Share on facebook
هەندێك لە ماتۆرسكیلەكان هاووڵاتییانیان بێزار كردووە
دووشەممە, 11 حوزەیران 2018 19:46


زۆری ژمارەی ماتۆرسكیلەكان بۆتە ماییەی بێزاری هەندێك لە خەڵك و بەهۆی تیژرۆیی و بەرزكردنەوەی دەنگی بزوێنەری ماتۆر سكیلەكانیان دانیشتوانی كۆڵان‌و گەرەكەكانیان هەراسان كردووە، هاووڵاتییان داوای دانانی سنوورێك بۆ ئەم بابەتە دابندرێت.


محەمەد سەلیم-سۆران:


"هەركاتێ‌ منداڵەكانم دێنە دەرەوە بەترسەوە رێگایان پێ‌ دەدەم، چونكە ترسم لەوەیە ماتۆر سكیلێك خۆیان پێدا بكێشێ‌". ئەمە دەستپێكی قسەكانی ئافرەتێكی تەمەن 41 ساڵی دانیشتووی گەڕەكێكی ناوشاری سۆرانە بە ناوی بەدیعە قادر، ئەو خاوەن 4 منداڵە و گەورەكەیان تەمەنی 13 ساڵە و بچووكەكەشیان 6 ساڵی تەمەنی، منداڵەكانی بەشێك لە كاتەكانی خۆیان لە بەردەم ماڵ و لە ناو كۆڵانەكەیان بەسەر دەبەن لەگەڵ هاورێ هاوتەمەنەكانی، كاتێكیش منداڵانی كۆڵان كۆدەبنەوە ژمارەیان چەند هێندە لێ دێت و خەریكی یاری كردن دەبن، بە جۆرێك زۆۆر جار ئاگایان لە مەترسییەكانی دەورووبەریان نامێنێت، یەكێك لە مەترسییەكان ماتۆرسیكلێتە، كە زۆر جار بە خێرایەكی زۆر لە ناو كۆڵانەكان دەسوورێنەوە و گوێ بە یاساكان و بوونی منداڵ و بەرزكردنەوەی دەنگی بزوێنەری ماتۆرەكە نادەن، ئەمەش هاووڵاتییان بێزار دەكات و رووبەرووی دڵەروكێیان دەكاتەوە.
بەدیعە، زیاتر لەمبارەوە دواو گووتی" منداڵكانمان ناتوانن بەئارەزووی خۆیان تا بەر دەرگا بێنە دەرەوەو زۆر جار لە ترسی رووداوەكانی ماتۆر لە ژوورەوە دەیانهێڵینەوە و ناهێڵین بێنە دەرەوە وەك زیندانییان لێ هاتووە، ماتۆر سوارەكان لە پڕ و بە خێراییەكی زۆر بەكۆڵانەكان تێدەپەڕن، بێ‌ ئەوەی حسابی ئەوە بكەن، منداڵێك یا كەسێكی بەساڵاداچوو لە كۆلانەكانن، ئەوان ئێمەیان نیگەران كردووە، داواكارین لە برایان پۆلیس و ئاسایش ریگا چارەیەك بۆ ئەم ماتۆر سكیلانە دابنێن".
رۆژانە ژمارەی ماتۆرسكیلەكان لە زیاد بووندایە و هاوردە كردنیشیان هەر بەردەوامە،
ووتەی هاووڵاتی نەریمان ئیسماعیلە، ئەو زیاتر بۆمان دوواو گووتی" هێندە ماتۆر سكیل هاوردە كراوە ژمارەیان نزیك بۆتەوە لە ژمارەی ئۆتۆمبێلەكان، ئەمەش بۆتە مەترسی لەسەر گیانی هەم شۆفێران خۆیان‌و هەم هاووڵاتیانیش، ئەمە سەڕەڕای كەم ئەزموونی شۆفێرانی ماتۆرسكیلەكان لە شۆفێری كردن، بۆیە پێویستە برایانی پۆلیس رێ‌و شوێنێك بۆئەم دیاردە دابنێنن".
شەوان بە ئارەزووی خۆمان ناتوانین ئۆتۆمبێلەكانمان لە بەردەرگا رابگرین بەهۆی ئەم ماتۆر سكیلانەوە، ئەمە سەرەتای قسەكانی زیوەر نەبی یە" زیوەر زیاتر بۆمان دوواو گووتی" وامان لێهاتووە متمانەمان نەماوە ئۆتۆمبێلەكانمان لە بەر دەرگا رابگرین لەپر ماتۆر سكیلێك خۆی پێدا دەكێشێ‌ و دەشرۆن كەسیش نازانێ‌ كێیە، زیوەر لەدرێژەی قسەكانی دەڵێت" پێم سەیرە ئەم هەموو ماتۆر سكیلە لەكوێ‌ هاتووە، كێ‌ رێگای داوە ئەم رێژە زۆرە بهێندرێتە ناوەوە كە بەشی زۆریان مەرجەكانی تەواو نین‌و كەم‌و كورتییان هەیە، پێویستە حكومەتی هەرێم سنوورێك بۆ ماتۆر سكیلەكان دابنێن‌و نەهێڵن ئەو ماتۆر سكیلانەی مۆدیلەكانیان نزمە داخڵی ئەم دیوی سنوور بكرێت".
