هاوبەشبن لەگەڵ دنیای جیهانی یاخود جیهانگیری، ئەم هاوبەشی و پێناساندنە دەتواندرێ دەستەبەر بكرێ، ئەمە بێجگە لە دەوڵەتێكی سەربەخۆی كوردی، بەڵام ئەوە پێویستی بە سەبر و كارامەیی و مەعریفە هەیە، تا ئەم دواییانەش دەوڵەتێكی سەربەخۆ و بنیادنانی نەتەوەی كورد، خاڵی سەرەكی سیاسییەكان و چالاكوان و هونەرمەندانی كوردە، لەگەڵ ئەوەشدا لەكاتێكی گونجاودا كوردەكان دەستیانكرد بە چاودێرییەكی زۆری گرنگیدان بەپرسی كۆمەڵایەتی و كلتووری، بۆیە من ئەم پرۆسەیە بەدیاردەیەكی زۆر پۆزەتیڤی دەبینم، ئەمەش بەهۆی ئەوەیە كە ناكرێ دەوڵەتێك بنیاد بنێی لە بۆشاییدا، لەجیهانگەرایی هاوچەرخماندا زۆرێك لەڕێگای جیاواز هەیە بۆ دەستكەوتنی گرنگی و دانپێدانان، خاوەندارێتی وڵاتێكی تایبەت تەنها یەك بژاردە نییە، وەك ئەوەی دەیبینین لە زۆرێك وڵاتان بوونی هەیە وەك دیارییەك كە لەوانەیە بەئاسانی لەدەستت بچێ، ئەمەش بە مانای ئەوە نییە كوردەكان دەبێ دەستبەرداری خەونی سەربەخۆیی بن، بەڵام ئامانجی سەرەكی نابێ تارمایی بێ لەسەر زۆرێك لەئامانجە گرنگەكانیتر، كە بكەوێتە ژێر باری ئەم رێگایە، بۆ نموونە بنیادنانی كۆمەڵگەیەكی گەش لەسەر بنەمای ڕێزگرتن و ئامادەیی هەبێ لەهاوكاری بۆ دەستەبەركردنی ئامانجە هاوبەشەكان. هەروەك ئەزموونی پۆلەندی ئیسپاتی كردووە شەڕی دوژمنان كەمتر جێی نیگەرانی دەبێ لەبنیادی هەر شتێك بۆ دەوڵەتی سەربەخۆی ئازاد.


