فێمێنیزم و مێژوو لە ڕۆمانی( كچانی دووكەڵ و ئاگر )دا

ڕەمەزان حەسەن
ئەدەب هەمیشە پاژێكی دانەبڕاوی ژیانی مرۆڤ بوەو زۆرینەی كات مرۆڤ بۆ باسكردنی هەرلایەنێكی ژیانی جا لایەنی سیاسی بێ، مێژوویی بێ ، هەست وسۆزو دەرونی بێ وە یاخود فەلەسەفی یان هەرلایەنێكی تری ژیانی بێ پەنای بردۆتە بەر ژانرە جیاوازەكانی ئەدەب و ژانرێكی هەڵبژاردووە تاوەكو ئەو دۆخ و ڕوداوانەی هەن لەچوارچێوەیەكی ئەدەبی كۆیان بكاتەوە، لەسەردەمێك بۆسەردەمێكی دیكەش ژانرێك لەژانرەكان باو بوە دەكرێ لە ئێستاشدا ژانری زاڵ لەبواری نوسیندا ڕۆمان بێت، ڕۆمانی (كچانی دووكەڵ و ئاگری)ش كەلە نوسینی خاتوو (ئاڤا هومایە)بەزمانی ئینگلیزی و لەوەرگێڕانی مامۆستای پڕئەزموون و زمان پاراو (شەفیقی حاجی خدر)ە، یەكێكە لە شاكارە تایبەت و ناوازەكانی نێو ئەدەبی كوردی .
ڕەنگە ناونیشانی نوسینەكەم زۆر گشتی بێت و دووبابەتی گرنگ و دیار لەوڕۆمانە كە تەواوكەری یەكترن دیاری دەكەم و دەكرێ هەرلایەنێك لەو لایەنانە بەشێوازێكی وردترو زیاتر لەسەری بنوسرێ لەوەی من لێرە باسی دەكەم و قوڵتر بەلایەنی مێژوویی و فێمێنیزمی ئەم ڕۆمانە ڕۆبچین، بەڵام من لێرە دوور لەدرێژدادری لایەنی مێژوویی و لایەنی بزوتنەوەی ئازادی ئافرەتان (فێمێنیزم) لەم ڕۆمانە باس دەكەم.
سەرەتا دەمەوێت لایەنی مێژوویی ئەم ڕۆمانە باس بكەم، چونكە ئەم ڕۆمانە بەقوڵی باوەشی بەمێژووی میللەتی كورد دا كردوەو بەنایابترین شێوە مێژووی چەرمەسەری و نایەكسانی وئاوارەیی و زیندەبەچاڵ و نایەكسانی و كوشت وبڕی كورد دیاری دەكات، بەبڕوای من كەم و دەگمەنن ئەو ڕۆمانانەی بەم شێوە جوانەی كچانی دووكەڵ و ئاگر باسی مێژووی میللەتی كورد بكات، ڕەنگە پرسیاری ئەوەبكرێ باسكرنی ڕوداوەكانی شەرو كوشت وبڕو زیندەبەچاڵ و ئاوارەبوون كاری مێژوو نووسەكانە لە كاتێكدا كەسێكی ئەدەبی و ژانرێكی ئەدەبی باوەش بۆئەم ڕووداوانە دەكاتەوەو لەقالبێكی ئەدەبی جواندا باسیان دەكات و نیشانی جیهانی ئەدات، لەوەڵامدا دەڵێین مێژوو هەمووكات یان لایەنی زۆری ڕووداوەكان دەگێڕێتەوە بەشێوەیەكی وشك و بابەتی و دوور دەبێ لەهەست وسۆز، ئەو ڕووداوانەی باس دەكات تەنها ڕووی  ماددی و ڕووكەش دیاری دەكات و ئەوگۆڕانكاریانەی لەدوای ڕووداوەكە دێن باسیان لێوەدەكات بۆنموونە داگیركردنی فڵان شوێن وشەهید بوونی هێندە سەربازەو ...هتد، ئەو ڕووداوە دیارانە، لەكاتێكدا ئەدەب باسی ناواخن و دڵ و هەست وسۆز و ئەو گۆڕان و ئازارانەی لەدەروونی تاك و كۆمەڵ ڕووئەدەن باس دەكات و دەنگی ئازارو ناسۆری و ژان دەدات بەگوێچكەی دەوروبەردا، هەرلەبەر ئەمەشە لایەنگری ئەدەب زیاترە لەمێژوو، چونكە مێژوو زۆرینەی جار لایەنگیرانە دەنوسرێ و زۆر جار ڕووداوەكانیش لەبەرژەوەندی لایەنێك دەشێوێنێ، لەم ڕۆمانەدا مێژووی خەم و ژان و كوشت وبڕو قڕكردنی كورد باسی لێوەكراوە و ڕاستە زۆرینەی ڕووداوەكان لەڕۆژهەڵاتی كوردستانن بەڵام