Share on facebook
د.یادگار رەسول یاریدەدەری سەرۆكی زانكۆی سۆران بۆكاروباری قوتابیان لە دیمانەێكی تایبەتی هەفتەنامەی زاری كرمانجیدا
دووشەممە, 10 ئەیلول 2018 07:59

 

 

بۆقسەكردن لەسەر چۆنیەتی وەرگرتنی قوتابیان لە زانكۆی سۆران  بۆساڵی تازەی خوێندن و توانای وەرگرتنی قوتابیان لەو زانكۆیە ،د.یادگار رەسول یاریدەدەری سەرۆكی زانكۆی سۆران بۆكاروباری قوتابیان لە دیمانەێكی تایبەتی هەفتەنامەی زاری كرمانجیدا تیشك دەخاتە سەر چۆنیەتی وەرگرتنی قوتابیان لە زانكۆ و پلانی نوێی زانكۆی سۆران بۆئەمساڵی خوێندن ، دەشڵێت هاتنە پێشەوەی زانكۆی سۆران لەو ریزبەندییەی رادەگێندرێت ئەركی ئێمەی گرانتر كردوە.

دوواندن: محەممەدمەحموود

٭بۆئەمساڵی خوێندن سیستەمی وەرگرتنی قوتابیان لەزانكۆ و پەیمانگاكان چۆنە ؟

سیستەمی ئەم ساڵ بەگشتی  جیاوازە لە چاو ساڵانی رابردوو هەریەك لەسیستەمەكانی زانكۆ لاین ، پاڕالێل، سیستەمی راستەوخۆ، لەیەك بەرنامە كۆكراونەتەوە، لەیەك كاتدا داواكار داتوانێ‌  داواكاری پێشكەش بكات بۆهەرسێ‌ جۆری خوێندن ، شێوازی زانكۆلاین هەروەك ساڵی پێشترە، بۆئەو بەشانەی زانكۆلاین بوون ئەمساڵیش هەر زانكۆلاینن ، بەشی راستەوخۆ هەرهەموویان بۆتە كریدیت، واتا بەشی راستەوخۆ نەماوە ،كریدیت جیاوازیەكەی ئەوەیە لەگەڵ راستەوخۆكە لەشێوازی راستەو خۆ قوتابی تاقیكردنەوەێكی هەبوو لەسەر سی نمرە ، بەڵام ئێستا ئەوتاقیكردنەوە نەماوە لەبەرامبەر ئەو سی نمرەیە، بۆتە كریدیت بۆئەو وانانەی كە پەیوەندیدارن بەو بەشە، بۆنموونە قوتابیك دەیەوێت داوای بەشی ماتماتیك بكات كەساڵی پار ماتماتیك بەشی راستەوخۆ بوو، ئەمساڵ كرێدیتە تاقیكردنەوەناكرێت لەسەر سی لەبەرامبەر ئەوە ئەوسی نمرەیە بەشی زۆری  تەرخاندەكرێت بۆئەو وانانەی پەیوە ندیدارن بەو بەشە لەپۆلی 12 قوتابی لەو بەشە وەردەگیرێت كە نمرەی لێ‌ بەرزە،بۆنموونە قوتابێك مەعدەلی  70 یە، بەڵام لەوانەی بیركاری 85 هەبێت بۆیەچانسی وەرگرتنی لە بیركاری زیاترە، یان قوتابێك مەعدەلی 75 بێت بەڵام لەوانەی بیركاری 50 ی هەبێت لەگەڵ ئەوەی كۆنمرەی بەرزە بەڵام چانسی وەرگرتنی لە بەشی بیركاری كەمە چونكە نمرەی ئەو وانەییەی كەمە ،  ئەو سیستەمە سمارت و رێك و پێكە ئەو بیرۆكەیە لەسەر پێشنیاری زانكۆی سۆران بوو ، دوای ئەوەی ئەو پێشنیارەمان بۆ وەزرارەت و وەزیری خوێندنی باڵاكرد ، دواتر لێژنەی بۆ پێكهێندراو ئەو بڕیارەی پێدرا، بۆیە ئێستا سیستەمی راستەوخۆبۆتە سیستەمی كریدیت پشت بە نمرەی بەشی پەیوەندیدار دەبەستێت .

* ئەم سیستمە بۆوەرگرتن لەبەرژەوەندی قوتابیە؟

بەڵێ‌ لەبەرژەوەندی قوتابیە لەبەرچەند هۆكارێك لەوانە

یەكەم: قوتابی ئەو تاقیكردنەوەیە ناكات كە پێشتر دەیكرد ئێمە وەك زانكۆی سۆران تێبینیمان لەسەر ئەو تاقیكردنەوەیە هەبوو لە هەندێ‌ شوێن، ئەگەرچی لای ئێمە بەرێكو پێكی تاقیكردنەوەكە ئەنجام دەدرا بەڵام جۆرێك لەناداد پەروەری تێدابوو .

دووەم: ئەو شێوازە دادپەروەری تێدایە تارادێكی زۆر بۆنموونە ، قوتابی لە شوێنێك وەردەگیرێت بەحەقی خۆی، قوتابی لەچ بەشێك توانای زیاتری  هەیە چانسی وەرگرتنی لەو بەشە زیاترە بۆیە ئەو سیستەمەی ئەوساڵ  زیاتر لەبەرژەوەندی قوتابیە .