بەختیار یاسین هاووڵاتیێكی تری شاری سۆرانەو ئەو بە نیگەرانیەوە بۆ زاری كرمانجی دەڵێت" تا ئێستا دووجار خۆیان كێشاوە بە ئۆتۆمبێلەكەم و كەسیش نەیزانیوە كێ‌ یە من دەپرسم ئایا كێ‌ بەرپرسە لەمە بۆچی ئێمە زەرەر مەندبین‌و كەسیش نەزانێ‌ كێ‌ زەرەری لێداوی بۆیە داواكارم لە بریانی پولیس و ئاسایش رێگا چارەیێك بۆ ئەم ئاریشەیە دابنێن".
زانیار سلێمان هاووڵاتیێكی تری شاری سۆرانەو ئەو بەم شێوازە بۆ زاری كرمانجی دەڵێت" ئەم شارە لەرووی هاتووچۆ زۆر خراپە ئەمەش ماییەی نیگەرانیە، بەرستی جێگای داخە تا كو ئێستا بەرێوەبەرایەتی هاتوچۆی سۆران نەیتوانیوە نوسینگەیێك بۆ ماتۆر سكیلەكان بكاتەوە سەرجەم ماتۆرەكان بێ‌ تابلۆن وشۆفێرەكانیشی مۆڵەتی لێخوڕینیان نیە ئەمەش سیمای شاری تەواو شێواندووە، بۆیە پێویستە بەرێوەبەرایەتی هاتوچۆی سۆران بریاری بە تابلۆكردنی ماتۆر سكیلەكان بدات و هەركەسێ‌ پێی پابەند نەبوو دەست بەسەر ماتۆرەكەی دابگیرێت".
ووشیار مەجید شۆفێرێكی شاری سۆرانەو سەبارەت بەزۆری ژمارەی ماتۆر سكیلەكان بە نیگەرانییەوە دەڵێت" بەشی زۆری ئەو كەسانەی ماتۆر سكیل لێ دەخورن تەمەنیان بچووكەو لەخوار 17ساڵین ئەمەش پێچەوانەی یاساو رێنماییەكانی هاتووچۆیە، بۆیە پێویستە برایانی هاتووچۆ رێگری لەم دیاردە بكەن و هەڵمەتێك دەست پێیكەن بۆ كەم كردنەوەی ئەم دیاردە ناشرینەوە هەر شۆفێرێكی منداڵیان بینی دەست بەسەر ماتۆر سكیلەكەی دابگرن، ووشیار باس لە رووداوێك دەكات و دەڵێت" رۆژێكیان ماتۆر سكیلێك تا توانی هەبوو خۆی كێشا بە ئۆتۆمبێلەكەم و زیانی زۆری پێ‌ گەیاندم ‌و هەڵات بەڵام رۆژی دوواتر باوكی هاتبووە لام و هەڕەشەی لێ ئەكردم، بەڕاستی ماییەی داخە هەندێ‌ دایك و باوك بێ‌ گوێدانە ئەوەی ئاخۆ منداڵەكانیان لەدەرەوە چۆن لێ دەخورن یاخۆد بێ‌ رەچاو كردنی تەمەنیان ماتۆرێكیان ئەخەنە ژێری و ئەویش بە ئارەزووی خۆی ئەروات و لەپڕ تووشی كارەساتێك ئەبێت، بۆیە داواكارم دایك و باوكان رەچاوی تەمەنی منداڵەكانیان بكەن و گەر تەمەنیان شیاو نەبێ‌ نەهێڵن ماتۆر لێبخوڕن".