* چ جیاوازی و لێكچووێكی نێوان پۆلەنداو كوردستان دەبینی؟


- زۆرێك لە لێكچوو و هەروەها جیاوازی لەنێوان پۆلەندا و كوردستان هەیە، با ئەو ڕاستییە لەبیر نەكەین كە واقیعی چەرخی بیستویەكم بۆ كوردەكان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست ناكرێ بەسادەیی بكەینە هاوتایەك بۆ باروودۆخی پۆلەندییەكان، لە هەر دوو چەرخی 19و 20 لەئەوروپای رۆژهەڵات. چوارچێوەی جیۆپۆلتیك و كاتەكان جیاوازە، زۆرێك لە وردەكاری و زانیاری هەیە دەبێ تۆژینەوەی لە بارەوە بكرێ، پێش ئەوەی هەر كەسێك بازبداتە سەر ئەم ئەنجامانە، بۆیە من زۆر نیگەرانم، چونكە تا ئێستا لە نێو قوتابییە كوردەكان ئەو ئامادییە نییە، بۆ فێربوونی زمانی پۆلەندی بەشێوەیەكی راست و تۆژینەوە و خوێندنەوەی مێژوو و ئەزموونی پۆلەندی. پەی پێبردنی هەموو لێكچووەكان و جیاوازییەكان لە چوارچێوەیەكی جیاوازدا، تەنها مەعریفەی بەسوودمان پێنادات، بەڵكو دەریچەیەك دەداتە كێشەكانمان ئەمەش رۆناهییەك دەبێ بۆ زۆربەی رێگەكان. هەروەك پێشتر ئاماژەم پێیدا، ئەوەی لە توانادایە و زۆر جێی بایەخبێ بۆ كوردەكان ئەو هەڵانەی پۆلەندایە كە ئەمڕۆ بەشێوەی رەخنەیی گەنگەشەی لەسەر دەكرێ، ئەم گفتووگۆ و گەنگەشانە دەكرێ زۆرێك لە بیری داهێنەرانە بە كوردەكان بدات لەبارەی چۆنییەتی مامەڵەو رەفتاركردن لەگەڵ واقیعی سیاسی یا كۆمەڵایەتی، دەشێت ئەم تاقیكردنەوەیە ئەزموونێكی نوێ بێت بۆ هەردوو لامان، دووبارە جێنشینكردنەوەی پۆلەندییەكان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جارێكیتر ڕێگەیان پێبدەن خەبات بكەن بۆ ئەوەی وایان لێبكەن بەیادیان بێتەوە كە خەباتی راستەقینە چییە بۆ چ تێكۆشاون، لەلایەكی دیكەوە كوردەكان بهێننە پۆلەندا رێگەیان پێبدەن بەرەو ڕووی هەموو ئەو گرفتانە ببنەوە كاتێ كە سەربەخۆیی خواستێكەو بوونی هەیە، باوەڕوم وایە دەكرێ یارمەتی هەردوو گرووپ بدرێ‌و پێداچوونەوە بكرێ بەشێوەیەكی رەخنەیی پەیوەست بەوەی كە بەڕاستی هەیانە، لەڕای خۆمدا یەكێك لە سەرەكییە هاوبەشەكانی نێوان پۆلەندی و كوردەكان هەستكردنێكی تایبەتی شەرەفە كە بەئەندازەیەكی بڵاوە، ئەم شەرەفە لەسەر بنەمای ئازایەتی بنیادنراوە كە هەر دووكیان خاوەن ئازایەتی‌و نەبردین، دەرهێنەری بەناوبانگی فیلمی پۆلەندی كریشتۆڤ كیێشلۆڤسكی، دەڵێ پۆلەندییەكان ئەو نەتەوەیەن كە بریتین لە ( گەلێكی تاك، كە بەرەنگاری ئارێشەكان بوونەتەوە بۆ هەرمەبەستێكی هاوچەرخدا), هەمان رەخنەی هاوشێوەی پەیوەست بە كوردەكانم لە مەم و زینی ئەحمەدی خانی دۆزییەوە، هەروەها لە سەرگوزەشتەی (شەوق)ی سەیت ئەلپ (كەبە زمانی توركی نووسراوەو سرووشی وەرگرتووە لەمەم و زین)، من ئەم تاكگەراییە (ئیندیڤیجوەلیزم) زۆر بەشدارە لەگەڵ هەستكردن بەشانازی و شەرەف و ئازایەتی، بۆیە ساڵانی رابردووم بردە سەر بە تۆژینەوە لەسەر شەرەفی كوردی (الشرف الكردی) (Kurdish honour and its transformations) و ڕاگوزەریان، بەمشێوەیە یەكێك دەتوانێ بڵێ كە بەوردی و ڕێك ئەزموونی پۆلەندی هەیە، ئیلهامی بەمنیش بەخشیوە تا بەم كارانە هەستم.


