زیاتر لە 1100 جێگای شوێنەواری هەیە

زیاتر لە 1100 جێگای شوێنەواری هەیە

رەمەزان زەكەریا – سۆران : لەسنووری ئیدارەی سەربەخۆی سۆران ژمارەیەكی زۆر جێگای شوێنەواری هەیە كە بەسەر هەر چوار قەزای سۆران و رواندز و مێرگەسۆر و چۆمان بڵاو بوونەتەوە هەندێكیان بۆ كەرتی گەشتوگوزار بەكار هاتوون و هەندێكیان تەنیا شوێنەواریان ماوەو هیچ سوودی لێ نەبینراوە.
عەبدوڵوەهاب سلێمان، بەرێوەبەری شوێنەواری سۆران بەزاری كرمانجی راگەیاند" لەسنووری ئیدارەی سۆران ژمارەیەكی زۆر جێگای شوێنەواری هەیە پارچە شوێنەوار ئەوەندە زۆرن هەژمار ناكرێت، پێشتر 53 پارچە شوێنەوار لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی گشتی شوێنەوارەكانی عێراق تۆمار كراون، كاتێك بەڕێوەبەرایەتی شوێنەواری سۆران دامەزرا 900 جێگای شوێنەواری بوونی هەبوو، دواتر ژمارەیەكی زیاتر تۆمار كران و دۆزرانەوە لە ئێستا 1100 جێگای شوێنەواری لە سنووری ئیدارەی سۆران هەن".
گووتیشی " لەگەڵ پێنج زانكۆی جیهانی كار دەكەین لەسەر شوێنەوارەكان لەوانەش (زانكۆی كابمرێجی بەریتانی، زانكۆی بۆستن و بنسڵڤانیای ئەمریكی، زانكۆی KYL و ماینزی ئەڵمانی، زانكۆی هاڵماكەری ئەڵمانی، زانكۆی ئۆتۆنۆموسی بەرشەلۆنەی ئیسپانی) ئەم زانكۆیانە لەو شوێنانە كار دەكەن كە شیاون بۆ ئەوەی كە گەشتیار سەردانی بۆ بكەن، وەك ئەشكەوتی شانەدەر، ئەشكەوتی بەستوون، ئەشكەوتی دیانا، ئەشكەوتی هاودیان جگە لە ئەشكەوتەكان گۆڕستانمان هەیە گۆڕی ئەحمەد بەگ كوری ئۆغز بەگ لە كاولۆكان لەگەڵ كانییەك بەناوی كانی گەرموو، لە سەردەمی میرنشینی سۆران ئەو كانیاوە بەش بەش كراوە بەچەند ژوورێك بەكار هێنراوە، لەگەڵ پردی بەرسیری شوێنەوارێكی باشە لەگەڵ ئیسقەڵا كە شوێنەوارێكی گرنگە پێویستی بە نۆژنكردنەوە هەیە، یەكەم قەڵایە لەسەردەمی میر محەمەد كاتێك كە فەرمانڕەوایی میرنشینی سۆران دەگرێتە دەست یەكەمین قەڵا بووە دروستیكردووە، لەنێوان سۆران و رواندز، كە قەڵایەكی تەواو جیاوازە و بەئەندازیارییەكی زۆر توكمە دروستكراوە، پر لە شاراوەیی و پێشكەوتوویی، هەروەها لەگەڵ چەندین بۆرجێك كە لە ناوچەكە شوێنەوارین، لەگەڵ كۆمەڵێك ئەشكەوتی تر كە دەكرێت سەرانیان بكرێن، بەڵام هەندێ ئەشكەوت دیاریكراون كە كاری لەسەر دەكەن بۆ گەشتیاران ئامادە كراون" .
بەڕێوەبەری شوێنەواری سۆران زیاتر روونیكردەوە" لە سنووری ئیدارەی سەربەخۆی سۆران جێگاو شوێنەواری پێكهاتە ئاینییەكانی تر بوونی هەیە لە سنووری قەزای مێرگەسۆر لە دەڤەری بارزان كۆمەڵێك گۆر هەن، كە پێی دەڵێن گۆڕدەخمە، واتە گۆڕی گەورە پیاوانی ئاینی زەردەشتی یا سەركردەكانی سیاسی بەتایبەت ئەو كەسانەی حاكم بوونە لەسەر دەمی ساسانییەكان، ك ەبەر لە 1400 تا 2000 ساڵ ئەو ئاینە لەو ناوچانە بوونی هەبووە، بەتایبەتی ئەوانەی كە پەیرەوانی ئاینی زەردەشتی بوونە بەردیان هەڵدەكۆڵی بۆ گۆڕی گەورەپیاوان یا دەسهەڵاتدارانی سیاسی. لەهەمانكاتدا كۆمەڵێك كەنیسەو كلێسا هەن لەسنوورەكە كە كەنیسە بۆ ئاینی مەسیحی بەكاردێت و كلێسا یەهودییەكان بەكاردێت و مزگەوتیش بۆ ئاینی ئیسلام بەكارهاتوون".
روونیكردەوە" دەزگای زاری كرمانجی یەكەمین دەزگای راگەیاندنە لە كوردستان كە ئاگاداری هەنگاوەكانی كرداری كردنەوەو دامەزراندنی مۆزەخانەی شوێنەواری سۆران بێت، كە تا ئێستا هیچ دەزگایەكی راگەیاندن ئەم زانیارییانەی نیە، بڕیارە كەمپی حامییەی رواندز بەشێكی وەرگرین بەخۆی قشلەیەكە كە حكومەتی بەریتانیا لەو كاتەدا لەهەر شوێنێك سەربازگەیەكی دادەنا هەمووی لەسەر یەك جۆر نەخشەدادەنا، ئەویش كە پێكهاتبوون لەكۆمەڵێك بینایەی دوونهۆمی لەسەر زەویەكی چوار گوشە حامیەی رواندز ئێستا یەكێكە لە شوێنە شوێنەواری و كەلەپۆرییەكانی كوردستان، سەردانی شوێنەكەمان كردووە بۆ ئەوەی بەشێكی نوژەن بكەینەوەو وەك موزەخانە بەكاری بێنین، پارچە شوێنەوارەكان لەناودا پارێزراو بن".

 

زۆرترین بینراو