Share on facebook
سیستەمی خوێندنی كوردستانت پێ‌ چۆنە ؟
دووشەممە, 10 ئەیلول 2018 08:10

 

 

بەشی سێیەم

لەبەشی سێیەمی ئەو راپۆرتەی ئامادەمانكردوە و قسەمان لەگەڵ كەسانی بەئەزموون شارەزا كردوە لەبواری سیستەمی و خوێندن لەكوردستان بۆچوونەكان بەردەوامیان دەبێت و چەند سەرنجێكی تر دەخەینە بەردیدی ئێوەی خوێنەر لەبەشی چوارەمیش تەواوی بۆچوونەكان بڵاودەكەینە .

بۆتان ناڵەیی وەك چاڵاكوانێكی كۆمەڵی مەدەنی بەم جۆرە سەرنجەكانی خۆی دەخاتە روو " من وەك هاونیشتیمانیەك، نەخێر رازیی نیم لەسیستەمی خوێندنی كوردستان ، بە سیستەمێكی باش و گونجاوی نازانم، كۆتایی ساڵانی خوێندن پیشانی داوین دەرئەنجامەكان چۆنە، رێژەی سەركەوتن نزمە، ئەمەش روونی دەكاتەوە پێویستە كە پێداچوونەوە بەم سیستەمە بكرێت، چونكە ئەم سیستەمە هەم وەك خۆیی نەهاتووە، واتە بە كەموكوڕیی هاتووە،  پێویستە قوتابی بە شێوازێك فێربكرێت وئاستی زانستی بەرز بكرێتەوە، كە پسپۆریی دروست بێ ، یان ناچارنەبێ پەنا بۆ خولی تایبەت و مامۆستای تایبەت ببات، كە ئەمانە دەچنە چوارچێوەی بە بازرگانی كردنی بواری پەروەردە، پێویستە سیستەمی قوتابخانەكان وەك سیستەمی قوتابخانەكانی ئەهلی  بێت ، لە شێوازی بەرێوەبردن و وانە ووتنەوەی مامۆستایانی و تا هاتوچۆی قوتابیان و جۆری خۆراك و هونەر و وەرزش.

مامۆستا رەسول كەمال بەشداربووێكی تری ئەو راپۆرتەبوو كەبۆمان دوا ئەو قسەی زۆری پێ بوو لەسەر ئەو بابەتە بۆیە پووختەی قسەكانی بەم جۆرە بوو"  لەو كاتەی كە سیستەمی پەروەردە لە كابینەی (5)ی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە (21 / 1 / 2009 ) لە كۆبونەوەی ژمارە ( 30 ) بڕیاری یاسی لە سەر درا ، بەش بەحاڵی  خۆم زۆر گەشبین بووم . بە تایبەت كاتێ كە دروشمی كۆنگرەم بینی زۆر دڵخۆش بووم،كەنوسرابوو( گۆرینی دیدی فەلسەفیمان بۆ مرۆڤ بنەمای گۆرانكاریەكانە لە سیستەمی پەروەردە و فێركردن ). ئەوەی راستی بێت هەر زوو دەستم بە خوێندنەوەی‌ سیستەمی قوتابخانە بنەرەتیەكان و سیستەمی خوێندنگا ئامادەییەكان كرد ، ‌لە گەڵ بوونی چەند سەرنج و تێبینی و پێشنیارێكم بەڵام زۆرگەشبین بووم، بەداهاتووی پرۆسەی پەروەردە لە هەرێمەكەمان . دوای خوێندنەوە وەكو مامۆستایەك هەڵسام بە تۆماركردنی ئەو سەرنج و تێبینی و پێشنیارانەم و باس كردنیان لە گەڵ سەرپەرشتیارانی پەوەردەیی،وە‌ ئاراستەكردنی راپۆرتێكی تێروتەسەل بۆئەو بابەتانەی كە خۆم دەم ووتنەوە ، كە بریتی بوون لە بابەتەكانی  بیركاری ( 4 ، 5 ، 6 ) ،كە خۆی لە ( 5 ) فایل دەبینیەوە . كە پێك هاتبوون لە ( پلانی ( رۆژانە - هەفتانە - ساڵانە )  – شێوازو چۆنیەتی جێبەجێكردن – شێوازی پرسیارەكان – هەڵسەنگاندن و بەدواداچوون – ئاگاداركردنەوە و راوەرگرتن ) ، لە ماوەی دوو ساڵدا وەكو راپۆرتی دەست نووسی رەنگا و رەنگی كۆمپیوتەری كە ئەو كات نوسینی كۆمپیوتەری لە قوتابخانەكانماندا هەر بەكار نەئەهات، هەروەها بە‌ سیدیش، جارێك لە لایەن یەكەی سەرپەرشتیاری پەروەردەی سۆران وە جارێكیش لەلایەن سەرپەرشتیاری یەكەم لە پەروەردەی رواندز داوام لێكرا، ئەوانیش لای خۆیانەوە دوای خوێندنەوەیان ئاراستەی بەرێوەبەرایەتی گشتی پەروەردەی هەولێریان كرد. بەلام بە داخەوە وەلامی نوسراوی هەر دوو جاری بەرێوەبەرایەتی گشتی پەروەردەی هەولێر هەمان شت بوو وەكو یەك ( كۆپی پیست )،  وەڵامی بەرێزیان  تەنها ئەوە بوو كەوا لە كۆنگرەی داهاتوو دا باسی لێوە دەكەین. بێ ئەوەی ( سەرنجێك – تیبینیەك - دەست خۆشیەك)  بنوسرێ بەراستی لەو كاتەوە زۆر نیگەران بووم ، هەر بۆیە‌ من بۆ خۆم لەو كاتەوە تاوەكو ئێستاش لە گەڵ دابێت لای كەسم باس نەكردووە، بەڵكو بە پێچەوانە پارێزگاریم لەو سیستەمە كردووە بەڵام راپۆرتم  بەرز نەكردەوە، وە زۆریش بێ ئومێد بووم .‌ هەر چەند لە خولەكان و دانیشتنەكاندا  ئەوسەرنج وتێبینی و ڕاو پێشنیارانەم باس كردووە ، كە  بە كورتی بۆ ئێوەی بەرێزیش  لە چەند خاڵێكدا دەیانخەمە روو.

