Share on facebook
ژمارەیەك لە پەرلەمانتاری توندڕەوی هاوپەیمانی نیشتمانی پەرلەمان بەڕێوەدەبەن
یەک شەممە, 15 تشرینی یەکەم 2017 20:05

ZKW : چاوپێكەوتن- ڕائیب شێروانی - موسەنا ئەمین، سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتووی ئیسلامی لە ئەنجوومەنی نوێنەران لە چاوپێكەوتنێكی تایبەتدا لەگەڵ هەفتەنامەی زاری كرمانجی دیاركرد، ئێستا ژمارەیەك لە پەرلەمانتاری توندڕەوی هاوپەیمانی نیشتمانی پەرلەمان بەڕێوەدەبەن و دژی كورد بەكاردەهێنن، كە بە ئارەزووی خۆیان بڕیار لە دژی كورد دەردەكەن، بۆیە ئەگەر ئەوان هەر لەسەر ئەو نەریتە بەردەوام بن، ئێمە ناچارین بایكۆتی دانیشتنەكان بكەین و نەگەڕێینەوە. ڕوونیشیكردەوە" ئەو بڕیارانەی دراون هەموو بڕیاری نایاسای و نادەستوورین، سزای بە كۆمەڵن لەسەر خەڵكی كوردستان، پێویستە بە زووترین كات ئەو سزایانە هەڵبگیرێن، چونكە تەنیا ڕێگا لە نێوان هەولێر و بەغدا بریتیە لە گفتوگۆ و ئاشتی، كوردستان ئامادەیە گفتوگۆ بكات، بەغداش دەبێت ئامادە بێت گفتوگۆ بكات، بەڵام بەغدا ئێستا شەڕی گەماڕۆدان و شەڕی دابەشكردنی ڕیزەكانی كورد لەگەڵ ئێمە دەكات، بۆ ئەوەی كورد خۆی هەستێت بە پووچەڵكردنەوەی ئەو شتەی كە كردوویەتی، بەداخەوە ئێستا هەندێك سیاسی و پەرلەمانتاری ئێمە لە عەرەبەكان عەرەب ترن و دژی هەرێمی كوردستان و  ریفراندۆم قسە دەكەن.
موسەنا ئەمین، گوتی" هیچ فراكسیۆنێك بە تەواوەتی بڕیاری نەداوە نەگەڕێتەوە بەغدا، بەڵام بابەتەكە بە كاتەوە گرێدراوە، ئێمە ئیش و كارمان لە بەغدایە، بۆیە هەر دەبێت بگەڕێینەوە بەغدا، دەبێت لەوێ ئامادەسازی بكەین بۆ لابردنی سزاكانی كوردستان، دروستكردنی ژینگەیەك بۆ گفتوگۆ كردن، لە نێوان هەولێر و بەغدا، بۆ ئەمە پێویستە لە بەغدا بین، بەڵام كە جاری پێشوو چووینەوە بەغدا تەماشای بارودۆخی ناوچەكەمان كرد، بارودۆخێكی لەبار نەبوو، دەرفەت نەبوو بۆ ئەو جۆرە بابەتانە، ئەوان زۆر توڕە و توشی شۆك ببوون و ئامادەنەبوون گفتوگۆ بكەن، ژینگەی پەرلەمانیش بەكارهێنراوە دژی كورد، ئەگەر هەر لەسەر ئەو نەریتە بەردەوام بن، ئێمە ناچارین بایكۆتی دانیشتنەكان بكەین، بەڵام ئەگەر ئەو ژینگە سازگار ببێت و ئێمەش بتوانین ڕۆڵێك ببینین لە بەغدا بۆ كێشەی گەلەكەمان ئامادەین بچینەوە بەغدا.
سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتووی ئیسلامی لە ئەنجوومەنی نوێنەران دەشڵێ" ئێستا ژمارەیەك لە پەرلەمانتاری توندڕەوی هاوپەیمانی نیشتمانی پەرلەمان بەڕێوەدەبەن، بەڕێوەبردنەكەشیان بەكارهێنانە دژی گەلی كورد، كە بە ئارەزووی خۆیان ئەجندایەكان دەگۆڕن و بڕیار لە دژی كورد دەردەكەن، ئالۆزی دروست دەكەن، قەیرانەكان قولتر دەكەنەوە، بەداخەوە كە ئەوان ئێستا سەرۆكایەتی پەرلەمان بە شێوەیەكی ناڕاستەوخۆ بەڕێوە دەبەن.
موسەنا ئەمین، سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتووی ئیسلامی لە ئەنجوومەنی نوێنەران ئاماژەی بەوەش كرد" ئەو بڕیارانەی كە دراون هەموو بڕیاری نایاسای و نادەستوورین، سزای بە كۆمەڵن لەسەر خەڵكی كوردستان، پێویستە بە زووترین كات ئەو سزایانە هەڵبگیرێن، چونكە تەنیا ڕێگا لە نێوان هەولێر و بەغدا بریتیە لە گفتوگۆ و ئاشتی، كوردستان ئامادەیە گفتوگۆ بكات، بەغداش دەبێت ئامادە بێت گفتوگۆ بكات، هەموو پرسەكان لەسەر ڕێك بكەون، چونكە ئەو سزایانە نادەستووری و نایاساین، دژن لەگەڵ سەرەتاترین مافی گەلی كورد، دژن لەگەڵ ئەوەی كە ئەوان خۆیان دەڵێن، هەرێمی كوردستان بەشێكە لە عێراق، ئەگەر كوردستان بەشێكە لە عێراق، چۆن دەبێت سزای بەشێك لە خەڵكی عێراق بدەیی، چۆن دەبێت لەگەڵ دوژمنی خۆت ڕێك بكەوی بۆ ئەوەی لە خەڵكی خۆت بدەیی، چونكە ئەوان توركیایان بە دوژمن سەیر دەكرد، بە سەرچاوەی تیرۆر و داعش تەماشایان دەكرد، ئێستا خۆیان دەچن لەگەڵ سەربازی تورك مانۆر دەكەن بۆ ترساندنی خەڵكی كوردستان.
سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتووی ئیسلامی لە ئەنجوومەنی نوێنەران زیاتر دەڵێ" ئەگەر بەغدا هەر لەسەر هەڵوێستی خۆ بەردەوام بوو و ئامادەنەبوو گفتوگۆ لەگەڵ هەرێمی كوردستان بكات، كورد دەبێت هەر پێداگری لەسەر مافی خۆی بكات، ناو ماڵی خۆی ڕێك بخات،  ڕیزەكانی خۆی ڕێك بخاتەوە، هێزی خۆی كۆ بكاتەوە، ئامادەبێت بۆ هەر ئەگەرێك، ئامادەبێت بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی هەر مەترسی و ئەگەرێك كە روو لە هەرێمی كوردستان دەكات.
سەبارەت بەوەی پێتوایە عێراق هێز دژی هەرێمی كوردستان بەكاربهێنێت، موسەنا ئەمین، دیار كرد" هەموو ئەگەرێك ڕەنگە ڕوو بدات، بەڵام تۆزێك بە دووری دەزانم، ڕەنگە ڕووداوێكی كاتی رووبدات، بەڵام شەڕێكی درێژ و بەربڵاو لە نێوان هێزی پێشمەرگە و حكوومەتی عێراق روونادات، دۆستە نێودەوڵەتیانەی لە ناوچەكە ڕێگا بە دروستبوونی شەڕ نادەن، سەرەڕای ئەوەش هیچ لایەنێك بڕوای بە شەڕ نیە، وەكو وەسیلە بەكاری بهێنێت، بابەتەكان بە ئاشتی و دیالۆك چارەسەر دەكرێن.
سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتووی ئیسلامی لە ئەنجوومەنی نوێنەران ئاماژە بەوەش دەدات" پێویست بوو بەغدا ڕێزی لە دەرئەنجامەكانی ریفراندۆم گرتبایە، ڕێزی لە ئیرادەی گەلی كوردستانی گرتبایە، پێكەوەژیان بە ئارەزوومەندانە دەبێت، بە ئاشتیانە دەبێت، كاتێك نەتەوەیەك نەیەوێت لەگەڵ پێكهاتە و نەتەوەیەكی دیكە بژیت، ناكرێت بە زۆری و بە ترس و هەڕەشە بۆ ئەوەی بە زۆر لە گەڵی بژی، پێوە بڵكێنرێت، ئێمە میللەتێكی ئازادین، لە دوای ڕووخانی ڕژێمی بەعس بە ئارەزوومەندانە لەگەڵ عێراق یەكمان گرتەوە، ئەگەرنا ئێمە سەربەخۆ بووین، ئەو ئارەزوومەندانەی ئێمە چەسپێنراوە لەناو دەستووردا، دەستوورێكمان نوسی بۆ پێكەوەژیان، بەڵام ئەو دەستوورە پێشێل كرا، یەك ماددەش جێبەجێ نەكراوە، هەموو دەستوور پێشێل كراوە، كورد میللەتێكی ئازایە، هیچ كات لە هەڕەشە و گوشارەكان نەترساوە، چونكە ئەو هەڕەشە و گوشارانەی زۆر تاقی كردۆتەوە، لە دەیان ساڵی رابردووش توانیویەتی شكەستی پێ بهێنێت، ئێستا پێگە و هێزی كوردستان لە هەموو كاتێك زیاترە، كوردستانیش ناچێتە ژێر باری هەڕەشە و گوشارەكان و حكوومەتی عێراق، بەس باوەڕناكەم ئەوان پەنا بۆ هێز ببەن، چونكە لە شەڕ و هێزدا لە بەكارهێنانی هێزدا هەموو لایەك بە دۆڕاو دەردەچێت، بۆیە نابێت هیچ كەسێك بیر لەوە بكاتەوە، بەڵام ئەگەر دەستدرێژی بكرێتە سەر كوردستان، بێگومان هەموو خەڵكی كوردستان ئەرك و مافیان هەیە كە بەرگری لە خۆیان بكەن.
موسەنا ئەمین، سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتووی ئیسلامی لە ئەنجوومەنی نوێنەران ئاشكرای كرد" بڕیارەكانی عێراق ئەوەی تا ئێستا هەیە هیچ نیە و تەنیا بڕیاری كاردانەوەیە، بەڵام دوای ماوەیەكی دیكە ئەوان بۆیان دەردەكەوێت كە هیچ ڕێگەیەكی دیكەیان نیە دەبێت لەگەڵ كورد ڕێك بكەون بۆ ئەوەی جیا بێتەوە لە عێراق، بەڵام ڕەنگە ئەوە كەمێك كاتی بوێت، ئەگەرنا بەغدا هەر لەسەر بڕیارەكانی خۆ بەردەوام بوو جیابوونەوەی كوردستان بۆ سەربەخۆیی خێراتر دەكات.
سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتووی ئیسلامی لە ئەنجوومەنی نوێنەران گوتیشی" بەغدا ئێستا شەڕی گەماڕۆدان، شەڕی بێزاركردن، شەڕی دابەشكردنی ڕیزەكانی كورد لەگەڵ ئێمە دەكات، بۆ ئەوەی كورد خۆی هەستێت بە پووچەڵكردنەوەی ئەو شتەی كە كردوویەتی، بەداخەوە ئێستا هەندێك سیاسی و پەرلەمانتاری ئێمە دەبینین بە شێوەیەك لە عەرەبەكان عەرەب ترن، دژی هەرێمی كوردستان و  ریفراندۆمەكە قسە دەكەن، ئەوان گرەو لەسەر ئەوە دەكەن كە بتوانن هەندێك كورد بڕوای پێ بكەن كە لەگەڵ سیاسەتی ئەواندا بێت، ئەمەش بەرپرسیارەتێكی گەورە دروست دەكات، بەتایبەتی پارتی كە لەناو حكوومەتی هەرێم هەموو ئەو دەرگایانە بگرێت كە ئەوان لێیەوە دێنە ژوورەوە بۆ ئەو بابەتە، كە چاكسازی لەناو خۆی كوردستان بكات، كێشەی سەرۆكایەتی چارەسەر بكات، وەزیرەكان بگەڕێنێتەوە و كابینەیەكی بنكە فراوان بۆ حكوومەت دروست بكات، چاكسازی بكات، میللەت ڕازی بكات و دڵی خۆش بكات، ئەوانە هەموو ئێستا لە دەست پارتی دان، ئەركی ئەخلاقی و سیاسی و نەتەوەی پارتی ئەوەیە كە هەموو ئەو بیانۆیانە ببڕێتەوە كە ئەوان باسی دەكەن، ناڕەزایەتیەكانیان بە شێواز و كاتێكی ناتەندروست تەعبیری لێ دەكەن، چونكە كاتەكە دەبێت گونجاو بێت، چونكە ئەو كاتە كە ئێمە ڕووبەڕووی گەماڕۆ بووینەتەوە لەگەڵ نەیارەكانمان لە بەغدا، ئەو كاتە كاتی ئەوە نیە كە ئێمە ئێستا دابنیشین و هەندێك گفتوگۆ لە نێوان خۆماندا بكەین، بەڵكو دەبێت ڕوومان بكەینە بەغدا و بەرگری لە نەتەوەی خۆمان بكەین.
سەبارەت بەوەی كە نزیكەی 93% خەڵكی كوردستان دەوڵەتیان دەوێت پێتوایە هیچ كەس و لایەنێك مافی ئەوەی هەبێت ریفراندۆم هەڵ بوەشێنێتەوە، موسەنا ئەمین، رایگەیاند، هیچ كەس و لایەنێك مافی ئەوەی نیە ئەو ریفراندۆمە هەڵبوەشێنێتەوە، بڕیاری گەلی ئێمەیە، تەنیا ریفراندۆمێكی دیكە لە كوردستان دەتوانێت ئەو ریفراندۆمە هەڵبوەشێنێتەوە، بۆیە ریفراندۆمێك دەتوانێت ریفراندۆمێكی دیكە هەڵبوەشێنێتەوە، ئیرادەی میللەت لەسەرووی هەموو ئیرادەیەكەوەیە، چونكە ئیرادەی گەل دەستوور و یاسا دروست دەكات، حكوومەت دروست دەكات، پەرلەمان دروست دەكات، ئەوانە هەموو ئیرادەی گەل دروست دەكات، ئیرادەی میللەت لەسەرووی هەموو ئیرادەیەكەوەیە، بۆیە هیچ كەسێك ناتوانێت ئەو ریفراندۆمە هەڵبوەشێنێتەوە.
