لە ئیدارەی سۆران 11 هەزار كەس پێشینەی خانووبەرەیان وەرگرتووە

لە ئیدارەی سۆران 11 هەزار كەس پێشینەی خانووبەرەیان وەرگرتووە

پشتیوان كەریم-سۆران:

فەرهاد جەلال، بەڕێوەبەری بانكی خانووبەرەی سۆران لە گفتووگۆیەكی تایبەت بە زاری كرمانجی، تەواوی پرسەكانی پەیوەست بە پێشینەی خانووبەرە لە سنووری ئیدارەی سۆران بەتەواوی ئامار و داتاكانی گفتووگۆی لەبارەیەوە كرد, هەروەها پرسی دەستپێكردنەوەشی لەئایندەدا خستەروو.
لەسەرەتای گفتووگۆكەیدا, بەڕێوەبەری بانكی خانووبەری سۆران, لە بارەی هۆكاری وەستان و دەست پێنەكردنەوەی پڕۆژەی خانووبەرە رایگەیاند" لەساڵی 2008 بانكی خانووبەرەی سۆران دامەزراوە,  لەو وادەیەوە دەستمان كرد بە پێدانی پێشینە تا كۆتایی ساڵی 2013 بەردەوامی هەبوو, بەڵام لەو كاتەی قەیرانی سیاسی دروست بوو, حكوومەتی فیدراڵ بوددجەی كوردستانی  راگرت، هاوكاتیش هێرشەكانی چەكدارانی داعش كاریگەری خراپی  بەسەر دۆخەكەدا كرد، ئەمانە بوونە هۆی وەستانی پێدانی پێشنە بۆ ئەو بوارە".
بەڕێوەبەری بانكی خانووبەرە لە بارەی ژمارەی سوودمەندبووانی پێشینەكان لە شارۆچكە و گوندەكانەوە گووتی" لە سەرەتای كردنەوەی بانكی خانووبەرە لە قەزای سۆران تا كۆتایی ساڵی 2013 دانیشتووانی هەر چوار قەزاكە و  13 ناحیەو 431 گوند سوودمەند بوون  لە وەرگرتنی پێشینە، بەكۆی گشتی ( 11343) كەس سوودمەند بوون كە بڕەكەی نزیكەی 230 ملیار دینارە".
فەرهاد جەلال, لە بارەی بڕ و شێوازی پێدانی پێشینەكان زیاتر روونیكردەوە و گووتی " پێشینەی خانوو بەرە پێویستی بە سەرمایەیەكی باش هەیە, چونكە  قەرزەكە درێژخایەنە, بۆ قەزا و سەنتەری شارەكان بڕی 20 ملیۆن دینار بوو،  بۆ گوندەكانیش 25 ملیۆن دەدرا, بۆیە لایەنی كەمی مانگانە پێویستی بە (50 تا 100 ) ملیار دینار دەبوو,  ئەمەش پێویستی سوویلەیەكی زۆر بوو، بەڵام  بەهۆی قەیرانی دارایی نەمانتوانی بەردەوام بین، ئێستاش تەنها خەریكی وەرگرتنەوەی قەرزەكانین". 
ئەو پرسیەی بانكی خانووبەرە زیاتر روونیكردەوە " بەپێی ئەو داتایەی لای ئێمەیە 70% سوودمەندەكان دانیشتووی گوندەكانن".
زیاتر روونیكردەوە" پێدانی ئەم قەرزانە بە دوو جۆر بوو، یەكەمیان بۆ فەرمانبەران بوو كە پشتگیری دامەزراوەكەی دەهێنا و قەرزی دانەوەی پێشینەكەی دەخرایە سەر مووچەی, جۆری دوهەمیش هاووڵاتییان بوون كە دەبێ بە شێوەی ساڵانە بڕی دیاری كراوەی قەرزەكە بگەڕێننەوە". 
گووتیشی"  بڕیاری بانكی خانووبەرەش وایە ئەوەی قیستەكە لەوادەی دیاریكراوی خۆیدا نەگێڕێتەوە  بڕی 10%  پێبژاردنی دێتەسەر و  پێی دەڵێن سوودی دواكەوتن, بۆ هەر چەكێك 10%ی بۆ ئەژمار دەكرێت, بەڵام ئەوەی فەرمانبەرە بەم شێوەیە نییە، بەڵكو فەرمانبەر لەسەر مووچەكەی خۆیەتی كە حكوومەت دەیگێرێتەوە ".
سەبارەت بەو هاووڵاتییانەی تەنها چەكی پارەیان وەرگرت و دواتر پڕۆسەكە  وەستا، رایگەیاند" 3432 مامەلەی تۆمار كراوە، تا خەڵكەكە زیانمەند نەبێت, داوامان لە وەزارەتی دارایی كردووە, بڕی  پارەكەشمان دیاریكردووە و ئەوانەشی قیستی یەكەمیان وەرگرتووە و ئەوەی دووەمیان وەرنەگرتووە، نزیكەی 498 كەسن، ئەوانیش دراون بە وەزارەتی دارایی، ئەگەر ئەو دۆخە داراییەش دروست نەبا، هیچ گرفتێكمان نەدەبوو بەرێژەیەكی زۆری خەڵك سودمەند دەبوو".
زۆرێك لە هاووڵاتییان چاوەرێی ئەوەن پێدانی پێشینەی خانووبەرە دەست پێ بكاتەوە، فەرهاد جەلال لەمبارەوە روونكردنەوەیدا و گووتی " ئەم بابەتە پەیوەندی بە دۆخی دارایی هەرێمی كوردستانەوەیە، بێگومان ئەگەر دۆخی دارایی باش بێت و داهات زیاد ببێت حكوومەت دەست دەكاتەوە بە پێدانی پێشینەی خانووبەرە."
 لەكۆتای قسەكانیدا بەڕێوەبەری بانكی خانووبەرەی سۆران، داوایەكی ئاراستەی سوودمەند بووان كرد و رایگەیاند" ئەوانەی پێشینەیان وەرگرتووە لەسەر مووچەكانیان دیاریی كراوەو حكوومەت بڕیار دەدات چۆن و بە چ میكانیزمێك لێی وەردەگرێتەوە، بەڵام ئەوەی وەك هاووڵاتی سوودمەند بووە داوایان لێدەكەین قەرزەكانیان بگەرێننەوە و بەشێك لەو هاووڵاتییانە نزیكەی پێج ساڵ قەرزدارن، دەبێ قەرزەكانیان بگەڕێننەوە، ئێمەش هاوكاریان دەبین بۆ ئەوەی بتوانین، بە گوێرەی ئیمكانیاتی هاووڵاتییان كار لەسەر ئەو وەرگرتنەوەیە بكەین,  بۆ ئەوەی هەم ئەوان تووشی ئەو قەرزە زۆرە نەبن، پێبژاردنیان بۆ نەكرێت و ئێمەش داهاتێك بۆ حكوومەت بگەرێنینەوە". 

زۆرترین بینراو