نیهیلیزم لای مەحوی

رەمەزان حەسەن
شاعیر ژیان دەنوسێتەوە، ئەدەب و شیعرەكانی دەكاتە وەسیلەی نوسینەوەی مێژوو، نوسینەوەی هزر، نوسینەوەی تەسەوف و عیرفان و هەست وسۆز، بایۆگرافی خۆی و هەموو ئەو كلتورو بیركردنانەوەی هەن لەسەردەمێك دەكاتە بابەتی نوسین، مەحوی وەك كۆڵەكەیەكی بەهێزی ماڵی كلاسیك لەغەزەل و قەسیدەكانی خۆی پڕژاوەتە سەر زۆر بابەت و لایەن لەمێژوو، فەلەسەفەو دین و عیرفان و ......هتد.
مەحوی وەك كەسایەتیكی رۆشنبیرو ئەدیب و ئاینی كە دیوانە شیعریەكەی لەسەرشێواوی كلاسیك بووە لەڕووی روخسارو كێش و سەرواو یەكیەتی دێڕ، لەڕووی ناوەڕۆكیشەوە شیعرەكانی وەك دەریا وان تا وردترو قوڵتر لێی بكۆڵیەوە دەگەیت بەمرواری وسەدەفی جوانترو بەزانیاری و زیرەكی زیاتری مەحوی ئاشنا دەبی، لە لێكۆڵینەوی پێشوو باسی مەحوی و فەلەسەفەی دوالیزممان كرد، لەم نوسینەشمان دەمانەوێت لەڕەوتێكی دیكەی فەلسەفی بدوێین كەئەویش فەلەسەفەی نیهلیزم (پوچی) ە لەلای مەحوی گەر تەماشای دیوانی مەحوی بكەین لەزۆر شوێن وجێگا باسی پوچی دەكات و كۆمەڵە شتانێك یان كەسان و رووداوگەلێك باس دەكات كەپڕیەتی لە پوچی وبێ هیوایی وبێ بنەمایی و بێ هودەیی، ئەم رەوتە فەلەسەفیە پوچگەراییە بەڕوونی لەشیعرەكانی مەحوی دەبینرێ و باس لەپوچی ژیان و مردن وعیشق ومرۆڤ دەكات، بەڵام بەرلەوەی بێینە سەر ناوەڕۆكی شیعرەكانی مەحوی كورتەیەك باسی نیهیلیزم بكەین بزانین نیهیلیزم چۆنەو چیەو لەچیەوە سەری هەڵداوەو كەی پەیدابوە؟ نیهێلزم یان پوچگەرایی لەوشەی لاتینی (Nihil) وەرگیراوە كەبەمانای هیچ دێ واتە شتێك هیچی وبێمانای تێداهەبێ، وەیاخود پڕبێ لەناعەقڵانی وشتی بێ ماناو چاوەڕوان نەكراو، هەروەها لەگەڵ پاشگری (zm)كەبەمانای رەوت وڕێبازدێ و بەمەش وشەی نیهیلیزم دروست بوو، واتا دەكرێ بڵێین نیهیلیزم بەمانای بێ مانایی دێت، ئەم رەوتەش دژی هەموو ئەوشتانەیە كەبەسەربیرو هزری مرۆڤدادێن و دەسەپێن وئیجبارین، مێژووی نیهیلیزم دەگەڕێتەوە بۆیۆنانی كۆن و پێش سوقڕات وبناغەی رۆح و بوون و سامان ویاساو ماف وهەمووشتەكانی رەت دەكردەوەو بێمانای دادەنان، بەڵام بەشێوەیەكی زانستی وتیۆری ئەم رەوتە پوچگەراییە لەسەدەی نۆزدە لەڕوسیا لەدوای ساڵەكانی(١٨٧٨)ئەم زاراوەیە زیاتر بەكار هات ئەویش بەرامبەر كەسانی ئانارشیزم و تیرۆریزم وتێكدەرەكان، هەروەها (باكونین)بەدامەزرێنەری ئەم رەوتە فەلەسەفیە دادەنرێ لەڕوسیا، لەدوای باكونین چەندان ئەدیب و فەیلەسوف و بیرمەندو نوسەر لەسەر ئەم بابەتە نوسیویانە دیارترینیان(ژان پۆل سارتەر، ڕێنیە دیكارت ،نیچە ، میشێل فوكۆ، ئەلبێر كامۆ)و چەندانی ترباس لەنیهیلیزم دەكەن وەیاخود بەرهەم و نوسینیەكانیان دەرهاوێشتەی كۆمەڵێ بابەتی پوچین و باس وناو و ناوەڕۆك و كۆتایی بەرهەمەكانیان پڕە لەپوچی، مەحویش وەك شاعیرو زانایەك لەزۆرێك لەشیعرەكانی پوچی مردن و ژیان و عەشق پیشان ئەدات و باسی لێوەدەكات چونكە زۆرێك لەفەیلەسوفان ژیان بەپوچی دەزانن و چونكە كۆتاییەكی پوچی هەیە ولەدوای هەموو هەوڵ وماندووبوون و داهێنان و دەوڵەمەندی وزیرەكی سەرەنجام مردنێك هەیەو دەبێتە مایەی پوچی هەموو ئەجوانی و كۆششانەی لەژیانی رۆژانە بەدرێژایی تەمەن هەبوون لەناو دەبات، یان باس لەوەدەكەن ژیان خۆی پوچیە بێجگە لەوەی كەمەرگ بەپوچی دادەنێن و بەنیهیلیزم باسی دەكەن چونكە مەرگ شتێك نیە ئەزموون بكرێ تابتوانی ئەم ئەزموونە بگێڕیەوەو بۆكەسانی ترباس بكرێت، كەواتە مەرگ پوچیە، ژیانیش بەهەمان شێوە كاتێك تەواوی رۆژانی ژیانت سوڕانەوەبێ بەدەوری بازنەیەك ژیانت هەموو رۆژەكانی بریتیبێ لە كاركردن و خەوتن وخواردن ئیدی ئەم ژیانە پوچیەو هەمووڕۆژانێك دووبارە دەبێتەوە بێ ئەوەی گۆڕانكاریەك رووبدات، دەكرێ هەموومان رۆژێك لەڕۆژان توشی پووچی ببینەوە كۆمەڵەشتانێك بێنە خەیاڵمانەوە كەپڕن لەپووچی و جێی باوەڕكردن نین و خەیاڵ وبیركردنەوەمان داگیر بكەن بەڵام كاتێ یەكێك دێت ولێمان دەپرسێ بیر لەچی دەكەیەوە؟ دەڵێین هیچ، هەرئەو هیچەیە پڕە لەپووچی یاخود پڕە لەدەنگ وقسە.
ئەفسانەیەك هەیە لەسەر نیهیلیزم باس دەكرێ كەلەوساوە پوچی وبێمانایی بۆژیان ماوەتەوەو مرۆڤەكان لەناو پوچی دەژین، ئەم ئەفسانەیەش بریتیە لە(ئەفسانەی سیزیف)من لێرە زۆر بەكورتی باسی ئەو ئەفسانەیە دەكەم و ناوەڕۆك  وئەنجامی ئەفسانەیە دەخەمەڕوو كەپڕیەتی لەپووچی، لەم ئەفسانەیەش وەك زۆرینەی ئەفسانە كۆنەكان رووداوەكان وكاركردنەكان لەنێوان خواوەندەكان دان وكارەكتەری سەرەكی ئەفسانەكە خواوەندەكانن، وەك باس دەكرێ سیزیف مەرگی زنجیركردووە بەمەش خەڵكەكە لەمردن پارێزراو دەبن و هەروەها گاڵتەی بەخواوەندەكانی تر كردوەو نهێنیەكانی خواوەندەكانی ئاشكراكردووە بەمەش خواوەندەكان دووژمنی بوون، دواتر كچی خواوەند ئیزۆپس لەلاین جۆپتەرەوە دەڕفێنرێ و باوكی توشی شۆك دەبێت و لەلای سیزیف سكاڵادەكات و داوای یارمەتی لەسیزیف دەكات بۆدۆزینەوەی كچەكەی سیزیفیش بەومەرجە یارمەتی دەدات كە ئیزۆپس ئاو بداتە قەڵای كۆڕنێت و ئەمیش رازی دەبێ و ئاو بەو قەڵایە دەدات بەمەش توشی سزادان دەبێ لەلایەن خواوەندی دۆزەخەوە، كاتێ سیزیف مەرگی زنجیر كردبوو پلۆتۆ كەخواوەندی دۆزەخە بەرگەی ئەم خامۆشی وچۆڵیەی نەگرت و خواوەندی جەنگ دەنێرێ تامەرگ لەدەست سیزیف رزگاربكات، خواوەندی جەنگ سەردەكەوێت بەڵام كاتێ سیزیف لەسەرەمەرگەو لەمردن نزیك دەبێتەوە داوا لەهاوسەرەكەی دەكات لاشەكەی نەنێژن و لەگۆڕەپانێك فڕێی بدەن هاوسەرەكەشی گوێڕایەڵی فەرمانی دەكات ولاشەكەی نانێژێ وفڕێی دەداتە گۆڕەپانێك كاتێك رۆحی سیزیف لەدۆزەح لای پلۆتۆ بەئاگا دێتەوەو دەزانێ لاشەكەی فڕێ دراوەو نەنێژراوە داوا لەپلۆتۆ دەكات رێگەی بدات بگەڕێتەوە دونیابۆئەوەی سزای خێزانەكەی بدات بۆئەوبێڕێزیەی كەلاشەكەی فڕێ داوەو نەی ناشتووە، پلۆتۆش رێگەی دەدات بگەڕێتەوە بۆجیهانی سەرەوە كاتێ سیزیف دەگەڕێتەوە دووبارە عاشقی دونیا دەبێت و مردن بەپوچی دەزانێت و نایەوێ بمرێ و ناگەڕێتەوە بۆ دۆزەخ بەڵام خواوەندەكان فەرمانی دەستگیر كردنی بۆدەردەكەن و پەلكێشی دۆزەخی دەكەنەوە، بۆهەتا هەتایە سزایەكی دەدەن.