٭كەمترین كۆنمرە بۆئەمساڵ چەند دەبێت بۆوەرگرتنی قوتابی لەزانكۆكان؟

چەندساڵێك پێش ئێستا هەموو قوتابێك بۆی هەبوو داواكاری پێشكەش بكات بۆوەرگرتنی لەزانكۆ دواتر نمرە دیاریكرا ، بۆئەمساڵ كەمترین نمرە كە پێویست دەكات بۆسیستەمی زانكۆلاین و كریدیت 65 نمرەیە،  واتا لەخوار ئەو نمرەیە وەرناگیرێت لەزانكۆكان ، بەڵام خوار 65 چانسی وەرگرتنیان لە پەیمانگاكان و زانكۆ ئەهلیەكان و خوێندنی پاڕالێل هەیە كە نمرەی كەمتر وەردەگرن لەخوار 65، بەڵام بۆ زانكۆ حكومیەكان نمرەی65 كەمترین كۆنمرەدەبیت، بۆپەیمانگاكان 60كەمترین كۆنمرە دەبیت ، بۆ پاڕالێلیش بە پێی زانكۆكە دەگۆرێت نمرەی 60 یان 55 كەمترین كۆنمرە دەبیت ، بۆزانكۆی سۆران خوێندنی پاڕەلێل واتا بە پارە بەیانیان لەگەڵ قوتابیانی بەیانیان دەوام دەكات لە هەندێك بەش هەتا 55 دەبێت ، بەو پێیەی كەوا سۆران زانكۆی ئەهلی لێنیە زانكۆی سۆران وەك زانكۆی ئەهلی حسابكراوە، واتا ئەو شوێنانەی زانكۆی ئەهلی لێنیە ئەگەر كەسێك دەیەوێت بەپارە بخوێنێت لەو زانكۆحكومیانە كە شوێنەكەی زانكۆی ئەهلی لێ‌ نیە بەهەمان رێنمایی زانكۆ ئەهلیەكان كە هەنە لەزانكۆحكومیەكانیش هەبێت.

٭زانكۆی سۆران توانای وەرگرتنی چەند قوتابی هەیە بۆئەمساڵی خوێندن ؟

لەبەرئەوەی چوار جۆر قوتابی وەردەگرین، لەوانە زانكۆلاین، سیستەمی كریدیت، پاڕالێل، خوێندنی ئێواران، سەرجەمی ئەو پلانەی كە بۆ وەزارەتی خوێندنی باڵامان ناردوە، لە دەوروبەری 1500 قوتابی  بۆئەمساڵ لەهەر چوار سیستەمەكەوەردەگرین.

٭ هیچ كۆلێژو بەشێكی نوێ لەزانكۆی سۆران دەكرێتەوە بۆئەمساڵی خوێندن ؟

بۆئەمساڵ نەخێر ژمارەی بەشەكانمان لە خوێندنی بەیانیان 24 بەشە هەر ئەو 24 بەشەمان دەبیت ،بەشی نوێ‌ ناكەینەوە .

٭ ئەو كولێژو بەشە كامەیە كە زانكۆی سۆران زۆر پێویستی پێیەتی؟

زانكۆی سۆران پێویستی پێنیە ،بەڵكوخەڵك پێویستی بەچی هەیە ئەوە گرنگە ، زانكۆی سۆران ئەو 24 بەشەی  كە هەیەتی بە پێی پێویستی كۆمەڵگەیە ، بۆكۆمەڵگە كامەیان گرنگترە ئەو دەبێت خەڵك وەڵام بداتەوە ، بەڵام كە ئێمە 24 بەش دەكەینەوە توانامان هەیە خەڵك پێ‌ بگێنین لەو 24 بەشە نەك ئێمە پێویستیمان پێ‌ بیت ، ئێمە پێیان دەگێنین بۆكۆمەڵگە .

*هاتنە پێشەوەی زانكۆی سۆران بۆپلەكانی پێشەوەو تاچەندئەركی ئێوە گرانتر دەكات ؟

بە دڵنیایەوە دەكرێت ئەركی ئێمە گرانتر بێت لەچاو زانكۆێكی تر ئێمە بەبەراورد لەزانكۆكانی تری كوردستان زانكۆێكی نوێین لەریزبەندێكی بەرز ماینەتەوە لەو ریزبەندییەی لەسەرئاستی نیشتیمانی زانكۆكانی هەرێم كەوەزارەتی خوێندنی باڵا پێ هەڵدەستێت ، لەدووساڵی رابردوو لەیەكەمەكان بووین ئومێدی ئەوەمان هەیە بۆئەمساڵیش هەرلە پێشەنگك بمێنینەوە چ لەسەر ئاستی سایتی ڤۆمۆتكریكس كە لە پلەكانی پێشەوەین ئەركی ئێمە گرانتر دەبێت و  بە پێی ئەو پلانەی كە هەشمانە دەمانەوێت هەرلە پێشەنگ بمێنێنەوە لەماوەیەكی نزیك دیسان ریزبەندی زانكۆكانی هەرێم رادەگێندرێت ئومێدی ئەوەمان هەیە بە پێی ئەو دەسكەوت و بەرهەمە زانستیانەی كەوا هەمان بووە هەر لە پێشەنگی زانكۆكانی كوردستان بمێنینەوە.