ئازاری ددان، نەخۆشییەك بەرۆكی هەموو مرۆڤێك دەگرێت

ئازاری ددان، نەخۆشییەك بەرۆكی هەموو مرۆڤێك دەگرێت

محەمەد ئامۆكەیی - زاری كرمانجی:

یەكێك لەو گرفتانەی لەگەڵ هەڵكشانی تەمەنی مرۆڤ بەهۆكاری جیا جیا رووبەڕووی دەبێتەوە نەخۆشییەكانی دەم و ددانە.
د. دڵدار حاجی ئەرگۆشی، پزیشكی نەشتەرگەری دەم و ددانە، قسە لەسەر ئەو نەخۆشییانە دەكات كە  هەڕەشە لە ددانی مرۆڤ دەكات.
ئەم پزیشكە لە بارەی چەند بابەتێكی گرنگ لەمبارەوە دەدوێت وەك : كلۆر  بوونی ددان و هۆكارەكانی چین، ئەو خواردنانەی كە دەبنە هۆكاری كلۆر بوونی ددان چین.
د. دڵدار گووتی" كلۆر بوون بریتییە لە تێكشكانی ددان، هوكارەكەی دەگەڕیتەوە بۆ بەكتریا كە بەشێوەیەكی سروشتی لەناو دەم بوونی هەیە، كاتێ كەسێك خۆراك دەخوات پاشماوەكەی لەناو كەلێنەكانی ددان دەمێنیتەوە و دواتر ئەم بەكتریاییە پاشماوەكان شی دەكاتەوە، رێژەی ترشی ناو دەم بەرز دەبێتەوە ئەمەش بە تێپەڕبوونی كات دەبێتە هۆی تێكشكان و كلۆربوونی ددان".
ئەو پزیشكە هۆكارەكانی بۆنی ناخۆشی دەم ئاشكرا دەكات كە هەندێك لە مرۆڤەكان بەدەستییەوە دەناڵێنن و روونیكردەوە" هۆكارەكانی بۆنی ناخۆشی ناو دەم بریتییە لە دەردانی بۆنێكی ناخۆش لەناو دەم و هەناسە كە 3/2 دانیشتووانی جیهان ئەم حاڵەتە دەیانگرێتەوە، 88% دەگەڕێتەوە بۆ كێشەكانی ناو دەم و قورگ و رووكەشی بەكتریا لەسەر زمان، بەشێكی تری بەهۆی هەوكردنی پووك و كلۆر بوون و وشكبوونی ناو دەمە". 
لە بەشێكی دیكەی قسەكانیدا، د. دڵدار حاجی، لەبارەی هەستیاری ناو دەم دواو و شیكردەوە" هەستیاری دەم و ددان بریتییە لەو ئازارەی لەكاتی نان خواردن بەتایبەتی لەكاتی خواردنی سارد و گەرم و شیرین هەستی پێدەكەین، هۆكارەكەشی دەگەڕێتەوە بۆ داخورانی بەشی دەرەوەی ددان كە پێی دەڵێن مینای ددان، چینی مینا یاخود داڕمانی پووك، ئەمەش دەمارە خانەكان هاندەدات و چالاك دەكرێن و دەبێتە هۆی گواستنەوەی ئازار بۆ مێشك".
ئەم پزیشكە لە درێژەی قسەكانیدا ئاماژە بەوە دەكات، وشكبوونی ناو دەم كاریگەری دەبێت لەسەر هاڕینی خۆراك وەك خۆی گووتی" وشكبوونی ناو دەم هۆكارەكەی دەگەڕێتەوە بۆ كەمی لیك لەناو دەم و ددان لەوانەیە بەهۆی سستی لیكە ڕژێنەكان بن، كە بڕێكی پێویست دەرنەدات بۆ تەڕكردن و شیكردنی ناو دەم، ئەو كەسانەی تەمەنیان سەرووی (50) ساڵن زیاتر تووشی ئەم حاڵەتە دەبن، یا ئەوانەی نەخۆشی سیستمیكیان هەیە، لیك رۆڵێكی زۆر گەورە و گرنگ دەبینێت لە ناو دەم و ددان، یەكێك لەمانە باڵانسكردنی رێژەی ترشێتی دەم و ددانە كە(PH) (7.0) و دووەمیان بریتییە لە شوشتنی دەم و ددان لە رێگەی لیكەوە، لیك یەكەمین رەوتی هەرسكردنی خۆراكە لەناو دەم بەپێی چەند ئەنزیمێك دەردەدرێت و هەرس دەكرێت".
دڵدار حاجی پزیشكی دەم و ددان پەیامێك ئاراستەی خەڵك دەكات، تا خۆیان لەو خواردنانە بەدوور بگرن كە هۆكاری سەرەكین بۆ لەنێو چوونی ددان و رایگەیاند" ژینگەی ناو دەم ژینگەیەكی لەبارە بۆ گەشەكردنی بەكتریاكان، بەكتریا بۆ گەشەكردنی پشت بەشەكر و كاربوهیدرات دەبەستێت و دەگۆڕێت بۆ ترشی، ئەم ترشە توانای ئەوەی هەیە ددانەكە شی بكاتەوە، گەر چارەسەر نەكرێ وردە وردە دەبێتە هۆی لەدەستدانی ددانەكە، سەرەتا نیشانەكانی دەرناكەون، بەڵام دواتر دەبێتە هۆی هەستیاری ددان لەكاتی خواردن یا خواردنەوە، نیشانەكانی دەركەوتنی دروستبوونی كون یا پەڵەی رەش، سپی، قاوەیی یەكێكە لە نیشانەكان، ئەگەر چارەسەر نەكرێ دەبێتە هۆی كۆبوونەوەی ئازارێكی زۆر لە دەوری ددانەكە، خواردنی شیرینی بە رێژەی زۆر و ئەو خواردنانەی نیشاستەیان تێدایە بەگشتی خۆراكن بۆ بەكتریاكان و دەبنە هۆكارێك بۆ كلۆر بوونی ددان، هەروەها ئەو خۆراكەی لە رێگەی لیك لاناچن، نەشوشتنی ددان بە شێوەیەكی درووست و هەروەها وەرنەگرتنی بەشێكی تەواو لە فلوراید 
(Florida ) كە ماددەیەكە ددانەكە پێویستی پێیەتی جا بە سروشتی لە ئاو و هەویری ددان دەست دەكەوێت".

 

 

بابەتى پەیوەندیدار جۆراوجۆر

زۆرترین بینراو