سزاكەشی بریتیە لەپاڵنانی بەردێكی خڕی گەورە بۆ سەرلوتكەیەكی بەرز هەركاتێك بەردەكەش دەگەیێنێتە لوتكەكە بەردەكە غلۆردەبێتەوەخوارەو ئەویش بێ حەسانەوە سەدبارەو هەزار بارە بەردەكە پاڵ دەدات بەرەو لوتكە بەڵام بێهودە بەردەكە لەلوتكەكە غلۆر دەبێتەوەو ماندوبون وكارەكەی دەگەڕێتەوە خاڵی سفر، ئەمەش ئەو سزا پووچەبوو كەبەسەر سیزیف سەپێنرا ئێستاش هەركاتێ ناوی نیهیلیزم دێ راستەوخۆ بیرمان بۆ سیزیف وئەوسزاپوچە دەچێ كەسیزیف وەری گرت، نوسەری زۆرمان هەن كەلەسەر نیهیلیزم نوسیویانە لەوانە فڕانتز كافكا كەزۆرینەی بەرهەمەكانی پڕیەتی لەپوچی و نائومێدی و بێ هیوایی لەنمونەی نوسینەكانیشی لەڕۆمانی (ڕموزنبون)گریگۆری سامسا كە كارەكتەری سەرەكی رۆمانەكەیە بەیانیەك لەخەو هەڵەستێ بۆئەوەی بچێتە سەركارەكەی بەڵام تەماشای خۆی دەكات بۆتە قالۆنچە وەیاخود لەڕۆمانی (دادگایی)كارەكتەر جۆزیف دەستبەسەر دەكرێ و دادگایی دەكرێ بێ ئەوەی بزانێ لەسەرچی دادگایی دەكرێ و چ هەڵەیەكی كردووە وەیاخود لەهۆڵی دادگا ئامادە دەبێت و ناشزانێ چ سزایەكی بەسەر سەپێنراوە و بەچی تاوانبار كراوە ئەم رۆمانەش لەهیچ كاتێك باسی ئەو تاوانە ناكات كەجۆزیف لەسەری سزادراوە و باسی سزاكەش ناكات كەواتەپڕیەتی لەپووچی یاخود خوێنەرانی واقع پەرست ناتوانن مامەڵە لەگەڵ ئەونوسینانەی كافكا بكەن چۆنە كرێ لەخەو هەستی ببیتە ئاژەڵ یان سزاو دادگایی بكرێی بێ ئەوەی بزانی هۆكار چیە، پێشتریش زۆرێك لەناوەندە رۆشنبیریەكان هێرشی ئەوەیان دەكردە سەركافكا كە كەسایەتیەكی نیهیلیستی بێ ئاكاریەو دورە لەڕەوشت وئێتیكی نوسین، لەڕۆمانەكانی (پاولۆ كۆیلۆ) بەتایبەت لەڕۆمانی (كیمیاگەر)پوچی و بێمانایی دەبینرێ كاتێك شوانێك لەخانوێكی رووخاو لەژێر سێبەری دارهەنجیرێك لەیەكێك لەگوندەكانی ئیسپانیا دەخەوێ خەونێك دەبینێ لەخەوی لەشوێنێكی میسڕ گەنجینەیەكی گەورە هەیە گەربیدۆزێتەوە دەتوانێ تەواوی ژیانی بگۆڕێ و دەوڵەمەند بێ كاتێ بەئاگا دێ بەدوای خەونەكەی دەكەوێت و بەدرێژای رۆمانەكە تادەگاتە میسڕ توشی ماندووبون وئازارو ناخۆشی و نزیك مەرگ دەبێتەوە بەڵام كۆڵ نادا تادەگاتە میسڕ بەڵام كەدەگاتە میسڕ وئەوشوێنانە دەگەڕێ كە خەوی پێوەبینوە دەبینێ هیچ خەزێنەیك نیەو مایەپوچ دەبێ و لەوكاتە كەسێكی تر هاوشێوەی خۆی كەحەوداڵی خەزێنیە لێی دەپرسێ چیتە بۆهاتووی بۆمیسڕو بۆ بێتاقەتی ئەویش بۆی باس دەكات كەدووای خەونەكەی كەوتووە ئەویش گاڵتەی پێدەكات و دەڵێ چۆن دوای خەونی وادەكەوی و گوتی منیش لەخەوما خەزێنەیەكی گەورەم دیتوە لەگوندێكی ئیسپانیا لەخانوێكی رووخاو لەژێردارهەنجیرێك شاردراوەتەوە بەڵام ئەوە هەمووی خەونەو دوای ناكەوم، بەم شێوەیە كۆتایی بەڕۆمانەكە دێت و لێرەوە ئەو پوچیەمان بۆدەردەكەوێ كەشوانەكە توشی بووە و خەزێنەكەی خۆی لەدەست داوە كەتەمەنێك بۆی دەگەڕا و چەندی زیاتر بۆی دەگەڕا زیاتر لەدەستی ئەدا وەیاخود لەچیرۆك و حیكایتە فۆلكلۆریەكان دەبینین پوچی هەیە كاتێك سیامەند خەج دەڕفێنێ و هەڵدێ ترسی ئەوەی هەیە كە خەج حەوت برای هەیەو كەس ناوێرێ چاوببڕێتە چاویان وترسی ئەوەی هەیە ئەوحەوت برایە بیكوژن كەچی نێریەكێویەك قۆچی لێدەدات ودەیكوژێ ئەمەش خۆی پوچیە..
بەهەرحاڵ ئەوەباس و چەند نموونەیك بوون لەسەر پوچی لێرە بەخوارەوە بەشێوەیەكی زۆر كورت وسادە ئەودێرەشیعرانە دیاری دەكەم كە مەحوی لێیانەوە باسی پوچی دەكات وشیعرەكان بەپێی كێش دیاری دەكەم.
شیعرەكان:
١-كێشی هەزەجی هەشتی تەواو(٤+٤+٤+٤=١٦)
مفاعیلین   مفاعیلین   مفاعیلین   مفاعیلین
مفاعیلین   مفاعیلین   مفاعیلین   مفاعیلین