بە یەكبەستنەوەی هەرچوار پارچەی كوردستانی تێدایەو لەڕۆمانەكە چیا دەڵێت مەڕەكان خۆشبەختن، چونكە خاكیان بەدەست بەریتانیا وفەڕەنساو ڕوسیاوە خەت خەت نەكراوە، بەڵام بایۆگرافی نوسەر ڕۆڵ دەبینێ لەنوسینی ڕۆمانێكی مێژوویی چونكە لەمیتۆدی ڕەخنەی مێژوویی دوو لایەنی سەرەكی هەن بۆخوێندنەوەی دەقە ئەدەبییەكان ئەویش مێژووی سەردەم و بایۆگرافی نوسەرن كە كاریگەری زۆریان دەبێ لەسەر خوڵقاندنی بەرهەمێكی ئەدەبی مێژوویی، كچانی دووكەڵ و ئاگر جگە لەوەی باسی ڕووداوە مێژوویەكانی هەمەچەشنەو هاوبەشی هەرچواربەشی كوردستانی گەورە دەكات بەڵام من پنتێكی بچوكی ئەم ڕۆمانە وەردەگرم كاتێك چیا چەند وێنەیەك دەدات بەلەیلا لەیلاش لەژوورەكەی خۆی هەڵیاندەواسێ، یەكێك لەوێنەكان وێنەی كۆمەڵێك پیاوی كورد بوو كەدرابوونە بەردەستڕێژی گوللە و ئەم ڕووداوەش لەساڵەكانی (١٩٧٨ــ ١٩٧٩)، دوای ئەوەی خۆپیشاندان و ناڕەزایەتی زۆر دەردەبڕردرا پاسداران تەقەیان لەخۆپیشاندەران دەكرد و بێ سڵەمینەو دوو دڵی دەیانكوشتن و دەستیان لێ نەدەپاراستن ئەوەبوو لە هەشتی ئەیلولی ١٩٧٨ لەڕۆژی هەینی كەلەمێژوودا بەهەینی ڕەش ناسراوە لەتاران خۆپیشاندان كراو چەندان خۆپیشاندەریش لەم خۆپیشاندانە بەتەقەی پاسداران كوژران و بریندار بوون وبونەقوربانی، هەروەها دوای كۆتایی هاتنی دەسەڵاتی دواین شای ئێران محمد ڕەزا شا پەهلەوی (١٩٧٩)و هاتنی خومەینی بۆسەر دەسەڵات ئەویش سیستەمی كۆماری ئیسلامی پەیڕەو كردو پاسدارەكان و دەسەڵاتدارەكانی ڕاسپارد كە پەیڕەوێكی ئیسلامیانەی توند بگرنە بەرو لەزۆربەی كاتەكانیش ناوی ئەو پاسدارانە لەڕۆمانەكە بەناوی پۆلیسی(ئەمر بیل مەعڕوف و نەهی عەنیل مونكەڕ) ناویان هاتووە، ئەوەی ڕۆمانەكە بخوێنێتەوە لەمێژووی میللەتی كورد تێدەگات و هەرلەكوشتن و بڕین و ئاوارەیی و زیندەبەچاڵ وكیمیاباران و لەسیدارەدان و بەكەم سەیركردن و دانانی هاوڵاتیانی كورد بەهاوڵاتی پلە دوو، خواردنی موڵك وماڵ و خاك ونیشتیمان و پێشێلكردنی سەروەری و مرۆڤبوونیان، ئەم ڕووداوانە بەوردی وجوانی باسیان لێوە كراوە هەر بۆیە زیاتر باسی لایەنی مێژووییەكەی ناكەم، بەڵام دەكرێ بۆناساندن و گەیاندنی پەیامی زوڵملێكراو و مافخوراوی میللەتی كورد لەهەرچوار پارچەی كوردستان ئەم ڕۆمانە ببێتە ڕەمز و ببێتە هۆكارێكی باش و جوانی گەیاندنی دەنگی كوردو ناساندنی بەدوونیای دەرەوە، بۆیە لێرەوە پیرۆزبای ئەم بەرهەمە جوانە لەكتێبخانەی كوردی دەكەم و ئەم بەرهەمە جوانە بەشایەنی ئەوەدەزانم كاتێك بێگانەیەك پرسیاری ئەدەب و ژیان و مێژوو و كلتوری میللەتی كوردی ستەمدیدە بكات كچانی دووكەڵ و ئاگری بۆ پێشنیار بكرێت و بەخوێندنەوەی ئەم شاكارە میللەتی كورد دەناسێت و هەموو ئەو بێ ڕێزی و شەڕو داگیركاری و كوشتن و بڕینەی بەسەر ئەم میللەتەدا هاتووە بەدرێژایی مێژوو و بەتایبەتی دوای نیوەی دووەمی سەدەی بیستەم بەتەواوی هەستی پێدەكرێت.