* لەبارەی بەشی تۆژینەوەی كوردی، كاری سەرەكیتان چییەو چۆن بوو ئەم بەشەتان كردەوە؟


- كاری سەرەكی بەشی توێژینەوەی كوردی لەپەیمانگەی توێژینەوەی رۆژهەڵاتی، هەروەها هەڵدەستێ بەسازدانی لێكۆڵینەوە لەبواری تۆژینەوەكانی كوردی و گەشەپێدانی مەعریفە لەبارەی كوردان و زمان و كەلتووریان، لەناو پۆلەنداو دەرەوە، زۆر حەز دەكەم پڕۆگرامی ماستەرو دكتۆرا بۆ خوێندن و تۆژینەوەی كوردی بكەمەوە، بەڵام لەوساتە و ئێستاماندا نەپاڵپشتیم لەلایەن كوردەكانەوە هەیە، نە لە زانكۆكەم، چونكە بە دڵنیاییەوە ناتوانم خۆم بەتەنها ئیدارەی بدەم، پۆلەندا وڵاتێكی دەوڵەمەند نییە، بۆ پێداویستی دیكە خەرجی پێویستە، بۆیە تێ دەگەم ئەمە كارێكی ئاسان نییە و پێویستی بەكات و كۆششی زۆرترە.

 

 

" كۆبوونەوەی فەرمی سیاسییەكان تەنها هەواڵی راگەیاندنە"


* چەند بابەت و كارت بلاوكردۆتەوە لەسەر كوردستان یا لەسەر پێكهاتەكانی كۆمەڵگەی كوردستانی؟


- بڵاوكردنەوەكانم ناژمێرم، بەڵام سەرنج دەدەمە بابەت و كوالێتییەكەی، ئەتوانی بیدۆزییەوە لەماڵپەڕی كوردیش ستەدی kurdishstudies.pl بایەخی سەرەكیم تا ئێستا بۆ ناسنامەی كورد، چیرۆك، سەرگوزەشتە تەقلیدی و نوێیەكان و رەهەندی ئیتیكییەكان كەپێی دەوترێ خەیاڵی مۆڕاڵی، ئەم تۆژینەوەیەی لەبەر دەستمە دەست بۆ بابەتیتر دەبات وەكو ئاین و سیاسەت. هەروەك لەسەرەوە ئاماژەم پێداوە، بەشێوەیەكی تایبەتی تیشكم خستۆتە سەر مانای شەرەف و ڕاگوزەرییەكەی، هەروەك لەئەدەب و سینەمای كوردیدا دووپاتی كردۆتەوە كەنووسەران و دانەران لەهەموو بەشەكانی كوردستان دایانناوە. پێموایە ئەدەب و سینەمای كوردی پێداچوونەوە بەخەیاڵی شەرەفی تەقلیدی بنەمای هەستی هاوچەرخ دادەرێژن كە پێی دەگوترێ شكۆداری یاخود پایەدار. پایەداریش بەوە دەژمێردرێ كە بەشێوەیەكی تایبەت سوودمەندە بەوەی كاتێ پەیوەستبێ بەخەیاڵی مافی مرۆڤ و بنیادی كۆمەڵگەی هاوچەرخ بشتبەستوو بە ڕێز و تێگەیشتنی دوو لایەنە، هەروەها هەستاوم بەسازدانی هەندێ لێكۆڵینەوە لەبارەی دامەزراوە كلتوورییە مۆدێرنەكانی كوردی، هەستاوم بەوەرگێڕانی تێكستی كوردی بۆ پۆلەندی لەوانە چیرۆكی خەیاڵی، كورتە چیرۆك، هۆنراوە، كە لەشێوەی كتێبێك لەچاپدراوە لە گۆڤاری ئەلیكترۆنی بەناوی فیلیتیلاریا كوردیچیا، هەروەها Fritillaria Kurdica. Bulletin of Kurdish Studies.