یەكەم: ئەگەر بە پێی ئەو پلانەی كە وەزارەتی پەروەردە لە گۆنگرەی پەروەردەیی لە رۆژانی (22 – 24 / 5 /2007) بریاری یاسایی لە سەر درا هەر ( 8 ) دەروازەكە ( ئەنجام دان و جێبەجێكردن - پێداچوونەوە و هەڵسەنگاندن - شیكاركردن و بریاردان) ی دروست و پراكتیك و یاسایی ونەتەوەیی و دادپەروەریانەی بۆ بكرابوایە ،‌ ئەوا بەرای من سیستەمێكی تا بڵێی سەركەوتوودەبوو .

دووەم: وەرگرتنی رای مامۆستایانی جێبەجێ كاری ئەوسیستەمە وەر بگیرایە ، ئەوانەی كە بە پراكتیك كاریان لە سەر دەكرد وە كاری پێكرابووایە ، نەوەك تەنها رای سەرپەرشتیار و شارەزایانی  بریاردەر .

سێیەم: ئەنجامدانی خوولی شارەزابوون و گفتۆگۆكردن لە سەر سیستەمی نوێ بۆ سەرجەم سەرپەرشتیاران و كارگێرانی قوتابخانەكان  وە پاشان  هەڵسەنگاندن و تاقیكردنەوەیان هاو شێوەی تاقیكردنەوەی سەرپەرشتیاری لە دوای دەرچوونی سیستەمی نوێدا . وە لە دوایی بەدواداچوون و هەڵسەنگاندن .

چوارەم: گەراندنەوەی تاقیكردنەوەی بەكەلۆریا بۆ پۆلی شەشەم.یاخود بەرای من لەلایەن بەرێوەبەرایەتی پەروەردەكانەوە لە تاقیكردنەوەی كۆتای وەرزەكاندا پرسیار بۆ قوتابخانەكان هاتبایە و چاودێری و هەڵسەنگاندنی دروستی بۆ كرابوایە .

پێنجەم: قۆناغەكان خوێندن لە قوتابخانەكاندا بەم‌ شێوە بووایە (1 بۆ 6) بە تەنها ( 7- 9) بە تەنها  ( 10 - 12 ) بە تەنها . واتە هەڵوەشاندنەوەی قۆناغی بنەرەتی ( 1 – 9 ) و دواناوەندی ( 7 – 12 ) .

شەشەم:قوتابخانەی تێكەلاِو تەنها بۆ قۆناغی ( 1 تا 6 )  وە  قوتابخانە نمونەییەكانی  بووایە.

حەوتەم: گەراندنەوەی ( سزا و پاداشت ) ی دروست و عادیلانە .