لایەنی دووەمی ئەم ڕۆمانە كەدەمەوێ باسی لێوەبكەم لایەنی فێمێنیزمی و پرسی ئازادی ژنە باسی خەم و ئازارو ماف خواردن وماندووبونی ئافرەتی كوردە، لەبەرئەوەی ڕۆمانەكە ئافرەتێك نوسیویەتی و هەموو ئەوژان وخەم وبرینانەی بەسەر كچە كوردێك دێن بینیویەتی.
بۆیە گێڕەرەوەی زۆرینەی ڕۆمانەكە لەسەر زاری لەیلایەو بەدرێژای ڕۆمانەكەش لایەنی فێمێنیزمی هەستی پێدەكرێ و خەم و ئازارو كۆتبوونی ئافرەت بەڕوونی دیارە، جا ئەم كۆت و چەوساندنەوەیە بەهۆی كلتوور یان سیاسەت یان دینەوە بێ، وەك پێشتریش باسمانكرد بەهاتنە سەردەسەڵاتی خومەینی و گۆڕینی سیستەمی پاشایەتی بۆ سیستەمی كۆماری ئەوەبوو سیستەمێكی كۆماری ئیسلامیانەی دروستكرد و ڕێگری و ئازادی ژن سانسۆری زیاتری كەوتەسەر، لەهەمانكاتدا شتێكی دروست نیە بڵێین دەست بەسەری ژن تەنها لەڕووی دینەوەیە یاخود كەباسی فێمێنیزم بكرێ واهەست بكەین و وابێتە پێش چاومان تەنها دینە بۆتە مۆتەكەو ڕێگر لەبەردەم ئازادی و پێشوەچونی ژن لەكاروبارە كۆمەڵایەتی و سیاسی و ڕۆژانەییەكاندا، لەناو كۆمەڵگەی كوردیش چونكە كۆمەڵگەیەكی كلتووری و دینیە و دینی ئیسلام موقەدەساتێكی گەورەی هەیە ڕەنگە لەناو كۆمەڵگەكەماندا وەك وتم پەنجەی تۆمەت بۆئاینی ئیسلام ڕابكێشرێ و بڵێن ئاینی ئیسلام ڕێگرە لەبەردەم ئازادی ئافرەتان و كەسە فێمێنیستەكان و گرووپە فێمێنیزمیەكان دین بخەنە پێش هەموو هۆكارەكانی دیكە، لەكاتێكدا فێمێنیزم مەبەست لێی بەدەست هێنانی ماف و هاوبەشبوونی ئافرەتە لەئەركەكان و لەكایە سیاسی و ئابووری وكۆمەڵایەتییەكاندا نەك دژایەتی دین، ڕەوتی فێمێنیزمیش مێژوویەكی دووروو درێژوو چەنەها ساڵەی هەیەو دەگەڕێتەوە بۆسەردەمی شارستانیەتی یۆنانیەكان و چینیەكان و ئەم ڕەوتەش بەچەندان قۆناغی جیا جیا تێپەڕیوەو لەزۆرینەی وڵاتان وكۆمەڵگەكان هەبووە لەبەرئەوی لەزۆرێك لەوڵاتان و لە دینەكان ئافرەتیان بێبەش كردبوو لەزۆرینەی لایەنەكان وئیشەكان، ئافرەت وەك مەكینەی بەرهەمهێنانی منداڵ سەیر دەكرا، وادادەنێن كەئافرەت بۆكۆمەڵێك كارو ئیش ناگونجێت وەیاخود عەقڵی لاوازە و جەستەی لاوازەو بەهەست وسۆز كاردەكات و چەندان بەهانەو هۆكاری تر هەبوون، هەربۆیەشە لەكۆندا ڕێگری لێكراوە بخوێنێ ومافی دەنگدانی نەبوەو