فەلەك هەرگاكەسێكی هەڵبری وەقتی هیلاكەتیە
كەسەربۆگەینە پەتبێ پێ لەكورسی وئەسكەمەل چ بكا
پوچی لەم دێرە شیعرەی مەحوی ئەوەیە كاتێك زەمانە كەسێك بەرز دەكاتەوە بادڵی خۆشنەبێ كەبەرزی دەكاتەوە، چونكە بۆلەناو چوونیەتی دڵی بەوەخۆشنەبێ دەچێتە سەركورسی كاتێ كورسیەكەی بۆئەو دانراوە كەپێی بڵتدتربێ بۆئەوەی ملی بگاتە پەتی سێدارەو مردن.
دڵی سوتا بەحاڵی زاری تیفڵی دڵم و چاری كرد
سەری زوڵفی لەدەمنا زەهری ماری پڕبەزاری كرد
كاتێ دڵی مەحوی وەك منداڵێكی گرینۆك دەگری و ژیر نابێتەوە لەوكاتەوە مەعشوق دڵی پێدەسوتێ بەڵام لەجیاتی ژیركردنەوەی سەری زوڵفی خۆی لەدەم ناو وەكومارێك دەمی دڵی منداڵی مەحوی پڕ لەژەهر كرد لێرە پوچی نێوات عاشق ومەعشوق بەدیار دەكەوێ ..