* ئاستی پەیوەندی پۆلەنداو هەرێمی كوردستان چۆن دەبینی؟


- پێویستە پەیوەندی نێوان هەرێمی كوردستان و پۆلەندا بەرێگەیەكی زۆر مۆدێرن پێكبهێندرێ، ئەوە بەو مانایەیە كە لەسەر ئێمە پێویستە خەیاڵ بەوە نەكەین كە پەیوەندییەكان تەنها دیدارو كۆبوونەوەی فەرمی نێوان سیاسییەكان بێت، چونكە ئەوە نامانگەیەنێتە هیچ ئەنجامێكی بەرهەمدار، تەنها هەواڵە لە راگەیاندن یان تیڤی. باوەڕم وایە پێویستە زۆرترین دەستپێشخەری هەبێ لەسەر ئاستی میللی بۆ هەموو، پیاوانی كار، هونەرمەندان، زانایان و قوتابیانی پۆلەندی و كوردی، ئەمەش بەبێ سەرچاوە ناتواندرێ گەشەی پێبدرێ، بەڵام نابێ ئەم سەرچاوەیە دابین بكەین بەگوێرەی ئەو پەیوەستییەبێ كە (من ئەم پیاوە موهیمە ئەناسم، ئەوجا پارەمان پێدەدات)، بەڵكو دەبێ بەگوێرەی پڕۆژەو كارامەیی بەمانای دروستكردنی سیستەمی مووچەو سكۆلارشیپ و گرنگی تایبەت بە بیرۆكەو مەبەستی دیاریكراو بێت، پێویستە بڕیار لەسەر ئەو بیرۆكانە بدەین كە لەسەر بنەمای پسپۆرێتی كەسی دارێژرابێ، زروور نییە بەوەی كە پارەی هەبێ، بەداخەوە پەیوەندییەكی گەشی كوردی-پۆلەندی نابینم لەگەڵ ئەوەشدا باوەڕم وایە زۆرێك كەس هەن ئارەزوویان لە بنیادنانی پردی پەیوەندی بۆ هەر دوولا هەیە.


* ناوەڕۆكی بابەتەكان و پاڵنەرەكانت بۆ بڵاوكردنەوەی كتێبەكانت لەبارەی توێژەكانی كوردستان چین؟


- سوورم لەسەر سازدانی تۆژینەوە لەبارەی بابەتی كلتووری، چونكە وایدەبینم ئەم بابەتانە گرنگن و لە هەمانكاتیشدا فەرامۆش كراون، باوەڕم وایە یەكێك لە كۆسپە سەرەكییەكانی كە دێتە پێش رێگەی كوردەكان بۆ گەیشتن بەمافیان ئەویش (دێهیومینازەیشن)ە واتە لە مرۆڤایەتی خستن، بەمانایەكیتر لە جیهانی دەرەوەدا وەكو مرۆڤی كامل سەیر ناكرێن، (دێهیومینازەیشن) دەبێتە هۆی ڕق و توندوتیژی، نەك تەنها بەهۆی ئیڕادەی خراپی ئەوانیتر. هەرچەندە زۆرێك لە ئایدیۆلۆژییەكان رۆڵی خۆیان بینیوە، بەڵام بەهۆی دەرفەتی زۆر سنووردار بۆ ناسینی كوردەكان وەك مرۆڤ، (ئەوان تەنها مرۆڤی جەنگ نین، قارەمان یا پێشمەرگە یا پەناهەندەی هەژار بن ... تد) بەڵكو پێویستە بەبیرۆكەكانیان، وەك كاراكتەری رۆژانەی ژیانیان بناسرێن، بە لەبەر چاوگرتنی باروودۆخێكی زۆر، لایەنەكانی بوونی كورد شاردراوەتەوە لە بینین و فەرامۆشكراوە، ئەمەش بوەتە هۆی داماڵین لە مرۆڤایەتی (دێهیومینازەیشن) لە مافی مرۆڤ و ئینكاریكردن لەمافی كوردەكان.
من فۆتۆگرافەرم ئەمەش یارمەتیم دەدات بۆ تێگەیشتن لە واقیعی كوردی بەشێوەیەكی باشتر، زۆربەی جار پۆرترێتی خەڵكی دەگرم و پێشكەشم كردوون لەهەندێ پیشانگادا، ئێستا وێنەكان لە وێب پەیجەكەم دانراوە، كارەكانم وەك بەشێكی جیا نەبووە لە لێپێچینەوەكانم مامەڵەی لەگەڵدا دەكەم.