سەبارەت بەوەی تا چەند پێتوایە عەقڵیەتی شۆڤێنی هێشتا لە عێراقدا ماوە و پێویستە سەرانی بەغدا بەخۆیاندا بچنەوە، سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتووی ئیسلامی لە ئەنجوومەنی نوێنەران گوتی" پێویستە سەرانی بەغدا بە خۆیاندا بچنەوە و ڕێز لە بنەماكانی دیموكراسی بگرن، كە ڕێگە نادات میللەتێك بە زۆر  بڵكێنرێت بە وڵاتێكی دیكەوە، بەزۆر ئیرادەی فەرز بكرێت و ئیرادەكەی كە تەعبیری لێ كردووە ڕەفز بكرێت، ڕێز لەو دەستوورە بگرن كە مافی داوە بە گەلی كوردستان چارەنووسی خۆی دیاری بكات، هەموو یاسا نێودەوڵەتییەكانیش ئەو مافە دەدەن بە هەموو میللەتێك، رێز لەو پێكەوەژیان و نان و خوێیە بگرن كە بە یەكەوە دەیان ساڵ بە یەكەوە خواردوومانە لە چیاكانی كوردستان ئەوان لەلای ئێمە بوون پێكەوە دژی ڕژێمی بەعس خەباتمان كردووە، ئەوە 13 ساڵیشە پێكەوە كیانێكی سیاسییمان دروست كردووە بە هاوبەشی ڕێز لە ئەوانە بگرن و نەدۆڕێنن، ئەگەر ڕێزی لێ بگرن كارەكە زۆر ئاسانە و بە گفتوگۆ و برایەتی دەتوانین بگەینە ئەنجامێكی باش، ئەگەر لە یەك وڵاتدا نەبین، دەتوانیت لە دوو دەوڵەتدا دراوسێ و برای یەكدی بین، هاوپەیمان بین، هەتا دەتوانین هاوپەیمانێكی كۆنفیدڕالی لە نێوانمان دروست بكەین.
موسەنا ئەمین، ئەوەشی گوت" لەگەڵ ئێران تا ئێستا دراوسێیەكی زۆر باش بووینە، لەگەڵ توركیاش بە هەمان شێوەیە، ئەوەندە ساڵە هەرێمی كوردستان ئەزموونێكی سیاسی هەیە ڕێزی گرتووە لە مەترسیەكان لە بەرژەوەندییەكانی هەر دوو وڵات، ئەوانە دراوسێ و برایی ئێمەن، دەبێت رێز لەو هەموو چەندین ساڵە خەباتی هاوبەشەمان بگرین كە بە یەكەوە كردوومانە، لە ماوەی ئەو ساڵانەی رابردووش هەرێمی كوردستان سەڵماندوویەتی كە تێدەگات لە بەرژەوەندییەكانی ئەوان و رێزی لێ دەگرێت، دەبێت ئەوان لەو پەیامە ئیجابیە تێگەیشتبانە و دەبێت تێش بگەن كە كوردستان دەیەوێت دەوڵەتێكی دۆست و براو هاوسێ دروست بكات لەگەڵ ئەوان، نابێتە مەترسی بۆ سەر ئەوان و نایەوێت هەڕەشە لە كەس بكات، ڕێگەش بەوە نادات كەس بەرژەوەندییەكانی ئەو دوو وڵاتە بخاتە مەترسییەوە كە هاوسێ و دراوسێی ئێمەن.
لە كۆتاییدا، موسەنا ئەمین، سەرۆكی فراكسیۆنی یەكگرتووی ئیسلامی لە ئەنجوومەنی نوێنەران رایگەیاند" جیهان زیاتر بەرەو ئەوە دەڕوات كە كورد بناسێ، رۆژ بۆ رۆژ دۆستانی كورد و هاوپەیمانانی كورد زیاد دەبن، رۆژ بۆ رۆژیش مەزلوومیەتی گەلی كوردستان لەبەر چاو دەردەكەوێت، بڕوام وایە لە ئایندەدا ڕێز لە ئیرادەی گەلی كورد دەگرن و دانی پێدا دەنێن، گۆڕانكاریەكی سیاسیش بۆ ناوچەكە بەڕێوەیە، ئەوەش دەروازەیەكی ئۆمێدێكی گەورەیە بۆ خەڵكی كوردستان، كە لەم گۆڕانكاریە و سایكس پیكۆیە نوێیە كە بەڕێوەیە بۆ ناوچەكە گەلی كوردستانیش ببێت بە خاوەن دەوڵەتێكی سەربەخۆ بۆ خۆیی".