شەتێ ئاوی كەزاهید بۆ وزویەك كردوە زایع
فەقیرە هەربەبایەك ئەو هەموو ڕەنجەی چوە زایع
دەڵێ زاهید یەك شەت ئاوی بەكارهێناوە بۆخۆپاك كردنەوەو دەستنوێژ هەڵگرتن كەچی بەبایەك هەموو ماندی بوون و خۆپاك كردنەوەكەی بەفیڕۆ چوو لێرە ئەوبایە پوچیە كە دەبێتە هۆی بەتاڵ كردنەوەی ماندوو بوونێكی زۆر شتی ترمان زۆرە كە ماندووبونێكی زۆر بەشتێكی زۆر كەم لەناو دەچێت.

ئەوەندە ئەهلی دنیان ئەهلی دنیا تاقە ڕۆژێ گەر
بەقەڕنێ من ئەوەندە ئەهلی خودابم دەبمە پێغمبەر
دونیاو ژیان كەپڕیەتی لەپووچی بەڵام ئەهلی دونیا ئەوەندە بۆدونیا هەوڵ دەدەن وقیامەتیان لەبیرچوە، مەحوی دەڵێ گەر من یەك سەدە گەرهێندەی رۆژێكی وان خودا پەرستی بكەم دەبمە پیاو چاك و پێغمبەر.
خەیاڵی پوچی دونیا وادەماغ و دڵمی پێكاوە
قیامەت هەرمەگەر ڕۆژی قیامەت بێتەوە فیكرم

