شەهێن تەها: دەنگی ئەدەب و شیعر لە ئێستادا بەهێز نییە و بەگشتی بایەخ بە لایەنی رۆشنبیری نادرێت

شەهێن تەها: دەنگی ئەدەب و شیعر لە ئێستادا بەهێز نییە و بەگشتی بایەخ بە لایەنی رۆشنبیری نادرێت

محەمەد ئامۆكەیی- زاری كرمانجی: خانمە شاعیر شەهێن تەها، یەكێك لەو ژنە قەڵەم بەدەستانەیە لە چەند ساڵی رابردوو عەشق، نیشتیمان پەروەری، دابڕان و ئازارەكانی تری  نێو كۆمەڵگەی كوردی وێنا دەكات. لە دیدارێكی تایبەتی زاری كرمانجی لاپەڕەی ژیانی خۆی هەڵدەداتەوە و رایدەگێنێت" لەدایكبووی گەڕەكی ئیمام قاسمم لە شاری كەركووك، هەرسێ قۆناغی خوێندنم لەوێ تەواو كردووە، كاری مامۆستایەتیم وەكو پیشە هەڵبژاردووە لە پاڵ ئارەزووم بۆ كاری نووسین كەلە قۆناغی چواری ئامادەیی دەستم پێ كردووە، هەڵبەتە كاریگەریی شیعر و نووسینی باوكم لەسەر بووە كە شاعیر و رۆشنبیری سەردەمی خۆی بووە، خاوەنی دوو كوڕ و كچێكم كە هەرسێكیان لە ماڵ و ژیانی تایبەتی خۆیانن، دانیشتووی شارۆچكەی شەقڵاوەم كەساڵانێكی زۆرە تێیدا جێگییربووم، چەند بەرهەمێكم لە بواری شیعر و رۆمان ئامادەن بۆ چاپ بەڵام تا ئێستا بە داخەوە بواری چاپ كردنیانم بۆ نەڕەخساوە."  شەهێن تەها دەڵێ" بەگشتی ئامانجی هونەر بەشیعریشەوە بەرزكردنەوەی ئاستی هەست و هزر و بیرو بۆچوونی مرۆڤە لەرێگەی ستاتیكاوە واتا دەرخستنی جوانییەكانی ناوەوەی مرۆڤ، شیعر لایەنی مەعریفەو سەلیقەیەكی جوان و پوختی پێویستە گەرچی پێناسەیەكی تایبەتی نییە، بەڵام لەهەمان كاتتدا كۆمەڵێك شت دەگەیەنێت كە یارمەتیدەرە بۆ گواستنەوەی جوانیی بۆ ناخی مرۆڤەكان، هەر قەسیدەیەك گەر شتێكی بزوێنەری لەلای بیسەر جێهێشت دەكرێ پێی بوترێت شیعر، ئیدی شیعر لەوانەیە خۆزگەو خەونی مرۆڤ بێت یان شتێكی سكاڵا ئامێز لە ئاستێكی بەرزدا بێت یان وەسف كردنێكی جوان و پوخت بێت یان پرسیارو سەرسوڕمان  لە شتە نادیارەكانی دونیا، ئەمانە و زۆر بابەتی دی كە لێرەدا بواری باسكردنی نییە، واتا ئامانجی سەرەكی لە نووسینی شیعر دەركەوتنی جوانییەكانە لای من و هەموو ئەوانەی بەو قەناعەتە گەیشتوون.
ئەم خانمە شاعیرە بۆ چوونی خۆی لەسەر ئەم نەویە دەربڕی كە لە دوای ساڵانی دووهەزار هاتونەتە نێو دونیای ئەدەب تایبەت شیعر، گووتی" حەزم دەكرد هەر وەڵامێكی دیم هەبوایە جگە لەمەی دەینووسم بەداخەوە ئەم زەمەنە شیعر وەكو بازاڕێكی  قەرەباڵغی لێهاتووە زۆر كەس بە ناوی شیعرەوە بابەت دەخاتە روو بێ رەچاوكردنی لایەنی مەعریفی یان تۆسقاڵێك بەهرەی نووسینی تێدا بێت بە تایبەتی بەهرەی نووسینی شیعر، ئەمەش وایكردووە كە جۆرێك لە ونبوونی چەمكی ئەدەب و دروستبوونی فەوزای رۆشنبیریی بێتە ئاراوە، دیاردەیەكە بەهیوام بەردەوام نەبێت، مەرج نییە هەموو هەر نووسەر و شاعیر و هونەرمەند بین دەكرێ  كەسەكە ئەدەب دۆست بێت یان هونەر دوست چێژ لە نووسین و بەرهەمی كەسانی خاوەن بەهرە ببینێت، ئەوەش ئەركی وەزارەتی رۆشنبیرییە لەرێگەی دام و دەزگای خۆیانەوە رێنمایی گەنجان و لاوان بكەن بۆ نیشاندانی بەهرەی راستەقینەیان ئیدی لە هەر بوارێكدا بێت با ئەو بوارە هەڵبژێرن و كاری بۆ بكەن."
لە دوا پەیڤەكانی دا شەهێن تەها، باس لە بێ بایەخ بوونی ئەدب دەكات و لە نێویشی دا رۆڵی ژن دەخاتە روو و زیاتر گووتی" دەنگی ئەدەب و شیعر لە ئێستادا بەهێز نییە و بەگشتی بایەخ بە لایەنی رۆشنبیری نادرێت، بۆ ژنانیش دیاردەكە زەقتر دەردەكەوێت، ئێمە لە كۆمەڵگەیەكین بە پێی پێویست رێگە بە كچان و ژنان نەدراوە كە بیر لەو بوارە بكەنەوە یان كاری تێدا بكەن، بۆیە بێگومان دەگمەن نووسەر و شاعیری ئافرەتی تێدا هەڵ دەكەوێت كە ببن بە دەنگ لەناوەوە و دەرەوەی وڵات". هەروەها دەمەوێت ئەمەش باس بكەم ژنیش دەتوانێت شان شانی پیاو كارا بێت لەبواری نووسین و بەرهەمهێنانی كتێب، نەك تەنها لەبواری شیعر بەڵكو لەهەموو بوارێكدا، بەڵام وەكو پێشتر ئاماژەم بۆ كرد ئافرەت كەمتر رێگە پێدراوە بۆ ئەو جۆرە كارانە، هیوادارم كۆمەڵگەی ئێمەش بەشێوەیەكی گشتی دەرفەتی زیاتر بە ئافرەت بدات وەكو لە وەرزشدا دەیبینین بۆ دەرخستنی بەهرەكانی لەبواری نووسینیشدا كاتێك كە هەست بە بەهرەكەی دەكرێت و  دانی پێدا دەنرێت لەلایەن شارەزایانەوە.

زۆرترین بینراو