سەرباز عەبدوڵا گەنجێكی تەمەن 25 ساڵەو ئەو بەماتۆر سكیلێكی سێ‌ تایەیی كاری فرۆشتنی ماسی دەكات و لەیەكێك لەگەرەكی زانیاری شاری سۆران وەستابوو بۆ فرۆشتی ماسییەكانی، ئەو بەم شێوەیە بۆزاری كرمانجی گووتی" هەر شتێك كە مرۆڤ بەدەستی دەخات بە دەست خۆیەتی ئاخۆ بەباشی بەكاری دەهێنێت یاخود بە پێچەوانەوە ئەم ماتۆر سكیلەی من بژێووی ژیانی ماڵ‌ومنداڵمی لەسەرە لەتوانام دانیە ئۆتۆمبێل بكرم، بۆیە بەم ماتۆرە كار دەكەم‌و تا ئێستا تووشی هیچ گرفتێك نەهاتووم، داواشم لە گەنجەكان ئەوەیە، بە هێواشی لەگەرەك ‌و كۆڵانەكان هاتووچۆ بكەن".
سومەیە سەلیم ئافرەتێكی تەمەن 27 ساڵەو خاوەنی دوو منداڵە و منداڵێكی بەهۆی بەركەوتنی ماتۆرەوە زامدار بووە، بەنیگەرانییەوە گووتی " ئێوارەییەكیان كوڕە تەمەن شەش ساڵییەكەم بۆ كرینی سەمون ناردە فڕنێكی نزیك ماڵمان، پاش كەمێك هاتنە بەدوواما ‌و گووتیان ماتۆر لەكوڕەكەتی داوە رامكردە دەرەوە تا گەیشتمە شوێنی رووداو كورەكەمیان گەیاندبووە نەخۆشخانە‌و دەست‌و سەری شكا بوو، بۆیە داوام لەگەنەنجەكانە كاتێ‌ ماتۆر لێدەخورن ئاگاداری خۆیان بن‌و بەم تیژڕۆییە نەرۆن".
رێباز ئەسكندەر گەنجێكی تەمەن 20 ساڵەی دانیشتووی گەرەكی كۆڕەكە ئەو بەم شێوازە دەڵێت" كاتێ‌ سواری ماتۆر ئەبیت هەست بەم خێراییە ناكەی كاتێ‌ لێی ئەخوڕی ماتۆریش بە خێرای لێبخوری خۆشترەو چێژی هەیە، بۆیە ناتوانم خێرا لێنەخوڕم ئەمە سروشتی ئێمەیە هەرچەندە ئەزانین كە زیانی هەیە".
رائید دلاوەر لەتیف بادلی بەڕێوەبەری راگەیاندن‌و پەیوەندییەكانی هاتووچۆی سۆران لەلێدوانێكی بۆ دەزگای زاری كرمانجی گووتی" زۆر ئەستەمە بتواندرێ‌ ئامارێكی دروست بەدەست بخەین بۆ ژمارەی ماتۆرسكیلەكانی سۆران، چونكە هێنانی ماتۆر سكیلەكان بە سیستەم نەكراوەو لەلایان كەسەكان بەشێوەیەێكی هەرەمەكی ئەفرۆشرێن، لە سەرجەم شارو شارۆچكەكان ماتۆر دێنن و ئەیبەن، سەبارەت بە پێدانی مۆڵەتی شۆفێری بە شۆفێران رائید دلاوەر گووتی" لە بەشی پێدانی مۆڵەتی شۆفێری لە هاتووچۆی سۆران هەر هاووڵاتیێك تەمەنی گەشتبێتە 16 ساڵ ئەتوانێ‌ مۆڵەتی شۆفێری دەربهێنێ‌، بەڵام تاكو ئێستا كەس نەهاتووە بۆدەرهێنانی مۆڵەتی شۆفێری، وە بەردەوامیشین لە بنبڕ كردنی دیاردەی شۆفێری كردنی بێ‌ مۆڵەت لەلایان ماتۆرسكیلەكان، بەڵام نەتوانراوە بەتەواوی كۆنتڕۆڵ بكرێت، وە ئەو كەسانەی خەڵكیش هەراسان دەكەن لەم شوێنانەن كە تیمەكانی هاتووچۆی لێنیە، ئەوانیش ئەمە بەدەرفەت ئەزانن، بۆیە ئەمەش لەتوانای ئێمە نیە لە هەموو كوچەو كۆڵانێك تیمێك دابنێین و ناشتوانین بەیەكجاری ئەم ماتۆر سكیلانە بنبڕ بكەین، دەبێت بەرنامەكە بەهێواشی و لەسەر خۆیی بكرێت، هەروەها دەستیشمان بەسەر زۆر ماتۆرسكیل داگرتووەو بەردەوامیشین لە دەست بەسەر داگرتنیان لەكاتی ئەنجامدانی سەرپێچیەكان، سەبارەت بە ئاماری قوربانییەكان رائید دلاوەر گووتی" سەرجەم رووداوەكانی ماتۆرسكیل كە لای ئیمە تۆمار كراوە زامدار بوون و لەماوەی پێنج مانگدا جگە لە زامدار بوون هیچ گیان لەدەستدانێك نەبووە".