دونیا كەپوچ وبێمانایە كەچی زۆرینەی فكرو بیركردنەوەكانی داگیر كردووم، توانای ئەوەیان مەجالی ئەوەی بۆنەهێشتومەتەوە كەبیرێك لەقیامەت و دواڕۆژی خۆم بكەمەوە، چۆن دونیا هیچە ئاواش ناخ وفكری منی پڕكردووە لەهیچ.
چیە دونیا ژنێكەهەشەوێ سك پڕ بەسەد فیتنە
سبەینێ زوو بەخوێنی جەرگی ئەهلی دڵ دەكا بێزوو

دونیا ئەوەندە پووچە هەرشەوێك دووگیان دەبێ بەسەت كێشەو فیتنەو ئاژاوە كەچی كاتێك دەبێتە بەیانی دڵی بۆخوێنی دڵدارانی دەچێت وخوێنیان دەخواتەوەو مەزگیرانی بۆخوێنی ئەهلی دڵی خۆی دەكات.

دەنی تەبعی وەهاغالب بوە فیرعەونی ئەم عەسرە
نەوەك موسا لەكن جوو پارەبوو ئیمانی پێدێنێ
مەحوی دەڵێ لەوسەردەمە وەها هیچ وپوچ و بێ بەها بوە گەرفیرعەون بەو هەموو دەسەڵاتەی خۆی نەك لای موسا لای جولەكەش پارەی دەستكەوێ ئیمانی پێدێنێ

٢ـ هەزەجی شەشی مەحزوف
(٤+٤+٣=١١)
مفاعیلین    مفاعیلین   فعولن
مفاعیلین    مفاعیلین   فعولن 

دەزانی جیفەیە دونیا دەحەیفە
وەكو سەگ ئەم شەڕو شۆڕە لەسەرلاك

دونیا وەك لاشەیەكی تۆپیوی بۆگەن وایە ئیدی ئەوپەڕی پوچی و بێماناییە وەك سەگ لەسەر ئەم ئەم لاشە تۆپیوە شەڕبكەیت.
دڵی سەنگە دەبارێ گوڵ بەسەریا
ئەوی گوڵ بوو زەمانەیە دایە بەرسەنگ
لەم دێرە مەحوی پوچی و بێ مانایی زەمان و دەورانمان بۆڕوون دەكاتەوە كاتێك كەسێك وەك گوڵ جوان وبۆنخۆشە كەچی هەربەردو ناڕەحەتی وناخۆشی بەسەر دەبارێ كەچی ئەوەی دڵڕەق و ناپەسەندە گوڵ و خۆشی و خۆشگوزەرانی بۆدێ پوچی دونیا ئەلێرەیە هیچ شتێ لەجێی خۆی و بەحەقی خۆی نادا، لەم دێرە جگە لەنیهیلیزم دوالیزمی پاڕادۆكسی تێدایە هەیە.

لەگەڵ زانت دەكەویە كۆشی دونیا 
سبەی قاتیلتە ئەمڕۆ بۆتە مامان

هەڵبەتە مەحوی زۆرترین دێرە شیعری باسی پوچی دونیا دەكەن و دەڵێت كاتێ لەدایك دەبی بێ ویستی خۆت دەكەویە كۆشی دونیاو دنیا دەبێتە مامانت كەچی سبەی هەر ئەو دونیایە كەهەوڕۆ مامانتە سبەی دەبێتە قاتیلت و دەتكوژێ واتە دونیا پڕە لەپووچی وشایەنی دڵخۆشبوون و لێ بوون نیە یان لەدێرێكی تردا دەڵێ:
ئەوەندە تەنگ و ناخۆشە لەدونیا
خۆشە دەرچوون ئەگەرچی بۆ سەقەرچین

٣ــ رەمەڵی هەشتی مەحزوف(٤+٤+٤+٣=١٥)
فاعلاتن  فاعلاتن  فاعلاتن  فاعلن
فاعلاتن   فاعلاتن   فاعلاتن   فاعلن 