نەیتوانیوە لەدەرەوە كاربكات، چەندان فەیلەسوف و قەشەو كەسایەتی سیاسی و ئاینیش ئافرەتیان بەكەم زانیوەو گرنگی تەنها بۆكاری سەرجێیی و وەچەخستنەوەو خواردن ئامادەكردن بەئافرەت دەدەن، زۆرن ئەوانەی بەڕوونی دژایەتی ئافرەتیان دەكرد لەوانە(ویلیام ئۆكام ،قەشە پۆڵس ،قەشەجیڕۆم و قەشە بۆناڤینتۆڕا.......چەندانی تر). لەسەدەكانی سێزدەوە قەشە بۆناڤینتۆڕا بەم شێوەیە لەئافرەتی ڕوانیوەو دەڵێت: (ئەگەر ژنتان بینی واهەست نەكەن بوونەوەرێكی مرۆییتان دیوە، تەنانەت بونەوەرێكی كێویشتان نەدیوە، بەڵكوئەوەی دەیبینن خودی شەیتانە، ئەگەرقسەشی كردئەوەی گوێتان لێی دەبێ فیشكەی مارە). ئابەم جۆرە زۆرێك لەفەیلەسوفان وبیرمەندان و قەشەكان بیریان لەئافرەت كردۆتەوەو ئافرەت بەلاواز و هۆكاری خەم وپەژارەو فیتنە دادەنێن، چونكە هەر ئافرەت بوو بووەهۆی دەركردنی باب ئادەم لەبەهەشت ولەوساوە ئافرەت هەرخەم وپەژارەو فیتنەبوە بۆپیاو، تەنانەت پێش هاتنی ئاینی ئیسلام هەبوونی كچ حەیبە بوەو كچەكانیان زیندەبەچاڵ دەكرد، ئیدی قۆناغ بەقۆناغ ڕەوتی فێمێنیزمی سەری هەڵداو هەرسەردەم وقۆناغێكیش بەشێوەیەكی جیاواز لەئافرەتیان ڕوانیوەو لەهەندێ سەردەم هێند پیرۆزبوە پەیكەری خواوەندانەیان بۆدروست كردوەو لەهەندێ سەردەمیش مافخوراوترین وزەلیلترین چین بوون، بەگشتی ڕەوتی فێمێنیزمی بەسێ قۆناغ سەری هەڵداو بەدیار كەوت قۆناغی یەكەمی لەكۆتاییەكانی سەدەی نۆزدەیەم بەدیاركەوت لەم قۆناغە ئافرەتان داوی هەندێك مافیانكرد لەوانە مافی خوێندن و مافی دەنگدان و ئیشكردن لەدەرەوە لەدوای ئەمەش لەكاتی جەنگە گەورەكان وبەتایبەت جەنگی دووەمی جیهانی بەهۆی چوونی پیاوان بۆ سەربازی و جەنگ ئافرەت هەلی كاری زیاتری بۆڕەخساوبۆ خۆبژێوی زیاترهاتنە دەرەوە، لەدوای نیوەی دووەمی سەدەی بیستەم لەنێوان ساڵەكانی(١٩٦٠_١٩٨٠) ئافرەتان داوی یەكسانی و مافی خۆیان دەكردلەم سەردەمە ئافرەت توانی زۆرێك لەكارەكان بكات وزیاتر بەڕووی دەرەوەدا كرایەوە ئەمەش بەقۆناغی دووەمی فێمێنیزمی دەناسرێت و لەدووای هەشتاكانی سەدەی بیستیشەوە قۆناغی سێیەمی فێمێنیزمی دەست پێدەكات و لەدووای ئەم ساڵانەوە ئافرەت لەزۆرینەی جومگە سیاسی و كۆمەڵایەتی وپیشەییەكان كار بكەن و دامەزراوەی خۆیانیان هەبێ و بەشێكی سەرەكی وبگرەتەواوی مافەكانیان بەدەست بێنن، لەم ڕۆمانەش دا كەبەقووڵی باسی ژیانی ئافرەتی كورد دەكات كەچۆن خزمەتی ماڵ وخاك و نیشتیمانەكەی كردووە لەهەمانكاتدا باسی ئازایی و چاونەترسی ئافرەتی كورد دەكات چۆن هاوشێوەی پیاو چونەتە شاخ و وەك پیاوان لەدژی داگیر كەران وەستاونەتەوەو لەكۆشش دابوە بۆئازادی ژن و نیشتیمان و خاك و گەلەكەی، هەبوونی ئافرەتی بوێرو ئازاش شتێكی نووێ نیەو ئافرەتی شەڕكەڕو زیرەك ولێهاتوو  و دەسەڵاتدار شتێكی نامۆ نیەوەك دەزانین خانزادی میری سۆران دەسەڵاتی میرنشینێكی گرتۆتە دەست كە بۆئەوكات ئافرەت نەدەهاتە ناوسیاسەت ودەسەڵاتەوە لەهەمان كاتیشدا میرنشینێكی باش وبەهێزی بەڕێوەبردوە، لەم ڕۆمانەش كە ئازارەكانی ژن و شەڕەف و پاكی ئافرەت و لەچكی زۆرەملێ و چەندان كێشەی تری ئافرەت باس دەكات زۆرینەی جار ئافرەتان لەئافرەتبوونی خۆیان بێزار دەبوون و خۆیان دەسوتاندو خۆیانیان لەناو دەبرد، لەبەشێكی ڕۆمانەكە كاتێ لەیلا یاداشتەكانی چیای برای دەخوێنێتەوە كەلەیەكێك لەگوندەكان مامۆستا بووە كاتێ یەكێ لەقوتابیەكانی بەناوی شیرین بەخۆی وكۆرپەكەی ناوسكیەوە دەكوژرێ چیا بەلای كورسیەكەی شیرین دەڕوات ولەدێرێك ڕادەمێنێ كەلەسەر كورسیەكەی نوسرابوو(ئارەزووم دەكرد وەك ئافرەت لەدایك نەبووبام)ئەم دێرە دەبێ لەچ بارودۆخ وبێزاریەك نوسرابێ، كاتێ ئەم ڕستەیەم خوێندەوە كەشیرین لەژن بوونی خۆی بێزارە گرووپێكی ئافرەتانم هاتەوە یاد كەبەگروپی (بێمەمكەكان)ناودەبرێن.
ئەمانیش كۆمەڵە ئافرەتێك بوون لەدژی ئەو نایەكسانی و زوڵمەی لەلایەن پیاوانەوە لێیان دەكرا هەستان بەخۆنمایشكردنێك و وتیان ئێمەش وەك پیاوەكانین و بەهێزین بۆیە پرچی خۆیان تاشی و مەمكەكانی خۆیان بڕیەوە و بوونە سوارچاك و شمشێرو تیروكەوانیان هەڵگرت و بوونە سەرباز و زۆرینەی كاتەكانیان بەئەسپسواری بەڕێ دەكرد ئەمەش وەك ئاڵنگاریەك بۆئەوەی كەچیدی نەوترێ ئافرەت لاوازەو بۆكارو باری سەربازی و دەوڵەتداری ناشێ، خۆی ئەمە خۆبەكەم زانین وغەدرێك بوو لەخۆیانكرد كەهەستان بەبڕینەوەی مەمكەكانیان و تراشینی سەریان تاكو وەكو پیاو دەربكەون لەكاتێكدا ئەبوو بەشێوە ژنانەكەی خۆیان تێ بكۆشابان و ژنبوون وزیرەكی و لێهاتووی خۆیان بسەلماندبا.