* كێشەكانی كە رووبەرروت دەبێتەوە لەبارەی كارەكانت پەیوەست بە كوردستان چین؟


- تەحەدیاتێكی زۆر هەیە لەوانە نەبوونی خەرجی و مەعریفە، فەرامۆشی، نییەتی خراپ و لایەنگیری وەك لیستێكی درێژ ئەم كێشانە هەیە، بەڵام باوەڕم بەوە نییە كە پێویست بێ زۆر سەرنج بدەینە سەر ئەم كێشەو كۆسپانە، چونكە دەرفەتیش هەیە، بەڵام با رووبەڕووی تەحەدیاتەكان ببینەوە.


* تێگەیشتن و پێزانینت لەبارەی داهاتووی كوردستان چۆن دەبینی؟


- بۆچوونە سیاسییەكان تارادەیەك ناڕوون و لێڵە، كوردەكان هاوبەشی متمانە پێكراویان نییە لە سیاسەتدا، پرسیارێكیش هەیە دەبێ بكرێت، ئایا ئەم هاوبەشانە جێی باوەڕی ئەوانیترن؟.
لەلایەكی دیكەوە ناكرێ سیاسەتی سەركەوتوو بەرتەسك بكرێتەوە بۆ سیاسییەكان و كردەوەكانیان، بێجگە لە زەحمەتییەكان من بەتەواوی بەئومێدم. من هەرگیز بڕوام بەسیاسییەكان نەكردووە، بەڵكو بڕوام كردووە بە كەسە ئاسایی و ئیڕادەیان و نەخشەیان بۆ گۆڕانكاری لە دەوروبەرەكەیان، زۆرێك لە كوردی گەنجی داهێنەرو بەهەرەمەند هەن دەتوانن كارەكانیان بەگەرمی بگەیەنن بەبێ لەبەرچاوگرتنی كۆسپەكان، ئەوە دەبێتە داهاتووی كوردستان.


پڕۆفایل:
یۆئەننا بۆخێنسكا پرۆفیسۆری یاریدەدەر لەئینستیتیوتی تۆژینەوەی رۆژهەڵاتی لەزانكۆی یەگەلۆنیان، بەڕێوەبەری بەشی تۆژینەوی كوردیە، دانەری پەرتووكی تۆژینەوە لەناسنامەو ئەدەبی كوردی (لەنێوان تاریكی و ڕۆناكیدا، ناسنامەو ئەدەبی كوردی، بەزمانی پۆلەندی). ساڵانی 2013 تا 2018 سەرۆكایەتی پرۆژەی لێكۆلینەوەی تیمی كردووە بەناوی (چۆن وادەكەی كە دەنگ ببیسترێ؟ بەردەوامی و گۆڕانی كەلتووری كوردی و واقیعی كۆمەڵایەتی لەتێڕوانینی دوای كۆڵۆنیالی،) (www.kurdishstudies.pl) لەسەر خەرجی سندوقی مەڵبەندی نیشتمانی پۆلەندی بۆ زانستەكان جێبەجێكراوە، ئەنجامی سەرەكی پڕۆژەكەش كتێبێك بوو بەناوی (Rediscovering Kurdistan's Cultures and Identities: The Call of The Cricket) كە چاپكراوە لەلایەن لەخانەی چاپی پالگرێڤ ماكمیلان، لەچوارچێوەی زنجیرەیەك تۆژینەوەی پالگریف لەبارەی كەلەپووری كەلتووری و كێشمەكێشدا لە ٢٠١٨.
بایەخە سەرەكییەكانی بریتییە لە ئیتیك، كەلەپوور، ئەدەبی كلاسیكی و هاوچەرخی كوردی و سینەماو هونەری رۆژهەڵاتی لە چوارچێوەی زنجیرەیەك تۆژینەوە لەبارەی كەلتووری كەلەپوورو زنجیرە كێشمەكێشەكان، هەروەها وەرگێڕی ئەدەبی كوردییە، فۆتۆگرافەریشە. (www.joannabochenska.com).

زۆرترین بینراو