شێخ و تووڕڕەیی مێزەرو نەقڵو نقوڵی هیچ وپوچ
من بەتووڕڕەی یار ئەسیرم ئەو بەكۆڵێ توڕڕەهات
ئەوقسانەی كەلەلایەن ئەمێزەر بەسەرانە دێن كەبەتەنها بۆ گەورەكردنی مێزەریان قسەدەكەن هیچ وپوچەو من لێرە كەمەبەست مەحویە ئەسیرو موشتاقی حەقیقەتە نەك قال و قیلی مێزەر بەسەرەكان، مەولاناش چیڕۆكێكی هەیە كە فەقێیەك تەنها لەدوو گەورەكرندی مێزەركەیەتی و مێزەری پڕەكا لەشڕەپەڕۆكی دڕاوو بەڵام ئایا لەگەڵ گەورەكردنی مێزەری تاچەند عەقڵی گەورەبووە.
تالەماڵی دەرنەكردووی ئەم شەوێ سەد شووكەرە
مەحوی ئازانە بدە تۆ سێ بەسێ دونیا تەڵاق 
دونیا وەك ژنێكی سۆزانی وایەو هەر شەوە لەباوەشی كەسێكەو لەمەسڵەحەتی كەسێكە مادام ئەو دونیایە هێندە هیچ و پوچە مەحوی ئەو دونیا سپڵەو پوچە سێ بەسێ تەڵاق بدەو وازی لێبێنە.
٤ــ موزاڕیعی هەشتی ئەخڕەبی مەكفوفی مەحزوف(٣+٤+٤+٣=١٤)

دونیا بەحیلە مەیلی ئەبنای ئەگەر ببێ
ئەم دایە ڕێزبارە بەفرزەندەی شوودەكا

دونیا بەفرت وفێل و مەكرە و لەگەڵ منداڵەكانی خۆی شوودەكات وەك دایە رێزبار وایە كە ئافرەتێكە لە خێڵی كاكەییەكان و سەردەمانێك تەواوی خێڵی كاكەییەكان لەناو دەچن تەنها ئافرەتێك نەبێ كەدوو گیانە دەربازی ئەم ئافرەتەش دایە رێزبارە كاتێ منداڵەكەی دەبێ منداڵەكەی كوڕەو گەورەی دەكات كاتێ گەورە دەبێ خۆی شووی پێدەكاتەوەو  دوبارە خێڵی كاكەییەكان دروست دەبێتەوە.
دونیا كەهییچە جوملە دەزانن كەچی چ كەس
مەردانە بۆخودا نیە دەست هەڵگرێ لەهیچ

هەموومان دەزانین دونیا كاتیەو هیچ و پووچە كەڵكی ئەوەی نیە خۆمانی بۆ تەرخان بكەین كەچی كەسمان ئامادەنین لەبەر خودا دەست لەو دونیا هیچ وسپڵەیەهەرگرین.

قەیكرنی سوراحی ئەگەر تێبگەی دەڵێ
دڵ تێكەڵ هاتنە لەگەڵ ئەم خەڵكە تێكەڵی

واتا ئەهلی ئەم دونیایە ئەوەندە بێ بەهاو بێزراو بوە مرۆڤ دڵی تێكەڵدێ گەر لەگەڵیان تێكەڵ ببێ و مامەڵەیان لەگەڵ بكات، وەك چۆن كاتێ دۆلكەیك ئاوی لێدەڕژێ و قوڕەقوڕ دەكات و دڵی تێكەڵدێ بەهەمان جۆر تێكەڵی لەگەڵ ئەم خەڵكە دڵ تێكەڵاتنە، چونكە هەم دونیا هەم ئەهلی دونیا پوچن و نابێ دڵت بەو دونیا پوچە خۆشكەیت.

 

بابەتى پەیوەندیدار بیروڕا

زۆرترین بینراو