قاسم سلێمانی كێ بوو؟

ئیسماعیل رواندز

ئێستا كاتییەتی قسەیەك لەسەر كوشتنی قاسم سلیمانی بكەین، ئاخر تەپوتۆزی شڕۆڤە سیاسییە ئایدۆلۆژیییەكانی دوای كوشتنی سلێمانی یەكجار چڕ و خنكینەر بوون، ئێستا خۆشبەختانە جەوەكە هەندێك ڕۆشنترە‌و تەپوتۆزەكە نیشتۆتەوە و ئەوەش وادەكات شتەكان وەك خۆی ببیندرێن نەك وەك حەزو لێكدانەوەی ئایدۆلۆژی.
قاسم سلیمانی فەرماندەیەكی سەربازی بە كاریزما بوو، بەس قەتوقەت رەقمێكی سیاسی نەبووە لە سیستەمی ئێران.
قاسم سلیمانی بێجگە لە فەرماندەیەكی سەربازی بە ئەزموون و خاوەن مێژوو و دڵسۆزی مەلاكانی تاران، هیچیتر نەبوو. لەوەش زیاتر قاسم سلێمانی قەتوقەت نەشی دەتوانی ببێت بە رەقمیكی سیاسی لە سیستەمی سیاسی ئێراندا. ئەمەش نەك لەبەر ئەوەی بە توانا نەبوو بەڵكو لەبەر ئەوەی خاوەن هیچ گووتاری سیاسی نەبوو. لە هەر سیستەمێك یا پڕۆسەیەكی سیاسی تەنها كەسە خاوەن گووتارەكان دەتوانن ببنە رەقمی سیاسی، بە واتایەكیتر بۆ بوون بە ڕەقمی سیاسی تەنها كارامەیی سەربازی و ئیستخباراتی كافی نییە و نابێت.
ئەوانەی كە ووتیان دونیای پاش كوشتنی سلیمانی وەك دونیای پیش ئەو نییە، لە كەمترین حاڵەتدا دەتوانم بڵێم بێ ئاگابوون لە ناسنامەی قاسم سلێمانی، بەمەش زۆر هەڕەمەكیانە خۆیان فڕیدایە ناو تەپوتۆزی شڕۆڤەی سیاسی.
بە تایبەت رۆژنامە نووسە ئاماتۆرە ئەمریكایی و عەرەبییەكان، بە هەرحاڵ ئەوە زۆر گرنگ نییە كە كێ چی گووتووە و كێ چی نەگووتووە لە بارەی كوشتنی قاسم سلیمانی، ئەوەی گرنگە كە هەولێر بیزانێ وڵامی ئەو پرسیارەیە: ئەرێ گەلۆ لە كوشتنی قاسم سلێمانی كێ قازانجی زۆری كرد و كێش هیچ قازانج نەكرد و كێش زەرەری كرد؟
لە بینینی مندا وەڵامی پرسیاری سەرەوە بەمشێوەیە:
یەكەم: قازانجمەندی یەكەمی كوشتنی قاسم سلێمانی موقتەدا سەدڕ بوو. ئاخر قاسم سلێمانی پارێزەری زیندانی سەدڕ بوو لە عیڕاق.
هەركاتیك قاسم سلێمانی بهاتایە بەغدا ئەوا سەدڕ ڕووحی دەچوو، چونكە دەیزانی بە ئاسانی ناتوانێ كڵاو لەسەر قاسم سلێمانی بنێت.
دووەم: قازانجمەندی دووەمی كوشتنی قاسم سلێمانی سعودیە و خەلیجییەكان بوون، چونكە فەرماندەیەكی گەورەی دوژمنی خۆیان لە مەیدانی شەڕ نەما.
سێهەم: قازانجمەندی سێهەمیش ڕژێمی ئەسەد بوو، چونكە قاسم سلیمانی بەشێك لە دەسەڵاتی ئێران بوو لە سووریای ئەسەد.
چوارەم: بێگوومان كوشتنی قاسم سلێمانی، بە پلەی هەشتەمیش، لە قازانج ئەمریكاییەكان بوو چونكە هەم سەركەوتنێكی مەعنەوی بوو، هەم چاوترساندنێكیش بوو بۆ بەكرێگیراوەكانی ئێران لە ناوچەكە و عێڕاق كە لە داهاتوودا جورئەت نەكەن بە ئاسانی هێڕش بكەنە سەر بەرژەوەندییەكانی ئەمریكا لە ناوچەكە.
پینجەم: زەرمەندی یەكەمی كوشتنی قاسم سلیمانی هێزە شیعەكانی عێراق و لوبنانی سەر بەئێرانبوون، لەوانەش حیزبولڵا، جەماعەتی حەكیم، ئایەتولڵا سیستانی، میلیشیاكانی عامری و خەزعەلی ...هتد.
پێنجەم: رەنگە كەسێك بپرسیت ئەدی هەولێر هیچ قازانجی كرد لە كوشتنی قاسم سلێمانی؟ لە حەقیقەتدا رەنگە هەولێر زەرەری نەكردبێت بەس هیچ گوومان لەوەدا نییە كە هیچ قازانجیشی نەكرد. لەبەر ئەوەی قاسم سلێمانی دۆست و هاوپەیمانی هەولێر نەبوو بەس لە ئاستی ستراتیژیدا قاسم سلیمانی فەرماندەیەكی شعوبی زۆر دڕی دژ بە عڕوبییەكانی عێڕاق بوو. دەقیق لەو خاڵەدا كوشتنی قاسم سلێمانی قازانجی بۆ هەولێر نەبوو وەكچون دەتوانین بڵێین زەرەریشی نەبوو.

بابەتى پەیوەندیدار بیروڕا

زۆرترین بینراو