گەنجان، دەردە دڵی گەنجییەتی دەكەن

گەنجان، دەردە دڵی گەنجییەتی دەكەن

زاری كرمانجی-هەولێر: پرسی گەنجان, كە پرسێكی گرنگ و بەبایەخی كۆمەڵگایە تا ئێستا وەك پێویست نەخراوەتە ڕوو و گرنگی پێویستی پێنەدراوە و كەمتەر خەمی لەبەرابەر كراوە, نێوەندە لێكۆڵینەوەكانی هەرێمی كوردستانیش ڕەنگە بەبەر ئەم كەمتەر خەمییە بكەون كە لە زانكۆ و نێوەندە ئاڕاستەكراوەكانی تر پێك دێن. وێڕای ئەوەی حكومەت لایەنی یەكەمی بەرپرسە بۆ بەدەمەوە بوونی ئەم پرسە بەڵام گەنجان حكومەتی هەرێم بە كەمتەر خەم دەبینن و لە بەشێكی قسەكانیاندا پێیان وایە كار لە كەرتی تایبەت كە تا ئاستێك ڕێژەكەی كەمە هی ئەمان و پشت پێبەستن نییە و لە داهاتوو ڕەنگە كارەكانیان لەدەست بدەن. هاوكات چەند باسێكی تری پەیوەند بەخۆیان دێننە بەر باس و زاری كرمانجی یش لەم ڕاپۆرتەدا بیرو بۆچونیان دەخاتە ڕوو.
ئەیمەن هێمن, گەنجێكی شاری هەولێرە و فێرخوازی زانكۆی سەڵاحەددینە, لە تێروانینی ئەودا گەنجییەتی ئەمەیە: "گەنج یا گەنجییەتی قۆناغێكی ژیانی مرۆڤە كە دووای تەمەنی نێوجەوانی دێت و بەر لە هاتنی تەمەنی بەساڵاچوون یا پیرییە, تەمەنی گەنجی تەمەنێكە مرۆڤ لەوپەڕی تواناو هێزی دایە, زۆرجاران دەكرێت بڵێن ئەو تەمەنە تەمەنی بیركردنەوەی گەورەیە كە ئامانجی گەورەی پێ بەدی بهێنی, هەموو كۆمەڵگەیەك لەسەر بیركردنەوەی گەنجان دەوەستێت, لە ڕۆشەنبیری و فكر و كاری گەنجەكانەوە كۆمەڵگاكان دەكرێت پێوەر بكەین. گەنجییەتی تەمەنێكە ناكرێت هەروا بە ئاسانی تێبپەڕێنرێت, ڕەنگە گرنگی و بایەخی ئەو تەمەنە زیاتر ئەوانە هەستی پێبكەن كە ئێستا بەساڵاچوون و تەمەنیان گەشتۆتە پیری".
ئاوێزان حاجی, فێرخوازی زانكۆی سۆرانە, ئەم لە قسەكانی خۆیدا ئاماژە بۆ وەك یەك بوونی توانای كچان و كوڕان لەپاڵیدا بەرێوەبردنی كات دەكات: "توانای كچان و كوڕان دەكرێت لە دوو ڕووەوە بخەینە ڕوو, یەكێك لەوانە كە بوونیەتە بایەلۆجییەكەی جەستەی كچان و كوڕانە, كچانە و كوڕان لەم بوونیەتە كۆمەڵێك جیاوازی زۆر لەنێوانیان هەیە, تەنانەت لەڕووی بەهێزی جەستەییشەوە, بەڵام هەرچی ڕوووەكەی ترە كە توانایە, لەم ڕووە هیچ جیاوازییەك لەنێوان كچان و كوڕان دانییە, هەریەكەیان دەكرێت لە بوارێكا بە هێزتر بن لەوەی تریان.
سەبارەت بە بەرێوەبردنی كاتییش, ئەمە بابەتێكە بایەخی زۆری هەیە, هەرچەندە بابەتی بەرێوەبردنی كات تەنها پەیوەندیدار نییە بە گەنجەوە بگرە ئەوانەی لە تەمەنی بەساڵاچووشدان مەرجە و پێویستە پلانیان هەبێت بۆ بەرێوەبردنی كاتەكانیان تەنانەت دایكان و باوكان بۆ مناڵەكانیشیان ئەبی پلانی زۆر گونجاویان هەبێت, بەداخەوە دەكرێت بڵێم بۆ بابەتی بەرێوەبردنی كات, ئەگەرچی ئەم قسەیەی من بەسەر هەموو كۆمەڵگەكەدا ناچەسپێت بەڵام لەم ڕوەوە بێ پلانییەكی زۆر هەیە, تائاستێك كە ڕەنگە نەك هەر گەنجەكانمان بگرە بەتەمەنەكانیشمان نەزانن چۆن كاتەكانیان بەسەر بەرن و لەچیدا تێیپەڕێنن".
ڕەهبەر راغب, گەنجێكی تەمەن 24 ساڵە, دەرچووی زانكۆیە و دانەمەزراوە, ئەو قسەی خۆی هەیە لە بەرابەر ئەوەی كە گەنجان چاویان لە حكومەتە بیان خاتە سەر كار و هەوڵی زۆریان نییە بۆ بەدەست هێنانی كار لە كەرتی تایبەت: "لەم ڕووەوە خودی حكومەت هۆكارە, چونكە نەیتوانیوە هەلی كار بۆ گەنجان لە كەرتی تایبەتدا بە ڕێژەیەكی زۆر دروست بكات یاخود كاتێك كۆمپانیایەكی گەورە دێتە كوردستان و یانیش هەر لە كوردستان دروستدەكرێت و دادەمەزرێت ناچاریان بكات بە دەرفەت دان بە توانای ناوخۆیی كە لەم شوێنەدا پێشكەشی بكەن, خاڵێكی تر كە زۆر گرنگە و تەنانەت بۆ ئەوانەی لە كەرتی تایبەتیش دا كاردەكەن بەدەستییەوە گیرۆدەن, بابەتی گەرەنتی مووچەكانیانە و دڵنیایی بەردەوام بوونی مووچەكانیانە ئەگەر بێت و لە كاتی كاردا ڕووبەڕووی مەترسی ببنەوە, یاخود كاتێك تەمەنیان دەگات بە ئاستی خانەنشین بوون هیچ مووچەیەكی خانەنشینی یان پێ نادرێت, ئەوانیش ناحاڵا دەمێننەوە".

 

زۆرترین بینراو