بەهەرحاڵ هێنانەناوی ئەم گرووپە بۆنوسینەكەم مەبەستم لەوەبوو شیرینیش كە كارەكتەرێكی نێو ڕۆمانەكەو یاداشتەكانی چیایەو كچە خوێندكارێكی كوردبوو ئارەزووی ئەوەی كردووە كەوەك ئافرەت لەدایك نەبوایە، چونكە لەوكاتەدا چی بەڵاو نەخۆشی و چەرمەسەری و دەستبەسەری هەبووە بەسەر ئافرەتدا هاتووە، تەبعەن ئەمەش نەك كلتوری كوردی بێ ئافرەت بچەوسێنێتەوە، چونكە هەرلەكۆنەوە ئافرەتی كورد شانبەشانی پیاو لەكارەكان وهاوكاری كردن و تەنانەت لەشەڕیش هاوشانی پیاو بووە و ناشمەوێ بڵێم كە كلتوری كوردی بەهەمووجۆرێك ئازادی ژن و مافی ژنی پاراستوە بەڵام لەڕۆمانەكەدا ئەوچەرمەسەری و كۆت وسانسۆرانەی لەسەر ئافرەت هەن زۆرینەیان بەهۆی ئەو یاسا بەزۆر سەپێنراوانەی كۆماری ئیسلامی بوون كەنابێ بەزمانی دایك بنوسی وبخوێنی ودەبێ بەفارسی خوێندن بكەی ئەمە لەڕۆژهەڵات و لەڕۆژئاواو باشوریش عەڕەبی و لەباكوری كوردستانیش توركی وەك (سەڵاحەدین دەمیرتاش) لەڕۆمانی (لەیلان )هاوشێوەی ئەم ڕۆمانە باس لەوە دەكات بەهۆی خوێندنی بێگانە زۆرێك لەڕۆڵەكان نەیانتوانی درێژە بەخوێندن بدەن، نیقاب و جل وبەرگ و كۆمەڵێك لایەنی دیكەی نابەدڵی زۆرەملێ بەسەر خەڵكدا سەپێنرابوون و بەتایبەتیش نادادپەروەری و بێخزمەتی و بێڕێزی لەو پارچەیەی كوردستان و ناوچە كوردنشینەكان لە لوتكەدابوو.
ئەم ڕۆمانە جگە لەوەی ڕۆمانێكی فێمێنیستی مێژووییە لەهەمانكاتدا دیكۆمێنتاریە بۆسەردەمێكی مێژوویی گەلی كورد، ئەوەی لەم ڕۆمانەدا باسكراوە چەند ڕووداوێكی مێژوویی ڕاستەقینەی میللەتی كوردن لەهەرچوارپارچەی كوردستان، بەبڕوای من هەبوونی ئەم ڕۆمانە پێویستیەك بوو بۆكتێبخانەی كوردی جگەلەوەی نوسەر كوردەو بەڵام بەزمانی ئینگلیزی نوسیویەتی كەچی لەكاتی خوێندنەوەی ڕۆمانەكە بەهۆی ئەو وەرگێڕانە جوانەی لەلایەن مامۆستا شەفیقی حاجی خدرەوە بۆی كراوە هەست بەوەناكەی بەرهەمێكی وەرگێڕدراو دەخوێنیتەوە، چونكە لێزانانە وەرگێڕانی بۆكراوە هەست و سۆزو چێژی ڕۆمانەكە بەشێوەیەكی تەواو نایاب گواستراوەتەوە، وەرگێڕ ئەمانەتەكەی ناوەڕۆك وهەست وسۆزچێژی ڕۆمانەكەی پاراستوەو بەجوانترین شێوەی گەیاندووە . هەرچەندە وەرگێڕ لەكاتی ناساندنی بڵاوبونەوەی بەرهەمەكەداو لەپێشەكی ڕۆمانەكە دەڵێت بەخۆماڵی كردن لەجیاتی وەرگێڕان چونكە هەم نوسەر كوردە وهەم ناوەڕۆكەكەشی باس لەمیللەتی كورد دەكات بەڵام مادام زمان جیاوازە دەچێتە خانەی وەرگێڕانەوە، چونكە وەرگێڕان مامەڵە لەگەڵ زمان دەكات و چەندان سیاحەتنامەو دەستنوسی ڕۆژهەڵاتناسەكان هەیە باسی كورد دەكەن و وەرگێڕانیان بۆكرابوە، بەتێڕوانینی من مادام زمانی نوسینەكە یەكێك نیە لەپێنج شێوەزارە ئاخاوتنەكەی كوردی دەچێتە خانەی وەرگێڕان نەك خۆماڵیكردن.
لەكۆتایدا دووبارە ئەوە دوپاتدەكەمەوە هەبوونی ئەم بەرهەمە جوانە لەكتێبخانەی كوردی پیرۆزبێت..

بابەتى پەیوەندیدار بیروڕا

زۆرترین بینراو